Γράφουν:
Κατερίνα Γιαννακά, μέλος της ΕΠΠ, υπεύθυνη για τη Νησιωτική Πολιτική
Χαρά Καφαντάρη, μέλος της ΕΠΠ, υπεύθυνη για το Περιβάλλον, Κλιματική Ουδετερότητα & Πολιτική Προστασία
Δήμητρα Ευσταθοπούλου, μέλος της ΕΠΠ, υπεύθυνη για την Πολυεπίπεδη Διακυβέρνηση
Η πρόσφατη κήρυξη της Τήνου και της Αλοννήσου σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω λειψυδρίας, μετά την αντίστοιχη περίπτωση της Καρπάθου, για την οποία, οι Δημοκράτες – Προοδευτικό Κέντρο ανέδειξαν με κοινοβουλευτική ερώτηση προς τους αρμόδιους Υπουργούς, ζητώντας συγκεκριμένες απαντήσεις για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας και τον σχεδιασμό της Πολιτείας για τα νησιά, επιβεβαιώνει ότι η έλλειψη νερού έχει αποκτήσει πλέον χαρακτήρα μόνιμης κρίσης.
Οι εξελίξεις αυτές δεν αποτελούν μεμονωμένα περιστατικά. Αντιθέτως, αναδεικνύουν τις αυξανόμενες πιέσεις που δέχονται οι υδατικοί πόροι των νησιών εξαιτίας της κλιματικής κρίσης, της παρατεταμένης ανομβρίας, της αυξημένης εποχικής ζήτησης, των απωλειών στα δίκτυα ύδρευσης και της απουσίας ενός ολοκληρωμένου εθνικού σχεδιασμού.
Από το δελτίο τύπου του Δήμου Τήνου προκύπτει εύγλωττα ότι η κήρυξη σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης λειτουργεί ως εργαλείο επιτάχυνσης χρηματοδοτήσεων και διαδικασιών για την εγκατάσταση νέων αφαλατώσεων και την ενίσχυση των υποδομών ύδρευσης. Πρόκειται για μια αναγκαία παρέμβαση, η οποία όμως δεν μπορεί να αποτελεί τη μόνιμη απάντηση της Πολιτείας σε ένα πρόβλημα που επεκτείνεται σε ολόκληρο τον νησιωτικό χώρο.
Η διαρκής προσφυγή σε καθεστώτα έκτακτης ανάγκης αποδεικνύει ότι η χώρα χρειάζεται να περάσει από τη διαχείριση της κρίσης στη στρατηγική πρόληψη και ανθεκτικότητα.
Οι Δημοκράτες ΠΚ πιστεύουμε ότι η διασφάλιση επαρκών υδατικών πόρων στα νησιά αποτελεί ζήτημα εθνικής συνοχής, βιώσιμης ανάπτυξης και εφαρμογής της συνταγματικά κατοχυρωμένης αρχής της νησιωτικότητας.
Για τον λόγο αυτό προτείνουμε την άμεση εκπόνηση ενός Εθνικού Σχεδίου Υδατικής Ασφάλειας για τα Νησιά με βασικούς άξονες:
• Ανάπτυξη και εκσυγχρονισμό μονάδων αφαλάτωσης με αξιοποίηση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.
• Εκτεταμένη ανακύκλωση και επαναχρησιμοποίηση επεξεργασμένων υδάτων για άρδευση, δημοτικές χρήσεις και τουριστικές υποδομές.
• Δημιουργία συστημάτων συλλογής και αποθήκευσης βρόχινου νερού σε δημόσιες και ιδιωτικές εγκαταστάσεις.
• Ψηφιακή παρακολούθηση και εκσυγχρονισμό των δικτύων ύδρευσης για τον περιορισμό των απωλειών.
• Προστασία των υπόγειων υδροφορέων και ορθολογική διαχείριση των γεωτρήσεων.
• Δημιουργία μόνιμου Παρατηρητηρίου Νησιωτικής Λειψυδρίας με δημόσια διαθέσιμα στοιχεία για κάθε νησί.
Η ανακύκλωση του νερού οφείλει να αποτελέσει βασικό πυλώνα της νέας πολιτικής. Δεν είναι αποδεκτό νησιά που αντιμετωπίζουν συνθήκες λειψυδρίας να απορρίπτουν στη θάλασσα μεγάλες ποσότητες επεξεργασμένων υδάτων, οι οποίες μπορούν να αξιοποιηθούν για αρδευτικές, δημοτικές και παραγωγικές χρήσεις. Η μετάβαση σε ένα μοντέλο κυκλικής διαχείρισης των υδάτινων πόρων αποτελεί αναγκαιότητα για το μέλλον των νησιών μας.
Η Πολιτεία οφείλει να δράσει τώρα, με σχέδιο, πρόληψη και μακροπρόθεσμο ορίζοντα, ώστε τα νησιά μας να διαθέτουν την ανθεκτικότητα που απαιτούν οι συνθήκες της νέας εποχής.
Η αντιμετώπιση της λειψυδρίας στα νησιά απαιτεί ένα σύγχρονο μοντέλο πολυεπίπεδης διακυβέρνησης, με σαφείς αρμοδιότητες, διαρκή συντονισμό και ουσιαστική συνεργασία μεταξύ της κεντρικής διοίκησης, της τοπικής αυτοδιοίκησης, της επιστημονικής κοινότητας, των φορέων διαχείρισης υδάτων και της κοινωνίας των πολιτών. Μόνο μέσα από τη συνδιαμόρφωση πολιτικών και την αξιοποίηση της τοπικής γνώσης μπορούν να αναπτυχθούν βιώσιμες και ανθεκτικές λύσεις προσαρμοσμένες στις ιδιαίτερες ανάγκες κάθε νησιού.
Η Κάρπαθος, η Τήνος και η Αλόννησος στέλνουν ένα σαφές μήνυμα: η λειψυδρία δεν αποτελεί πλέον μια περιοδική δυσκολία αλλά μια διαρθρωτική πρόκληση, για τη νησιωτική Ελλάδα. Η απάντηση δεν μπορεί να περιορίζεται σε έκτακτα μέτρα. Απαιτείται εθνικός σχεδιασμός, κυκλική διαχείριση των υδάτινων πόρων, πολυεπίπεδη διακυβέρνηση και σταθερές επενδύσεις στην ανθεκτικότητα των νησιών. Αυτή είναι η πραγματική εφαρμογή της συνταγματικής αρχής της νησιωτικότητας και η μόνη ασφαλής πορεία για το μέλλον των νησιωτικών κοινωνιών.
