ΠΩΣ το έλεγε ο δικός μας Μικρασιάτης (Αϊβαλιώτης) λογοτέχνης, ζωγράφος και αγιογράφος, από τους ξεχωριστούς της γενιάς του ’30, που αναζήτησε την ελληνικότητά της μέσα από την επιστροφή στις ρίζες, Φώτης Κόντογλου;
«Η Παναγία είναι η μητέρα της Ορθοδοξίας. Από το πνευματικό της μύρο ευωδιάζει, όχι μονάχα η Εκκλησία μας, αλλά και ολόκληρη η ζωή μας».
Η εορτή της Παναγίας πέρασε.
ΉΔΗ διανύουμε το δεύτερο δεκαήμερο του Τραπεζοφόρου μήνα ο οποίος στην χριστιανική εποχή είναι αφιερωμένος στην Παναγία, με τις παρακλήσεις, τη Νηστεία, την Κοίμησή της, τα Μεθεόρτια, τα Εννιάμερα και την κατάθεση της Αγίας Ζώνης, οπότε τελειώνει το εκκλησιαστικό έτος.
ΠΩΣ γίνεται να μην αφιερώσουμε το κεντρικό άρθρο της Στήλης λίγο πριν κλείσουμε για διακοπές, στην μεγάλη γιορτή του καλοκαιριού Την Κοίμηση της Θεοτόκου!
ΒΕΒΑΙΑ είναι περίεργο να γίνεται γιορτή ζωής, ο θάνατος.
ΠΩΣ είναι δυνατόν, ειδικά στον όποιο ιστορικό τόπο κατοικούσαν Έλληνες όπως αλησμόνητες πατρίδες, απανταχού ελληνικές κοινότητες, σημερινή Ελλάδα, ένας «θάνατος» να γίνεται γιορτή χαράς και γλεντιού από τον απλό άνθρωπο αλλά και από την ίδια την Εκκλησία;
ΔΑΚΡΥΖΟΥΜΕ την Μεγάλη Παρασκευή στον Επιτάφιο του Χριστού και ας γνωρίζουμε ότι την επομένη ημέρα θα έλθει η Ανάσταση.
ΕΠΙΚΡΑΤΕΙ στην ψυχή μας, μια χαρμολύπη.
ΝΙΩΘΟΥΜΕ όμως την Παναγία σαν δικό μας «δημιούργημα» σαν όλους τους κοινούς θνητούς.
ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ ο λαός τον «θάνατό» της γιατί με την άνοδό της στους ουρανούς γίνεται σκαλοπάτι για τον κάθε άνθρωπο.
ΓΙΝΕΤΑΙ ο στηλοβάτης, το κεντρικό στήριγμα της κοινωνίας και δεν χρειάζονται άλλου είδους αναγνωρίσεις για να αξιώσει την κορυφή που ήδη βρίσκεται.
Η βυζαντινή αγιογραφία, απεικονίζοντας την Κοίμηση της Θεοτόκου, αποδίδει κατά μοναδικό τρόπο αυτήν την «αποστολή σωτηρίας» της Παναγίας υπέρ του ανθρώπου.
Ο πρώτος πού ασχολήθηκε με την αποτύπωση του προσώπου της Παναγίας είναι ο άγιος απόστολος και ευαγγελιστής Λουκάς.
ΕΠΕΙΤΑ, μη ξεχνάμε της εικόνα της στον ομώνυμο Ιερό Ναό εδώ στην Ερμούπολη από τον Δομήνικο Θεοτόκοπουλο, την οποία δημιούργησε πιθανώς πριν το 1567.
ΤΗΝ αγιογραφία έφεραν στη Σύρο οι Ψαριανοί μετά την καταστροφή του νησιού και τη σφαγή των κατοίκων από τον οθωμανικό στρατό τον Ιούνιο του 1824.
ΣΗΜΕΙΩΝΩ ότι η επιμελής συντήρηση ανέδειξε όλα τα χαρακτηριστικά της.
ΤΑ δε μέτρα ασφαλείας γύρω της είναι πολύ ισχυρά. Βρίσκεται εντοιχισμένη σε μάρμαρο, από πάνω της υπάρχει συναγερμός και ψηλά μια κάμερα ασφαλείας που καταγράφει κάθε κίνηση των επισκεπτών της.
ΜΑΛΙΣΤΑ ταξιδέψε το 2014 μέχρι το Τολέδο της Ισπανίας για τη μεγάλη έκθεση με αφορμή τα 400 χρόνια από τον θάνατο του Ελ Γκρέκο.
ΚΑΙ φέτος γιορτάστηκε στο ναό της Κοίμησης με κάθε λαμπρότητα.
ΜΗ ξεχνάμε ότι αυτή η εικόνα γίνεται για το νησί μας πόλος έλξης χιλιάδων τουριστών που το επισκέπτονται κάθε χρόνο για να το δουν.
Η Παναγία καταλαγιάζει την ψυχή όσων προστρέχουν σ’ αυτήν, τους βοηθά να ξεπεράσουν τις δυσκολίες, τους δίνει δύναμη εσωτερική, μεσιτεύει, συμπαρίσταται, συμβουλεύει, μοιράζει αγάπη.
Ό,ΠΟΥ ζει και αναπνέει ελληνικό κύτταρο, γιορτάζει την κοίμηση της Μάνας του Χριστού στους ουρανούς.
ΜΠΟΡΕΙ να λατρεύεται από όλο σχεδόν τον χριστιανικό κόσμο όμως για τον Έλληνα αυτή η «σχέση» υπερνικά κάθε ανθρώπινο όριο.
ΕΙΝΑΙ το «Πάσχα του καλοκαιριού» και στην ουσία γιορτάζεται η ελπίδα ότι τους δικούς μας που δε μπορούμε να τους βλέπουμε πια, ελπίζουμε να τους συναντήσουμε στην άλλη ζωή.
ΠΡΟΚΕΙΤΑΙ για την ανάγκη του ανθρώπου όταν πονά πολύ χάνοντας ένα αγαπημένο του πρόσωπο, να παρηγορείται ότι ο χρόνος δεν εξαντλείται στο εδώ και τώρα.
ΜΕΣΑ στην καρδιά του θέρους οι πιστοί ακουμπούν την ελπίδα τους σε εκείνη με τα εκατοντάδες προσωνύμια: Κανάλα, Ελευθερώτρια, Κρασοπαναγιά, Οδηγήτρια, Ξενιά, Γιάτρισσα, Βρεφοκρατούσα, Τρυπητή, Γλυκοφιλούσα, Ελεούσα, Παντάνασσα, Κεχαριτωμένη, Μολυβδοσκέπαστη, Τουρλιανή, Καστρινή Αθηνιώτισσα, Κυρά των Αγγέλων.
ΤΗΝ προσκυνούν, της μιλούν, την ευγνωμονούν βουβά, την παρακαλούν.
ΧΙΛΙΑΔΕΣ πιστών σκορπίζονται σε διάφορα μέρη, περνούν από θάλασσες, διανύουν δρόμους, και πηγαίνουν στη Χάρη της γονατιστοί.
ΕΙΔΙΚΑ εμείς οι νησιώτες έχουμε δώσει εκατοντάδες επίθετα σε ναούς και μοναστήρια που φορούν τα καλά τους στη γιορτή της και περιμένουν τους πιστούς.
ΕΙΝΑΙ αλήθεια ότι στο σταυροδρόμι δύο ηπείρων και πέντε θαλασσών οι έλληνες ταύτισαν με τα χρόνια την πίστη με την ύπαρξή τους και την πορεία τους αφού σε κάθε ανάγκη συνέχισης της πολιτιστικής, πολιτισμικής, πνευματικής και εθνικής τους ταυτότητας αναζητούσαν πάντα την επικουρία της μόνιμο αρωγό των αγώνων τους.
Η ρωμιοσύνη στις όποιες δύσκολες στιγμές ακουμπά το βλέμμα αποκλειστικά σ’ αυτήν.
ΕΙΝΑΙ η απαντοχή για κάθε άνθρωπο.
ΤΗΝ συναντάμε στα τείχη της Κωνσταντινούπολης όταν απουσιάζει ο Ηράκλειος και την πολιορκούν οι Άβαροι,
ΤΗΝ βλέπουμε στα τείχη του Ρωμανού και στις Βλαχέρνες,
ΤΗΝ παρουσιάζει ο Μακρυγιάννης στα όνειρά του,
ΤΗΝ τραγουδά η Σοφία Βέμπο στους στρατιώτες «Παιδιά, της Ελλάδος παιδιά/ που σκληρά πολεμάτε πάνω στα βουνά/ παιδιά στη γλυκιά Παναγιά/προσευχόμαστε όλες να ‘ρθετε ξανά» και περπατά μαζί τους στα βουνά της Πίνδου.
ΓΙΑ το ελληνικό Γένος, η Παναγιά μας, είναι η μάνα μας, είτε πιστεύουμε βαθιά, είτε πηγαίνουμε στην Εκκλησιά μόνο την Μεγάλη Παρασκευή και το Μεγάλο Σάββατο για το «Χριστός Ανέστη».
ΑΛΛΑ , το «βοήθα Παναγιά μου» όλοι το έχουμε στο στόμα μας στις ώρες της δοκιμασίας.
ΆΡΑ είναι φυσικό, όπου υπάρχει Έλληνας, σε όποιο σημείο του πλανήτη, να γιορτάζει την Κοίμηση της Θεοτόκου.
ΚΑΙ φέτος όπως κάθε χρόνο δεσπόζει όλων το προσκύνημα της Μεγαλόχαρης στην Τήνο.
ΤΟΠΟΣ γνωστός πανελλαδικά και σε ολόκληρο τον κόσμο.
ΧΙΛΙΑΔΕΣ πιστών, ο ένας πίσω από τον άλλον γονατιστοί, ανηφορίζουν προς το ναό έχοντας δίπλα τους κάποιον δικό τους άνθρωπο με ένα μπουκαλάκι νερό.
ΜΕ θρησκευτική ευλάβεια θέλουν να εκπληρώσουν το τάμα τους και οι εικόνες που καταφθάνουν σε κάθε σπίτι μέσω της τηλεόρασης με την περιφορά του Επιταφίου και την μεγαλοπρεπή λιτάνευση της εικόνας της σε ολόκληρη τη πόλη, προκαλούν δέος.
ΣΤΗΝ Τήνο, τη Σύρο, την Αγίασο, την Πάρο, την Λέρο, την Σκιάθο, η Μάνα του Έλληνα περιμένει.
ΚΑΙ δεν γιορτάζουν μόνον οι Εκκλησιές που είναι αφιερωμένες στην Κοίμηση.
ΌΛΕΣ γιορτάζουν. Η Βαγγελίστρα, η Φανερωμένη, η Γοργοεπήκοος, η Γλυκοφυλούσα, η Πορταΐτισσα.
ΑΥΤΗΝ οι ποιητές μας ύμνησαν: Όπως ο Οδυσσέας Ελύτης:
«Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΩΝ»
Πέτρες επήρα και κλαδιά
τα φύτεψα στην αμμουδιά
Και μια ψυχή μελέτησα
το λόγο δεν αθέτησα
Με τον καιρό με τον καιρό
έγινε αλήθεια τ’ όνειρο
Οι πέτρες μεγαλώσανε
και τα κλαδιά φυτρώσανε
Τα κυπαρίσσια τα κελιά
σου τα ‘κανα παραγγελιά
Τις πόρτες τις αμπάρες σου
και τις οχτώ καμάρες σου
Στο μέρος το πιο δροσερό
έστησα το καμπαναριό
Και κύματα και κύματα
γύρω σου τ’ άσπρα μνήματα
Έλα Κυρά και Παναγιά
με τ’ αναμμένα σου κεριά
Δώσε το φως το δυνατό
στον Ήλιο και στο Θάνατο.
