Του Πέτρου Μαραγκού (Εκπαιδευτικός)
Οι πηγαδάδες. Όσοι εργάζονται για να «ανοίξουν πηγάδια» (α), χαρακτηρίζονται πηγαδάδες. Υπήρχαν σε όλη τη Σύρο. Οι πιο φημισμένοι υπήρχαν της οικογένειας Β λ ά μ η ς, οι χαρακτηρισμένοι βλάμηδες . Μέσα στο πηγάδι υπήρχαν βράχοι, Έπρεπε να τους σπάσουν. Κατάλληλο εργαλείο για να τους σπάσουν ανοίγουν τρύπες για φουρνέλα. Χρησιμοποιούσαν κατάλληλο εργαλείο τον λοστό, (διαφορά τον έλεγαν παραμίνα). Υπήρχαν τεχνίτες, (β) οι φουρνελάδες, για την εκρηκτική ύλη, το φουρνέλο. Αυτοί χρησιμοποιούσαν δυναμίτιδα και βραδύκαυστο μακρύ φιτίλι, τα άναβαν, που χρησιμοποιούνται για ανατίναξη βράχων μέσα στα πηγάδια (ακόμη και στα νταμάρια και αλλού). Όταν ήσαν έτοιμοι φώναζαν «Βάρδα φουρνέλοοοο» για να απομακρυνθούν όλοι από τον κίνδυνο, των τεμαχίων πέτρας που τινάσσονται κατά την έκρηξη.
Τόσον τους πηγαδάδες όσον και τους φουρνελάδες τους κατέβαζαν μέσα στο πηγάδι, με την χρήση-βοήθεια χειρομάγκανου. Την ίδια βοήθεια και για το ανέβασμα. Στην σκάρπαπερίμεναν όλοι να ακούσουν τον ήχο και τον αριθμό των εκρήξεων, ώστε να βεβαιωθούν για την δική τους ασφάλεια.
Μηχανουργοί και μηχανουργεία, ή και τα χυτήρια υπήρχαν στη Σύρο τούς: Μπαρμπέτα, Στεφάνου, Σαλούστρου, Μαούτσου ( ένας κάποιος μπάρμπα Παύλος, που μέχρι τελευταία ζούσε, έλεγε, «Εργάζομαι στο μηχανουργείο του Μαούτσου» ) … ονόματα και χρονολογίες, πάνω στα μαγγάνια έχουν χαθεί, σχεδόν, με το χρόνο και με τη σκουριά …
