Σπάνιες και ιστορικές ανέκδοτες φωτογραφίες από την Γενοκτονία, αλλά και την άφιξη και εγκατάσταση των Αρμενίων προσφύγων στην Ελλάδα του μεσοπολέμου και μετέπειτα, παρουσιάζονται στην έκθεση φωτογραφίας με τίτλο «Η Γενοκτονία των Αρμενίων και η εγκατάσταση των Αρμενίων προσφύγων στην Ελλάδα», τα εγκαίνια της οποίας πραγματοποιήθηκαν το απόγευμα του Σαββάτου στην αίθουσα τέχνης «Γ. & Ε. Βάτη», στην πλατεία Μιαούλη.
Πρόκειται για μία έκθεση που διοργανώνεται από την Αρμένικη Εθνική Επιτροπή Ελλάδος, σε συνεργασία με τον Δήμο Σύρου Ερμούπολης και φέρει την αιγίδα της Α.Ε. Πρέσβη της Δημοκρατίας της Αρμενίας στην Ελλάδα κ. Τιγκράν Μκρτσιάν.
Αξίζει να σημειωθεί πως στην έκθεση παρουσιάζονται, επίσης, ιστορικές αυθεντικές καρτ-ποστάλ της Σμύρνης στα χρόνια της ευημερίας της από το προσωπικό ιστορικό αρχείο του δημάρχου Σύρου Ερμούπολης Νίκου υ Λειβαδάρα.
Ο πρόεδρος της Αρμένικης Εθνικής Επιτροπής Ελλάδος Χαρούτ Σπαρταλιάν αναφέρθηκε στην ιδιαίτερη σχέση που έχει αναπτυχθεί μεταξύ των Αρμενίων προσφύγων και της Σύρου, που ξεκινά μετά την Μικρασιατική τραγωδία του 1922.
« Η ιδιαίτερη σχέση των κατοίκων της Σύρου με τον Αρμενικό λαό ξεκινά μετά την Μικρασιατική τραγωδία του 1922, όταν οι φιλόξενοι κάτοικοι του νησιού άνοιξαν τις αγκαλιές τους φιλοξενώντας 2000 ορφανά Αρμενόπουλα, που επέζησαν της θηριωδίας. Ζωντανή μαρτυρία της μνήμης αυτής αποτελεί το Στρατόπεδο Λοχαγού Ζαφείρη Αποστόλου, όπου στεγαζόταν το ορφανοτροφείο που φιλοξένησε τα Αρμενόπουλα μετά το 1922, και χάρη στην έμπνευση και το πάθος για την διαφύλαξη της μνήμης των αρχών της Σύρου, αποτελεί διαχρονικά χώρο συλλογικής ιστορικής μνήμης. Με τη βοήθεια της ελληνικής κυβέρνησης, η Near East Relief μετέφερε περισσότερα από 16.000 παιδιά κατά μήκος του Αιγαίου από το τέλος του 1923. Η Near East Relief έβαλε στόχο την οικοδόμηση ενός σχολείου ορφανοτροφείου. Τα ορφανά έμεναν σε σκηνές ενώ παράλληλα βοηθούσαν στο χτίσιμο των νέων σπιτιών τους. Σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα, χάρις στην συμβολή των νεαρών οικοδόμων, το ορφανοτροφείο ήταν σε θέση να φιλοξενήσει 3.000 παιδιά. Η ιδιαίτερη σχέση όμως των κατοίκων της Σύρου με τον Αρμενικό λαό, εξελίχθηκε αυθόρμητα και διαμορφώθηκε στα μετέπειτα χρόνια, σε σχέση ειλικρινούς συνεργασίας και φιλίας. 25 χρόνια έχουν περάσει από τότε που η πρώτη ομάδα παιδιών από το Ναγκόρνο Καραμπάχ φιλοξενήθηκε θερμά στην Σύρο. Ήταν τα ορφανά παιδιά αγωνιστών που θυσιάστηκαν στον βωμό της ελευθερίας του Αρτσάχ, στη διάρκεια του πολέμου με το Αζερμπαϊτζάν. Από τότε κάθε χρόνο 22 παιδιά από το Ναγκόρνο Καραμπάχ, φιλοξενήθηκαν στο νησί της Σύρου, σε μια πράξη αλληλεγγύης που έγινε θεσμός, τόσο από την τοπική ηγεσία του νησιού όσο και από την συνδρομή των κατοίκων του», σημείωσε ο κ. Σπαρταλιάν.
Στο χαιρετισμό του, ο δήμαρχος Σύρου Ερμούπολης Νίκος Λειβαδάρας επεσήμανε πως «σήμερα διατηρώντας την ιστορική μας μνήμη, βρισκόμαστε εδώ για να θυμηθούμε και να μνημονευθούμε, με τους αδερφούς Αρμένιους, όλους αυτούς που χάθηκαν στις αλησμόνητες πατρίδες, αλλά και αυτούς τους πρόσφυγες που τους έριξε η μοίρα στην Ελλάδα και το νησί μας. Μέσα από αυτή την έκθεση θα αναπλάσουμε μνήμες από τη Γενοκτονία, αλλά και από την άφιξη των προσφύγων στην Ελλάδα και ειδικότερα στην εγκατάσταση προσφυγόπουλων Ελλήνων και Αρμένιων στο ορφανοτροφείο που ιδρύθηκε από την αμερικανική περίθαλψη (νυν στρατόπεδο), που λειτούργησε από το 1923 έως το 1930, φιλοξενώντας χιλιάδες παιδιά, κορίτσια και αγόρια, μεταξύ αυτών και τον αείμνηστο δάσκαλό μου, Ζαχαρία Δρόσο, επτά ετών τότε, που έφτασε με τα άλλα δύο του αδέρφια στη Σύρο».
Μήνυμα εκ μέρους του πρέσβη της Δημοκρατίας της Αρμενίας στην Ελλάδα κ. Τιγκράν Μκρτσιάν, ανάγνωσε η κα. Αρμινέ Αλεξανιάν, στο οποίο μεταξύ άλλων ανέφερε πως «σήμερα είμαστε εδώ για να θυμηθούμε και να τιμήσουμε τη μνήμη, τόσο των θυμάτων της σφαγής του Αρμενικού και του Ελληνικού πληθυσμού, όσο και τη μνήμη των θυμάτων του εσκεμμένου εμπρησμού των Αρμενικών και Ελληνικών γειτονιών που έγινε πριν από 100 χρόνια στην πόλη της Σμύρνης. Έχουν περάσει ακριβώς 100 χρόνια από εκείνα τα τραγικά γεγονότα, ωστόσο, μέχρι και σήμερα, αυτό το αποτρόπαιο έγκλημα που διέπραξαν Τούρκοι εθνικιστές δεν αξιολογήθηκε όπως έπρεπε. Αυτοί που διέπραξαν αυτό το σοβαρό έγκλημα κατά της ανθρωπότητας δεν έχουν τιμωρηθεί ακόμα. Εξάλλου, σήμερα στην Τουρκία, η ημέρα του εγκλήματος αυτού έχει μετατραπεί σε εορτή εθνικής αφύπνισης, και αυτό είναι κάτι που θα έπρεπε να απασχολεί σοβαρά την πολιτισμένη ανθρωπότητα».
«Είναι ιδιαίτερη χαρά για εμάς να βρισκόμαστε πάλι στο ευλογημένο νησί της Σύρου. Για τον αρμενικό λαό, ιδιαίτερα για όσους επέζησαν από το έγκλημα της γενοκτονίας, η Ελλάδα είναι από τις λίγες χώρες που αγκάλιασε και πρόσφερε καταφύγιο στους κατατρεγμένους Αρμένιους. Στον ελλαδικό χώρο, η Σύρος αποτελεί την ιδιαίτερη κοιτίδα, η οποία θα μας θυμίζει την εγκαρδιότητα του ελληνικού λαού και την αναγέννηση του λαού μας. Στην παρούσα έκθεση φωτογραφίας, παρουσιάζονται τεκμηριωμένα στοιχεία από τα εγκλήματα που διέπραξε η Τουρκία εις βάρος των Ελλήνων και των Αρμένιων της Μικράς Ασίας. Είναι γνωστό ότι η ιστορία επαναλαμβάνεται. Είναι σοφό και πρέπων να κρατάμε στη μνήμη μας του παρελθόντος. Μόνο όμως αν διατηρήσουμε σθεναρά τις αξίες και αποφύγουμε τα λάθη, μπορούμε να πετύχουμε να μην επαναληφθεί παρόμοια τραγωδία», τόνισε από την πλευρά του ο Αρχιεπίσκοπος των εν Ελλάδι Ορθοδόξων Αρμενίων, Κεγάμ Χατσεριάν.
Στα εγκαίνια της έκθεσης παραβρέθηκαν, μεταξύ άλλων, η αντιδήμαρχος Πολιτισμού Αλίκη Λεοντερίτη, ο αντιδήμαρχος Τεχνικών Υπηρεσιών Μηνάς Αληφραγκής, ο γραμματέας της μητρόπολης Σύρου Αλέξανδρος Μαρκουίζος, αλλά και η πρόεδρος του Συλλόγου Μικρασιατών Σύρου Ειρήνη Χαρδαλή.
Να σημειώσουμε ότι η έκθεση θα διαρκέσει έως και τις 30 Σεπτεμβρίου και οι ώρες λειτουργίας της θα είναι από τις 10:00 έως τις 14:00 και από τις 17:30 έως τις 20:30.
