«Απώτερο όραμα της Μεγάλης του Μάρκου Σχολής είναι η σταδιακή μετεξέλιξη της Σχολής σε ένα κόμβο μουσικού πολιτισμού με την δημιουργία μίας υποδομής υποδειγματικών προδιαγραφών (ακουστικές τεχνολογίες αιχμής, υπερσύγχρονες αίθουσες διδασκαλίας, auditorium, δυνατότητα φιλοξενίας οικότροφων νέων μουσικών από την επικράτεια και διεθνώς), η οποία θα αποτελεί ένα σημείο αναφοράς με έμφαση στη βυζαντινή μουσική και στα λαϊκά όργανα και ακούσματα της πατρίδας μας» (Στέλιος Νιώτης, αντιπρόεδρος ΔΣ της Σχολής)
Το είπε και το έκανε. Πράγμα σπάνιο για τα ελληνικά δεδομένα. Στόχος του να αφήσει άξιους κληρονόμους. Και τον στόχο του τον πέτυχε. Μιλάμε για τον μεγάλο Σταύρο Ξαρχάκο και την «Μεγάλη του Μάρκου Σχολή»ή αλλιώς «Εν χορδαίς και οργάνοις». Ένα μεγαλόπνοο σχέδιο που το εξήγγειλε ο ίδιος ο Σταύρος Ξαρχάκος το 2016, σε μια συναυλία του Μουσικού Ομίλου Σύρου που έγινε προς τιμήν του. Στην οποίαν είχα την τιμή να συμμετέχω, ως μέλος του ΜΟΣ και να τραγουδήσω τα θεϊκά του τραγούδια.
Όλα ξεκίνησαν όταν ο συνθέτης άκουσε ένα μικρό ντόπιο ρεμπέτικο συγκρότημα, αποτελούμενο από πέντε-έξη πιτσιρικάδες. «Εδώ έχουμε να κάνουμε με έναν κρυμμένο πλούτο που πρέπει να τον αξιοποιήσουμε», είχε πει.
Το είπε και το έκανε. Μέσα σε έναν χρόνο. Το αποτέλεσμα, εντυπωσιακό: Σήμερα η Σχολή αριθμεί 125 μαθητές, 18 συναυλίες με πάνω από 15.000 θεατές, 3 σεμινάρια εκπαίδευσης, πάμπολλες αναφορές σε ΜΜΕ με ειδικά αφιερώματα, 30 συμμετοχές σε πολιτιστικές εκδηλώσεις, δημιουργία μιας ειδικής αίθουσας ηχογράφησης, μια πλούσια θεματική βιβλιοθήκη, ενεργοποίηση 45 εθελοντών, και πλήθος ιδιωτών και εταιρειών που στήριξαν την προσπάθεια.
Η πολιτιστική μας κληρονομιά, με τέτοιες πρωτοβουλίες και με τέτοιους μεγάλους δημιουργούς, που δεν κοιτάζουν μόνο «την πάρτη τους» αλλά έχουν όραμα, και δεν φοβούνται μήπως τους πάρουν άλλοι τη δόξα, αλλά διδάσκουν διαδόχους, διευρύνει τον χρονικό της ορίζοντα και βγάζει φτερά για να πετάξει, ακόμα και έξω από το μεγάλο μας χωριό, την Ελλάδα.
Και τώρα, παρά τους δύσκολους καιρούς που περνάμε, χτίζεται το μέλλον. Η μουσική μας λαϊκή παράδοση, από τη βυζαντινή μουσική μέχρι το ρεμπέτικο και το έντεχνο, στοχεύει να γίνει γνωστή και να εξαπλωθεί και στο εξωτερικό, χρησιμοποιώντας σύγχρονα εργαλεία με ακουστικές τεχνολογίες αιχμής, και να γίνει αυτή η Σχολή ένα μουσικό πανεπιστήμιο που θα απλώσει τις ρίζες της μουσικής του Αιγαίου διεθνώς.
Ο απολογισμός του έργου της Σχολής στην Γενική Συνέλευση που πραγματοποιήθηκε πρόσφατα για την εκλογή του ΔΣ, ανέδειξε και πάλι τον Σταύρο Ξαρχάκο Πρόεδρο, ενώ μέλος του ΔΣ αναδείχθηκε και ο Μανώλης Μητσιάς.
Τέτοιες πρωτοβουλίες αποτελούν ένα παράδειγμα για το πώς μπορεί η καλλιτεχνική δημιουργία να κερδίσει την αιωνιότητα και να μην χαθεί μέσα στα πολιτιστικά και πολιτισμικά σκουπίδια που, δυστυχώς, κυριαρχούν στις μέρες μας. Για το πώς μπορούμε να αμυνθούμε και να σώσουμε την ψυχή μας από φαινόμενα υποκουλτούρας, από τον «άρτον και θεάματα» για το λαό, για το πώς η πραγματική τέχνη μπορεί να επιβιώσει και να μην χαθεί μέσα στη λήθη και στην ευκολία της φωνής των κάθε λογής «σειρήνων» που μας βομβαρδίζουν από το μηντιακό κατεστημένο.
Και φυσικά, να εξελιχθεί αυτή η μουσική μας κληρονομιά, παίρνοντας νέες μορφές και αποκτώντας νέα ακούσματα, διατηρώντας όμως πάντα τον πυρήνα της ποιότητας, της αμεσότητας και της ουσίας: Γιατί η μουσική είναι η τέχνη εκείνη που συνδέει σαν μια χρυσή κλωστή τον άνθρωπο με τις ανώτερες δυνάμεις της φύσης και της ζωής.
Γιατί χωρίς τη μουσική-την μόνη τέχνη που αποδεχόταν ο Πλάτωνας-ο άνθρωπος, ακόμα και αν κολυμπάει στα πλούτη, θα είναι φτωχός, ένα «κύμβαλο αλαλάζον», βουτηγμένο μέσα στην ασχήμια των θορύβων και των ηχητικών ρύπων που ταράζουν το είναι μας.
Ο Σταύρος Ξαρχάκος, εκτός από μεγάλος δημιουργός, είναι και ένας άνθρωπος ευφυής. Γιατί ευφυΐα είναι να έχεις συνείδηση της θνητότητάς σου και να έχεις τη φιλοδοξία να νικήσεις το αναπόφευκτο, αφήνοντας την πνευματική σου κληρονομιά στους επόμενους, στους απογόνους, ώστε να σου λένε: «Άμες δε γ’ εσόμεθα πολλώ κάρονες» («εμείς θα γίνουμε πολύ καλύτεροι από σας»).
Το μέλλον είναι εδώ και μας χαμογελάει. Φτάνει να το θέλουμε…
