«Ποτέ καμία κοινωνία δεν απειλήθηκε από τους πρόσφυγες και τους μετανάστες»
Ο Ιάσονας Αποστολόπουλος έγινε γνωστός στον απόηχο της προσφυγικής κρίσης του 2015, όταν από την πρώτη στιγμή βρέθηκε στην πρώτη γραμμή των διασώσεων αρχικά στη Λέσβο και στη συνέχεια στη Μεσόγειο. Αν και πολιτικός μηχανικός στην ιδιότητα, από μικρός ασχολούταν με τη θάλασσα και η οικογένεια του διέθετε ένα μικρό σκάφος το οποίο επιστράτευσε το 2015 στη μάχη των διασώσεων προσφύγων στα νερά της Λέσβου, όπου και βρέθηκε μαζί με μία ομάδα ανθρώπων και δραστηριοποιήθηκε αρχικά μέσα από την αυτοοργανωμένη ομάδα «Πλάτανος» παρέχοντας φαγητό, ρούχα και περίθαλψη στους διασωθέντες πρόσφυγες. Από το 2016 η δράση του εντοπίζεται στα ανοιχτά της Μεσογείου, καθώς η κρίσιμη εμπειρία του από τη Λέσβο αποδείχθηκε πολύτιμη για το έργο των διασώσεων στη Μεσόγειο, όπου και βρίσκονται τα φονικότερα περάσματα.
Δύο βδομάδες στη Λέσβο έγιναν μια ζωή στη θάλασσα
Πριν μία εβδομάδα βρέθηκε στο νησί μας και μίλησε αποκλειστικά στο «Λ» για την εμπειρία όλων αυτών των ετών για τις εικόνες που αντιμετωπίζει ο ίδιος και η ομάδα του σε καθημερινή βάση, για το σημείο στο οποίο βρίσκεται το προσφυγικό/μεταναστευτικό σε Ελλάδα και Ευρώπη, καθώς και για τις ευθύνες των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, μεταξύ αυτών και της δικής μας. «Εγώ είχα σκοπό να πάω για δυο βδομάδες και να γυρίσω πίσω, αλλά αυτό που μου άλλαξε τη ζωή ήταν το μεγάλο ναυάγιο που σημειώθηκε στις 28/10/2015, όπου ένα καΐκι με 300 πρόσφυγες βούλιαζε λίγα μέτρα μακριά από εμάς και εμείς ήμασταν στην παραλία, βλέπαμε τους ανθρώπους να πεθαίνουν και δεν μπορούσαμε να κάνουμε τίποτα, γιατί δεν είχαμε σκάφος, δεν υπήρχε τότε διασωστική ομάδα στο νησί και οι μόνοι που έτρεξαν να τους βοηθήσουν ήταν κάποιοι ψαράδες του νησιού και δύο jetski κάποιων Ισπανών ναυαγοσωστών, αλλά σκάφος δεν υπήρχε και ήταν η πιο συγκλονιστική σκηνή που είχα βιώσει μέχρι τότε, είχε γεμίσει η παραλία στο Μόλυβο πτώματα, τραυματίες και παιδάκια που τους έκαναν κάρπα. Πάνω από 67 άνθρωποι πέθαναν εκείνο το βράδυ. Την ίδια νύχτα κάναμε συνέλευση και πήραμε την απόφαση να φτιάξουμε μία ομάδα διάσωσης και επειδή η οικογένειά μου έχει ένα μικρό φουσκωτό και εγώ από μικρός ασχολούμαι με τη θάλασσα, έφερα τη βάρκα μου στη Λέσβο και φτιάξαμε την πρώτη ομάδα θαλάσσιας διάσωσης και έπειτα κάτσαμε εκεί 9 μήνες εθελοντικά εντελώς και πραγματοποιούσαμε διασώσεις μαζί με τους ψαράδες και τους ντόπιους» αναφέρει, μεταξύ άλλων, διηγούμενος το πώς ενεπλάκη σε αυτό τον αγώνα που εν τέλει έγινε η ίδια του η ζωή.
Αριθμοί που προκαλούν ίλιγγο
Μεταφέροντας μας την εικόνα από την καρδιά της Μεσογείου μας σφίγγει το στομάχι λέγοντας μας τον τραγικό απολογισμό: 3000 νεκροί μόνο την περασμένη χρονιά και 28000 την τελευταία δεκαετία. Ο ίδιος πλέον είναι συντονιστής σε καράβια διάσωσης, τα οποία βρίσκονται μονίμως στα ανοιχτά και αναζητούν βάρκες με κάθε τρόπο ώστε να τις μεταφέρουν με ασφάλεια στην Ιταλία.
«Η προσφυγιά δεν κόβεται»
Σχετικά με το φαινόμενο της προσφυγιάς και της μετανάστευσης, τη συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας και τις πολιτικές, που αυτή την στιγμή ακολουθούν τα ευρωπαϊκά κράτη και οι κυβερνήσεις, απαντά κατηγορηματικά: «Αυτό που έχει δείξει η εμπειρία και η ιστορία είναι πως ο, τι και να κάνουν τα κράτη η προσφυγιά δεν κόβεται και δεν σταματά, κλείνεις τον ένα δρόμο και οι άνθρωποι θα πάρουν τον άλλο δρόμο, έτσι και έγινε.» ενώ σε άλλο σημείο τονίζει ότι πρέπει να διαμορφωθούν ασφαλείς, νόμιμες δίοδοι για την προσφυγιά και ο προσανατολισμός των κρατών να είναι αυτός της κοινωνικής ένταξης των ανθρώπων που θέλουν να ζήσουν εδώ με ίσα δικαιώματα και ίσες ευκαιρίες. «Μόνο αυτό μπορεί να καταπολεμήσει την ξενοφοβία και το ρατσισμό και ιστορικά να το δούμε ποτέ καμία κοινωνία δεν απειλήθηκε από τους πρόσφυγες και τους μετανάστες» υπογραμμίζει.
Ναυάγια στις Κυκλάδες
Απαντώντας μας στο ερώτημα, γιατί βλέπουμε τα τελευταία χρόνια να συμβαίνουν ναυάγια και στις Κυκλάδες, ακόμα και στα Κύθηρα, ενώ το φαινόμενο κατά το παρελθόν περιοριζόταν κυρίως στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου και στα Δωδεκάνησα, το αποδίδει στη σκλήρυνση της στάσης των Ελληνικών Αρχών και στις επαναπροωθήσεις: «Πρόκειται για τα λεγόμενα pushbacks, τις επαναπροωθήσεις, οι οποίες έχουν θεμελιωθεί ως defacto πρακτική από το Μάρτιο του 2020 και έπειτα, αν θυμάστε τότε με τα γεγονότα στον Έβρο. Από τότε ξεκίνησε η γραμμή “δεν πατάει κανείς το πόδι του στην Ελλάδα”.»Ωστόσο, δεν έμεινε εκεί και μας περιέγραψε ποια είναι και η σύμφωνη με το διεθνές δίκαιο πρακτική φύλαξης των θαλασσίων συνόρων: «Άπαξ και η βάρκα μπει σε ελληνικά νερά τελείωσε, είσαι υποχρεωμένος να διασώσεις τον άνθρωπο και να τον μεταφέρεις στην ακτή και εκεί θα αποφασιστεί ποιος είναι και τι θέλει και όχι στη θάλασσα, δεν είναι δουλειά των λιμενικών να κάνουν απελάσεις. Η διαδικασία της ταυτοποίησης γίνεται στη ξηρά, βλέπεις ποιος είναι και τι θέλει και μετά πράττεις ανάλογα, στο νερό πρέπει να διασωθεί. Πρώτα διασώζουμε και μετά ρωτάμε ποιος είναι και τι θέλει, αυτό λέει το διεθνές δίκαιο.»
