Η επαναλαμβανόμενη έκθεση σε κύματα καύσωνα επιταχύνει τη γήρανση των ανθρώπων, σύμφωνα με νέα μελέτη.
Οι επιπτώσεις είναι συγκρίσιμες με τις βλάβες που προκαλούν το κάπνισμα, η κατανάλωση αλκοόλ, η κακή διατροφή ή η έλλειψη σωματικής άσκησης, αναφέρουν οι ερευνητές.
Οι ακραίες θερμοκρασίες, που γίνονται όλο και πιο συχνές λόγω της κλιματικής κρίσης, ενδέχεται να προκαλέσουν εκτεταμένες και μακροχρόνιες βλάβες στην υγεία δισεκατομμυρίων ανθρώπων, προειδοποιούν οι επιστήμονες.
Η έρευνα αυτή αντιπροσωπεύει μια «αλλαγή παραδείγματος» στην κατανόηση της σοβαρότητας και της διάρκειας των επιπτώσεων της ζέστης στην ανθρώπινη υγεία, οι οποίες μπορεί να είναι δια βίου, σύμφωνα με έναν ειδικό.
Ήταν ήδη γνωστό ότι τα κύματα καύσωνα προκαλούν βραχυπρόθεσμες αυξήσεις στους πρόωρους θανάτους — για παράδειγμα, σχεδόν 600 πρόωροι θάνατοι συνδέθηκαν με τον καύσωνα του Ιουνίου στην Αγγλία. Ωστόσο, η νέα ανάλυση είναι από τις πρώτες που εξετάζουν τη μακροπρόθεσμη επίδραση.
Η ζέστη μάς γερνά και το δείχνει το σώμα
Οι ερευνητές παρακολούθησαν 25.000 άτομα στην Ταϊβάν για 15 χρόνια και συνέκριναν την έκθεσή τους σε κύματα καύσωνα με τη βιολογική τους ηλικία, έναν δείκτη συνολικής υγείας. Διαπίστωσαν, για παράδειγμα, ότι η βιολογική ηλικία αυξανόταν κατά περίπου εννέα ημέρες για όσους είχαν βιώσει τέσσερις επιπλέον ημέρες καύσωνα μέσα σε διάστημα δύο ετών. Οι χειρώνακτες, που περνούν περισσότερο χρόνο σε εξωτερικούς χώρους, επηρεάστηκαν περισσότερο, με αύξηση της βιολογικής ηλικίας τους κατά 33 ημέρες.
Αν και αυτή η αύξηση φαίνεται μικρή, οι επιστήμονες τονίζουν ότι αφορά μόλις δύο χρόνια. Ερευνούν ήδη τις επιπτώσεις των καυσώνων στη γήρανση κατά τη διάρκεια ολόκληρης της ζωής ενός ατόμου.
Οι ερευνητές σημειώνουν επίσης ότι το συνολικό αποτύπωμα στους πληθυσμούς παγκοσμίως θα είναι τεράστιο, καθώς όλοι πλήττονται από τα κύματα καύσωνα, ενώ η αυξημένη βιολογική ηλικία σχετίζεται άμεσα με αυξημένο κίνδυνο θνησιμότητας.
«Αν η έκθεση σε καύσωνες συσσωρεύεται επί δεκαετίες, οι επιπτώσεις στην υγεία θα είναι πολύ μεγαλύτερες από ό,τι έχουμε καταγράψει», δήλωσε η Δρ Κούι Γκουό από το Πανεπιστήμιο του Χονγκ Κονγκ, επικεφαλής της έρευνας. «Καθώς τα κύματα καύσωνα γίνονται συχνότερα και διαρκούν περισσότερο, οι επιπτώσεις θα μπορούσαν να είναι ακόμη σοβαρότερες.» Η καύση ορυκτών καυσίμων, η κύρια αιτία της κλιματικής κρίσης, έφτασε σε ιστορικά υψηλά επίπεδα το 2024.
Ο καθηγητής Πολ Μπέγκς, από το Πανεπιστήμιο Μακουάρι στο Σίδνεϊ, που δεν συμμετείχε στη μελέτη, ανέφερε: «Πολλοί από εμάς έχουμε βιώσει καύσωνες και θεωρούσαμε ότι δεν μας άγγιξαν — ή έτσι νομίζαμε. [Αυτή η έρευνα] δείχνει πλέον ότι η έκθεση σε κύματα καύσωνα επηρεάζει τον ρυθμό με τον οποίο γερνάμε.»
Πρόσθεσε: «Το 2024, [οι επιστήμονες] ανακάλυψαν ότι η έκθεση στη ζέστη κατά την πρώιμη παιδική ηλικία έχει αρνητικές επιπτώσεις στην ανάπτυξη της λευκής ουσίας του εγκεφάλου. Σε συνδυασμό με τη νέα διαπίστωση ότι η έκθεση σε καύσωνες επιταχύνει τη γήρανση στους ενήλικες, έχουμε μια αλλαγή παραδείγματος στην κατανόηση της έκτασης και της σοβαρότητας των συνεπειών της ζέστης στην υγεία. Οι επιπτώσεις μπορούν να εμφανιστούν σε οποιαδήποτε ηλικία και να είναι δια βίου.»
Η νέα μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature Climate Change, χρησιμοποίησε μια σειρά από ιατρικές εξετάσεις — όπως πίεση αίματος, φλεγμονώδεις δείκτες, χοληστερόλη και λειτουργία πνευμόνων, ήπατος και νεφρών — για να προσδιορίσει τη βιολογική ηλικία κάθε συμμετέχοντα. Οι ερευνητές τη συνέκριναν με τη χρονολογική ηλικία τους, για να διαπιστώσουν αν η έκθεση σε καύσωνες σχετιζόταν με ταχύτερη γήρανση.
Όσο διαρκεί ο καύσωνας τόσο βαθύτερο είναι το αποτύπωμά του
Διαπιστώθηκε ότι ο συνολικός αριθμός ημερών καύσωνα είχε τη μεγαλύτερη επίδραση στην επιτάχυνση της γήρανσης. Αν και οι ακριβείς μηχανισμοί δεν είναι πλήρως κατανοητοί, η βλάβη στο DNA φαίνεται να παίζει ρόλο.
Η ανάλυση έδειξε ότι η βλαβερή επίδραση των καυσώνων μειωνόταν με τον χρόνο, αλλά παρέμενε σημαντική. Αυτό υποδηλώνει ότι οι άνθρωποι άρχισαν να προσαρμόζονται, μένοντας περισσότερο στη σκιά ή χρησιμοποιώντας κλιματισμό, όταν ήταν διαθέσιμος.
Τα 25.000 άτομα της μελέτης συμμετείχαν σε πρόγραμμα υγειονομικής διαχείρισης επί πληρωμή και ήταν, κατά μέσο όρο, νεότεροι, υγιέστεροι και με υψηλότερο μορφωτικό επίπεδο από τον γενικό πληθυσμό. Οι ηλικιωμένοι και ασθενέστεροι είναι πιο ευάλωτοι στη ζέστη, άρα οι πραγματικές επιπτώσεις στη γήρανση πιθανόν να είναι μεγαλύτερες.
Η μελέτη έλαβε υπόψη παράγοντες όπως το βάρος, το κάπνισμα, η φυσική δραστηριότητα και προϋπάρχουσες ασθένειες όπως ο διαβήτης και ο καρκίνος, καθώς και τη γενική χρήση κλιματισμού σε κάθε γειτονιά. Δεν υπήρχαν όμως διαθέσιμα δεδομένα για επιμέρους παραμέτρους, όπως ο χρόνος παραμονής σε εξωτερικούς χώρους ή η θερμική προστασία της κατοικίας, και οι ερευνητές ζητούν περαιτέρω μελέτη.
Ο Μπέγκς δήλωσε ότι τα αποτελέσματα είναι σε γενικές γραμμές συνεπή με πρόσφατη αμερικανική μελέτη που έδειξε ότι η εξωτερική ζέστη επιταχύνει τη γήρανση στους ηλικιωμένους. Άλλη μελέτη του 2023 στις ΗΠΑ έδειξε ότι η «υψηλή έκθεση σε ακραία ζέστη συνδέεται με ταχύτερη γνωστική εξασθένηση για [τους Αφροαμερικανούς] και κατοίκους φτωχών περιοχών».
Πηγή: aftodioikisi.gr με πληροφορίες από Guardian
