Το νομοσχέδιο θεσμοθετεί τα ΟΑΠΕΣ, ενισχύοντας τον ρόλο των ασφαλιστικών στην επαγγελματική ασφάλιση, με νέους κανόνες λειτουργίας, μεταφοράς προγραμμάτων και φορολόγησης
Ένα νέο πεδίο ανάπτυξης για την ιδιωτική ασφάλιση ανοίγει το νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης περί ενίσχυσης της επαγγελματικής ασφάλισης, καθώς θεσμοθετεί τα Ομαδικά Ασφαλιστικά Προϊόντα Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης (ΟΑΠΕΣ), τα οποία θα εκδίδονται από ασφαλιστικές εταιρείες.
Οι ιδιωτικές ασφαλιστικές δραστηριοποιούνται ήδη στον δεύτερο πυλώνα μέσω των ομαδικών επαγγελματικών συνταξιοδοτικών συμβολαίων. Με τα ΟΑΠΕΣ, όμως, αποκτούν ένα νέο, αυτοτελές προϊόν, το οποίο θα λειτουργεί με αυξημένες απαιτήσεις προστασίας, ενημέρωσης και εποπτείας, αντίστοιχες με εκείνες που ισχύουν για τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ).
Η αλλαγή ενισχύει τον ρόλο των ασφαλιστικών εταιρειών στην επαγγελματική συνταξιοδοτική αποταμίευση και διαμορφώνει νέες συνθήκες ανταγωνισμού με τα ΤΕΑ, διευρύνοντας παράλληλα τις επιλογές που θα μπορούν να προσφέρουν οι επιχειρήσεις στους εργαζομένους τους.
Υπενθυμίζεται ότι ο πρώτος πυλώνας περιλαμβάνει την υποχρεωτική κοινωνική ασφάλιση, με βασικό φορέα τον e-ΕΦΚΑ, ενώ στον δεύτερο εντάσσονται τα επαγγελματικά συνταξιοδοτικά σχήματα, όπως τα ΤΕΑ και τα ομαδικά ασφαλιστήρια συμβόλαια. Ο τρίτος πυλώνας αφορά την ατομική ιδιωτική ασφάλιση και τα προσωπικά συνταξιοδοτικά προγράμματα.
Πώς θα λειτουργούν τα νέα ομαδικά συνταξιοδοτικά προϊόντα
Τα ΟΑΠΕΣ θα λειτουργούν σε κεφαλαιοποιητική και προαιρετική βάση, με στόχο τη χορήγηση πρόσθετων συνταξιοδοτικών παροχών που συνδέονται με την επαγγελματική δραστηριότητα των ασφαλισμένων.
Η λειτουργία τους θα βασίζεται σε σύμβαση μεταξύ ασφαλιστικής εταιρείας και ενός ή περισσότερων εργοδοτών για τους εργαζομένους τους. Αντίστοιχη σύμβαση θα μπορεί να συνάπτεται με επαγγελματικές ενώσεις, όπως εμπορικούς ή επαγγελματικούς συλλόγους, συλλόγους αυτοαπασχολουμένων και επαγγελματικά επιμελητήρια, καθώς και με συνδικαλιστικές οργανώσεις εργαζομένων για τα μέλη ή το προσωπικό τους.
Ειδικότερα, το νομοσχέδιο προβλέπει, μεταξύ άλλων, ότι κάθε ΟΑΠΕΣ θα καταχωρίζεται σε δημόσιο μητρώο και θα εποπτεύεται από την Τράπεζα της Ελλάδος, ενώ οι χρηματοδοτούσες επιχειρήσεις θα μπορούν να εντάσσονται σε αυτό χωρίς να απαιτείται επιμέρους εποπτική έγκριση. Παράλληλα, θεσπίζονται κανόνες για τη σύσταση, την καταχώριση, την παραγωγή, τη διανομή και τη λειτουργία των προϊόντων, καθώς και συγκεκριμένες υποχρεώσεις για την ενημέρωση και την προστασία των υποψήφιων μελών, των ασφαλισμένων και των δικαιούχων.
Οι εισφορές για την εξασφάλιση των συνταξιοδοτικών παροχών θα μπορούν να καταβάλλονται από τη χρηματοδοτούσα επιχείρηση, από τα ίδια τα μέλη ή και από τις δύο πλευρές, ανάλογα με τους όρους του εκάστοτε προγράμματος. Οι παροχές θα μπορούν να λαμβάνουν τη μορφή ισόβιων ή προσωρινών πληρωμών, εφάπαξ ποσού ή συνδυασμού αυτών, ενώ συμπληρωματικά θα μπορούν να προβλέπονται καλύψεις σε περίπτωση θανάτου, αναπηρίας ή παύσης της απασχόλησης.
Με το νέο πλαίσιο επιδιώκεται να διαμορφωθούν ισότιμοι όροι λειτουργίας και εποπτείας για όλους τους παρόχους επαγγελματικών συνταξιοδοτικών προγραμμάτων, με αυξημένες οργανωτικές απαιτήσεις και κανόνες διακυβέρνησης για τις ασφαλιστικές εταιρείες που θα διαθέτουν ΟΑΠΕΣ.
Η φορητότητα των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές που φέρνει το νέο πλαίσιο αφορά την πλήρη φορητότητα των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων, ώστε ο ασφαλισμένος να διατηρεί όσα έχει ήδη κατοχυρώσει ακόμη και όταν αλλάζει εργασία ή επαγγελματική κατάσταση.
Η σημερινή αγορά εργασίας χαρακτηρίζεται από αυξημένη κινητικότητα, καθώς ένας εργαζόμενος μπορεί στη διάρκεια της επαγγελματικής του ζωής να αλλάξει περισσότερους εργοδότες, να εργαστεί ως ελεύθερος επαγγελματίας ή να μείνει για κάποιο διάστημα εκτός απασχόλησης. Με το νέο πλαίσιο, αυτές οι μεταβολές δεν θα οδηγούν σε απώλεια ή αποδυνάμωση των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων που έχει ήδη κατοχυρώσει.
Συγκεκριμένα, το νομοσχέδιο προβλέπει τυποποιημένη και χωρίς χρέωση διαδικασία, μέσω της οποίας ο ασφαλισμένος θα μπορεί, όταν μεταβάλλεται η επαγγελματική του κατάσταση, να μεταφέρει τα κατοχυρωμένα δικαιώματά του σε νέο ΤΕΑ ή ΟΑΠΕΣ. Παράλληλα, θα έχει τη δυνατότητα να παραμένει στην επαγγελματική ασφάλιση ακόμη και εάν χάσει την επαγγελματική του ιδιότητα λόγω ανεργίας.
Εκτός από την ατομική φορητότητα, θεσπίζεται και η δυνατότητα πλήρους ή μερικής μεταβίβασης ολόκληρων συνταξιοδοτικών προγραμμάτων από ΤΕΑ σε ΤΕΑ, από ΤΕΑ σε ΟΑΠΕΣ, από ΟΑΠΕΣ σε ΤΕΑ και από ΟΑΠΕΣ σε ΟΑΠΕΣ. Οι μεταβιβάσεις θα πραγματοποιούνται υπό την έγκριση και την εποπτεία της Τράπεζας της Ελλάδος, με στόχο την προστασία των δικαιωμάτων και των μακροπρόθεσμων συμφερόντων των ασφαλισμένων.
Ενίσχυση των φορολογικών κινήτρων
Σημαντικές αλλαγές προβλέπονται και στη φορολογική μεταχείριση της επαγγελματικής ασφάλισης, με το νέο πλαίσιο να εφαρμόζει κοινούς κανόνες στις παροχές των ΤΕΑ και των ΟΑΠΕΣ. Τα ασφάλιστρα που καταβάλλονται από τον εργαζόμενο ή τον εργοδότη για λογαριασμό του εργαζομένου στο πλαίσιο ενός ΟΑΠΕΣ θα εξαιρούνται από το φορολογητέο εισόδημα από μισθωτή εργασία, εφόσον δεν υπερβαίνουν τα ανώτατα όρια που θέτει ο νόμος.
Συγκεκριμένα, το νομοσχέδιο προβλέπει, μεταξύ άλλων, την αύξηση του ανώτατου ετήσιου ορίου των εισφορών και των ασφαλίστρων από το 20% στο 35% των ακαθάριστων αποδοχών και των φορολογητέων παροχών σε είδος για τους μισθωτούς. Για τους μη μισθωτούς, το αντίστοιχο ανώτατο ποσό αυξάνεται από τις 20.000 στις 35.000 ευρώ και θα αναπροσαρμόζεται κάθε χρόνο με βάση τον δείκτη τιμών καταναλωτή. Εξαίρεση προβλέπεται για όσους ασφαλίζονται για πρώτη φορά σε ΤΕΑ ή ΟΑΠΕΣ μετά τη συμπλήρωση του 55ου έτους της ηλικίας τους, για τους οποίους τα όρια παραμένουν στο 20% των αποδοχών και στις 20.000 ευρώ αντίστοιχα.
Αλλαγές έρχονται και στον τρόπο φορολόγησης των συνταξιοδοτικών παροχών, καθώς οι συντελεστές θα καθορίζονται πλέον με βάση την ηλικία του ασφαλισμένου κατά την έναρξη καταβολής τους. Για τα μέλη ηλικίας από 62 έως και 67 ετών, η περιοδική παροχή θα φορολογείται αυτοτελώς με συντελεστή 5% και το εφάπαξ με 10%, ενώ για όσους είναι άνω των 67 ετών οι συντελεστές μειώνονται σε 2,5% και 5% αντίστοιχα. Οι συντελεστές της πρώτης κατηγορίας θα εφαρμόζονται και σε όσους συνταξιοδοτούνται λόγω γήρατος από τον φορέα κύριας ασφάλισης, εφόσον έχουν συμπληρώσει το 55ο έτος της ηλικίας τους.
Ως περιοδική θεωρείται η παροχή που καταβάλλεται ισοβίως ή για χρονικό διάστημα τουλάχιστον 15 ετών, με σταθερές ή αυξανόμενες καταβολές. Αντίθετα, οι παροχές και τα ποσά από πρόωρη ρευστοποίηση ατομικού λογαριασμού που καταβάλλονται πριν από τη συμπλήρωση του 62ου έτους θα φορολογούνται στο σύνολό τους σύμφωνα με την ισχύουσα κλίμακα φορολογίας εισοδήματος. Με αυτόν τον τρόπο, το νέο πλαίσιο παρέχει ισχυρότερο φορολογικό κίνητρο για τη μακροχρόνια παραμονή στην επαγγελματική ασφάλιση και ευνοεί περισσότερο την καταβολή περιοδικής παροχής έναντι της εφάπαξ είσπραξης.
Πηγή: Μαριαλένα Κυβερνήτη/imerisia.gr
