Το είχε πει ο Ουίλιαμ Σαίξπηρ, ο οποίος λανσάρισε το λεγόμενο θέατρο του δρόμου, καθώς ξεκίνησε με έναν περιπλανώμενο θίασο που τριγυρνούσε σε πόλεις και χωριά της Αγγλίας στήνοντας το αυτοσχέδιο σκηνικό του όπου μπορούσε. Ήταν η πρώτη μορφή έντεχνου λαϊκού θεάτρου και κανείς δεν φανταζόταν τότε, ότι ο Σαίξπηρ θα γινόταν ο μεγάλος αθάνατος θεατράνθρωπος.
Εκείνη την εποχή μεγάλα θέατρα δεν υπήρχαν. Οι παραστάσεις δίνονταν ή από μπουλούκια στο δρόμο ή από θεατρικές ομάδες ή και μεμονωμένους ηθοποιούς στις αυλές των βασιλιάδων και στις κλειστές αίθουσες των βασιλικών ανακτόρων.
Από τότε έχει κυλήσει πολύ νερό στ’ αυλάκι. Σήμερα έχουμε την τύχη να διαθέτουμε στη Σύρο ένα από τα ομορφότερα θέατρα στην Ελλάδα, το θέατρο Απόλλων, ονομαζόμενο και «μικρή Σκάλα του Μιλάνου». Εν πλήρει λειτουργία, χειμώνα καλοκαίρι, φιλοξενεί μοναδικές παραστάσεις κάθε είδους, από όπερα μέχρι χορό, συναυλίες, και φυσικά θεατρικές παραστάσεις.
Έχουμε δει ωραία πράγματα στο θέατρό μας, από ντόπιες κυρίως θεατρικές ομάδες, παραστάσεις που μας ψυχαγωγούν, δηλαδή που διαπαιδαγωγούν την ψυχή μας και δίνουν τροφή στη σκέψη και στην καρδιά μας. Κι όταν γινόμαστε θεατές σε παραστάσεις ποιότητας, καταλαβαίνουμε την τεράστια διαφορά ανάμεσα στη διασκέδαση και την ψυχαγωγία. Κι ανατρέχουμε πίσω στην δική μας την ελληνική ιστορία, στο αρχαίο θέατρο, το οποίο ήταν η παιδεία και η μόρφωση του λαού στην αρχαιότητα, με την αξεπέραστη ποίηση του αρχαίου δράματος, το μεγαλείο του οποίου δεν μπόρεσε να επαναληφθεί μέσα στους αιώνες που κύλησαν, από κανένα άλλο έθνος, από κανέναν άλλο λαό.
Η 27η Μαρτίου έχει ανακηρυχθεί Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου από το 1961 και γιορτάζεται κάθε χρόνο σε όλο τον κόσμο με παραστάσεις και αφιερώματα. Φέτος το θέατρό μας γιορτάζει κι αυτό με αφιερώματα από παραστάσεις τοπικών θεατρικών ομίλων και συλλόγων και ελεύθερη είσοδο για το κοινό, ιδίως για τους μικρούς μαθητές. Όλα καλά και ωραία, όμως έχουμε να θέσουμε ένα ερώτημα στους διοργανωτές και τους υπευθύνους των πολιτιστικών δρώμενων: Γιατί δεν παίζεται καθόλου στο νησί μας αρχαίο θέατρο; Θα θέλαμε πραγματικά να απολαμβάνουμε στο θέατρό μας παραστάσεις αρχαίου δράματος, και όχι μόνον συναυλίες και όπερες. Για να δικαιολογήσουν τουλάχιστον την ύπαρξή τους στον θόλο του θεάτρου οι αρχαίοι μας τραγωδοί, οι οποίοι μας κοιτάζουν παραπεταμένοι και παραπονεμένοι, διερωτώμενοι γιατί εμείς οι «απόγονοι» τους έχουμε ξεχάσει.
Ίσως μας πουν, σαν δικαιολογία, ότι το θέατρο είναι μικρό για παραστάσεις αρχαίου δράματος. Εντάξει, αλλά υπάρχει και ο χώρος «Μάνος Ελευθερίου» στο Νταμάρι, που θα μπορούσε με την απαραίτητη καλή θέληση να διαμορφωθεί σε ένα αμφιθέατρο όπως εκείνο του Λυκαβηττού, και να μπορεί να φιλοξενεί τα καλοκαίρια μεγάλες παραστάσεις αρχαίου δράματος. Σε πολλά νησιά μας, όπως στην Άνδρο και αλλού, έχουν κατασκευαστεί τέτοια υπαίθρια θέατρα, και ήδη φιλοξενούν κάθε καλοκαίρι δεκάδες παραστάσεις αρχαίου δράματος. Γιατί όχι κι εδώ;
Και για να μην μας κατηγορήσουν για αρχαιοπληξία, σημειώνουμε ότι από τη Σύρο λείπει γενικότερα το θέατρο, αρχαίο και νεώτερο. Δεν αρκούν τα τοπικά σχήματα. Διαβάζουμε τι γίνεται στο χώρο αυτό στην Αθήνα και ζηλεύουμε. Οι κρύες και υγρές μέρες του χειμώνα είναι άδειες και νεκρές. Κάθε Χριστούγεννα, Πάσχα, Απόκριες, βλέπουμε να φιλοξενούνται στον Απόλλωνα πλήθος παιδικών θεατρικών παραστάσεων κι αναρωτιόμαστε, μήπως αυτό είναι η εύκολη λύση; Για μας τους ενήλικες δεν υπάρχει τίποτα; Διψάμε, διψάμε για πολιτισμό ποιότητας, αρχαίο και νεώτερο, και δόξα τω Θεώ, υπάρχουν πάμπολλα σχήματα και ομάδες που θα μπορούσαμε να φιλοξενήσουμε για να γεμίσουν την καρδιά μας και να ανεβάσουν την ψυχή μας. Έχουμε μπουχτίσει από διασκέδαση-που σημαίνει να περάσουμε ευχάριστα και απροβλημάτιστα το χρόνο μας- κι έχουμε μείνει λειψοί από ψυχαγωγία.
Ας το σκεφτούν οι αρμόδιοι επί του πολιτισμού κι ας μας απαντήσουν σ’ αυτό το τεράστιο «γιατί»… Στο κάτω-κάτω, η χώρα μας είναι η μητέρα του θεάτρου. Κι ας μην ξεχνάμε πως εδώ, σ’ αυτό τον τόπο, το θέατρο μεγαλούργησε όταν στην υπόλοιπη Ευρώπη δεν υπήρχαν παρά μονάχα τα μπουλούκια του δρόμου…
