ΈΝΑ ντοκιμαντέρ σύντομο αλλά τόσο περιεκτικό στο  τηλεοπτικό κανάλι «cosmote  history» είναι αρκετό για να θαυμάσει ο θεατής τις καταπληκτικές ομορφιές της Σύρου.

ΚΑΝΟΝΤΑΣ ζάπινγκ έμεινα στο κανάλι αυτό που παρουσίαζε την ιστορία και τον πολιτισμό της.

ΚΑΘΟΛΟΥ τυχαίο που γυρίστηκε για λογαριασμό γαλλικού τηλεοπτικού σταθμού ο οποίος επικεντρώνεται κυρίως σε θέματα Πολιτισμού και Ιστορίας, και επέλεξε από όλα τα μέρη της Ελλάδας  την προβολή της Σύρου και τον Ισθμό της Κορίνθου.

ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΑ ότι το γύρισμα έγινε το 2013 και προβλήθηκε το 2014.

ΔΙΚΟΙ μας άνθρωποι έδιναν στοιχεία όπου μέσα από εικόνες ξετυλιγόταν το νήμα ενός νησιού, πραγματικά μοναδικού.

Ο Μητροπολίτης Σύρου κ. Δωρόθεος -μέσα στον ιερό ναό του Αγίου Νικολάου που ξεχωρίζει για την ομορφιά, τον τρούλο και το επιβλητικό του μέγεθος αλλά και το εσωτερικό του με το μαρμάρινο τέμπλο, τον δεσποτικό θρόνο και τους πολυελαίους από την Τεργέστη- μίλησε για τη συνύπαρξη των δύο δογμάτων, του Ορθόδοξου και του Καθολικού.

Ο Αχιλλέας Δημητρόπουλος, – υπεύθυνος του Βιομηχανικού Μουσείου-  γλαφυρά ανέπτυξε την εμπορική και βιομηχανική άνοδο και την άνθιση του λιμανιού προβάλλοντας το Βιομηχανικό Μουσείο Ερμούπολης το οποίο είναι το μοναδικό τού είδους του στο Αιγαίο.

Ο σημερινός δήμαρχος του νησιού ως πρόεδρος του Συλλόγου Μικρασιατών Ερμούπολης Νίκος Λειβαδάρας περιδιαβαίνοντας την Ερμούπολη παρουσίασε την επίδραση των προσφύγων (1822 και 1922) που ήλθαν στην πόλη – διωγμένοι από την πατρίδα τους- και κατάφεραν με την εργατικότητα και τις ικανότητές τους να μεταμορφώσουν το νησί ως το θαύμα του 19ου αιώνα.

Η Ιστορικός Τέχνης Μαρίζα Δαλεζίου παρέα με το Γάλλο παρουσιαστή στα διάφορα χωριά, πάτησε στα χνάρια των αγροτικών περιοχών. Εξήγησε ότι ο μοναδικός οικισμός του νησιού ήταν η Άνω Σύρος και μετά την έλευση των προσφύγων οι κάτοικοί της  άρχισαν να προσφεύγουν προς τα χωριά και να χτίζουν παραδοσιακά μικρά πέτρινα σπιτάκια με τις βοτσαλωτές αυλές, τις καλαμιές για τη στέγη και το μπλε χρώμα ως χαρακτηριστικό τους.

ΝΑ και ο ταρσανάς με τον Μάκη Μαυρίκο.

ΩΣ γόνος τέταρτης γενιάς, συνεχίζει την παράδοση μιας από τις παλαιότερες οικογένειες ξυλοναυπηγών.

ΑΣΧΟΛΕΙΤΑΙ περισσότερο από 30 χρόνια με το ναυπηγείο του, το οποίο έχει κτιστεί από το 1860 και είναι τα αρχαιότερο εν ενεργεία στην Ελλάδα.

ΈΧΕΙ κατασκευάσει πάνω από 5000 σκάφη μεγαλύτερα από 20 μέτρα και συνεχίζει ακόμη και σήμερα να κατασκευάζει σκάφη και πλοία.

Ο Γιώργος Ευριπιώτης- αρχιτέκτων και πρόξενος της Γαλλίας στην Ερμούπολη- παρουσίασε τον αρχιτεκτονικό πλούτο της πόλης του Ερμή.

ΈΤΣΙ σιγά- σιγά μαγεύεται ο θεατής από τη νεοκλασική ομορφιά μιας πόλης που υπήρξε ναυτικό, βιομηχανικό και πολιτιστικό κέντρο του νέου ελληνικού κράτους.

ΑΚΟΥΕΙ για τον σπουδαίο Κυκλαδικό Πολιτισμό της 3ης χιλιετίας π.Χ., – έναν από τους πέντε πρώτους του κόσμου.

ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΤΑΙ να μάθει για το όνομα του νησιού που όπως λένε, το χάρισαν οι πρώτοι κάτοικοί της, οι Φοίνικες και  για την κατάκτησή της  τον 13ου αιώνα από τους Λατίνους.

ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΤΑΙ ακόμη και για τον Οίκο των Σανούδων που  κυβέρνησε τα νησιά εννέα γενεές και πληροφορείται ότι στη Σύρο τότε, ενώ η μεγάλη πλειοψηφία του τοπικού πληθυσμού ήταν Ορθόδοξοι, οι κυβερνώντες ως Καθολικοί  αντικατέστησαν τους Ορθόδοξους επισκόπους των νησιών με Καθολικούς με αποτέλεσμα οι δυο θρησκευτικές ομάδες  σύντομα να ενωθούν  διαγράφοντας τις διαφορές τους.

ΑΚΟΥΕΙ για την Οθωμανική περίοδο, τότε που ο πληθυσμός διπλασιάστηκε, από 2.000 σε 4.000 κατοίκους και εντοπιζόταν κυρίως στον οικισμό της Άνω Σύρου που δεχόταν επιδρομές από τους πειρατές αλλά που ωστόσο οι κάτοικοι κατάφεραν  την αύξηση της  εμπορικής κίνησης στο λιμάνι.

ΕΝΤΥΠΩΣΙΑΖΕΤΑΙ για την ιστορία της η οποία αλλάζει σελίδα το 1822, μετά από τη σφαγή της Χίου.

ΧΙΩΤΕΣ, Σαμιώτες, Σμυρνιοί Αϊβαλιώτες, Ροδίτες, και Κασιώτες προκάλεσαν μαζικό προσφυγικό κύμα στο νησί και βρήκαν ασφάλεια καθώς το νησί βρισκόταν υπό τη σκέπη της Καθολικής Εκκλησίας και της Γαλλίας.

ΠΟΛΥ γρήγορα δημιουργήθηκε στους πρόποδες της Άνω Σύρου ένα αστικό θαύμα.

ΜΙΑ πόλη  γεμάτη ζωντάνια με επιβλητικά κτίρια ανεγέρθη μέσα σε ελάχιστο χρόνο, εκεί που στο παρελθόν επικρατούσε  το άγονο έδαφος και μετρημένα στα δάχτυλα του ενός χεριού χαμηλά σπιτάκια και αποθήκες..

ΣΥΜΦΩΝΑ με μαρτυρία, στο τέλος του 1825 υπήρχαν 1.700 καλύβες.

Η ανάπτυξη της Ερμούπολης που έγινε το μεγαλύτερο βιομηχανικό και εμπορικό κέντρο της ελεύθερης Ελλάδας, έφτασε τους 20.000 κατοίκους το 1850 και το 1889 τους 22.000.

ΜΕ την προστασία της Γαλλίας, η Σύρος δεν είχε γνωρίσει ποτέ τουρκική σκλαβιά.

Η γαλλική σημαία ακόμα ανεμίζει.

Η Ερμούπολη χρωστά τη φήμη της στο εμπόριο.

ΜΕ προτροπή του Λουκά Ράλλη, ονομάστηκε Ερμούπολη, προς τιμή του θεού Ερμή αλλά και ως υπενθύμιση της εμπορικής καταγωγής των ανθρώπων που την δημιούργησαν.

Η ανάπτυξη της Ερμούπολης είναι μυθική. Άφθονο χρήμα, ιδιώτες τραπεζίτες.

ΜΕΣΑ σε περίοδο κρίσης, στα τέλη του 1800 χτίζεται ένα από τα ωραιότερα δημαρχεία του κόσμου από τον Τσίλερ.

Ο πρώτος σιδηρόδρομος που σχεδιάστηκε σε νησί, ήταν εδώ.

ΕΔΩ το πρώτο ορφανοτροφείο, μεγάλα τυπογραφεία, η πρώτη ατμοπλοϊκή εταιρεία, στο σημερινό Νεώριο, εδώ το πρώτο λιμάνι, το πρώτο νοσοκομείο, η πρώτη ξενόγλωσση εφημερίδα, εδώ δημιουργείται το πρώτο γυμνάσιο της ελεύθερης Ελλάδας με διευθυντή τον Νεόφυτο Βάμβα, απ’ όπου αποφοίτησε ο Ελευθέριος Βενιζέλος.

ΑΡΚΕΙ να σκεφτεί κανείς ότι το νησί μας  διαθέτει αποχετευτικό δίκτυο ήδη από τα μέσα του 19ου αιώνα, στη συνέχεια μιας επιδημίας χολέρας, που άφησε πίσω της 500 νεκρούς.

ΑΠΟ το 1840 διαθέτει εκπαιδευτήρια-οικοτροφεία, προξενεία, ασφαλιστικούς οργανισμούς, τράπεζες και το Θέατρο Απόλλων που έδωσε την πρώτη του παράσταση («Ριγκολέττο») το 1864.

ΜΕΡΙΚΑ δείγματα του πολιτιστικού οργασμού της πόλης είναι λέσχες, σύλλογοι και καφενεία με μουσική, ενώ από τις θέσεις του δημαρχιακού θώκου και των δημοτικών συμβούλων πέρασαν οι επιφανέστεροι οικονομικοί και κοινωνικοί παράγοντες.

ΑΥΤΟΣ ο πανέμορφος τόπος σε ρετρό ατμόσφαιρα, με έκδηλη την ποιότητα και το μεγαλείο περασμένων εποχών που ξυπνούν διάθεση μουσικής από τις βεγγέρες και τις δεξιώσεις του 19ου αιώνα,

με τα επιβλητικά νεοκλασικά και τα  μεγαλόπρεπα αστικά μέγαρα,

με τα στενά σοκάκια,

τον μεσαιωνικό προστατευόμενο ιστορικό οικισμό της Άνω Σύρου και την ενετική ιστορία,

τον υπέροχο καθολικό ναό του Σαν Τζώρτζη τον χτισμένο το 300 μ.Χ,

τα φρεσκοασπρισμένα σπίτια με τους δυόσμους τους  βασιλικούς και τις βουκαμβίλιες, είναι ο τόπος μας!

ΚΑΙ είναι ασύλληπτο πώς συνδυάζει το κλασικό παρελθόν με το παραδοσιακό και το σύγχρονο σε ένα κράμα που σπάνια συναντά κανείς.

ΠΩΣ εναλλάσσονται αυθεντικά σε ένα τόσο δα μικρό νησί οι μουσικές του Μάρκου Βαμβακάρη από το μουσείο του, στα σπιτάκια και τα δρομάκια της Άνω Σύρου,

των παραδοσιακών συρτών στα χωριά,

του Μάνου Ελευθερίου από το σπίτι του στη γειτονιά της Ερμούπολης

και του Μότσαρτ στο Θέατρο Απόλλων.

ΠΩΣ μαγνητίζεται το βλέμμα του από τα  εκπληκτικά τοπία με τη γραφική ομορφιά,

τα μετρημένα μονοπάτια,

τις παρθένες παραλίες με τις επιγραφές πάνω στα βράχια, τις ευχές, και τα ονόματα, που είναι σκαλισμένα και χρονολογούνται στους ρωμαϊκούς και βυζαντινούς χρόνους

με τα μικρά θέρετρα,

τις εξοχικές κατοικίες των αριστοκρατών του 19ου αιώνα που διατηρούν την αρχοντιά της πρώτης ελληνικής αστικής τάξης

με τις παραδοσιακές ταβέρνες και τα γραφικά ξωκλήσια.

ΠΩΣ μένει έκπληκτος από την ομορφιά της πρωτεύουσας με τα ψηλοτάβανα νεοκλασικά κτίρια,

την απίστευτη ιστορική αύρα,

το Δημαρχιακό Μέγαρο,

την κεντρική πλατεία ως σημείο αναφοράς της Σύρου με τον Ανδριάντα του Ανδρέα Μιαούλη,

το Πνευματικό κέντρο και τη Δημοτική Βιβλιοθήκη που διαθέτει σπάνιο υλικό για την ιστορία της Σύρου,

τη λέσχη Ελλάς, το μέγαρο του Εργατοϋπαλληλικού Κέντρου.

ΚΟΒΕΤΑΙ η ανάσα όταν αναλογιστούμε σε τι τόπο ζούμε!

ΚΟΒΕΤΑΙ η ανάσα  με την λαμπρή ιστορία του και τις σημερινές εικόνες που καταγράφουν τους αιώνες αφάνταστης ακμής με τα σημερινά κτίρια υπό κατάρρευση.

ΑΥΤΟ το νησί που διατηρεί ακόμη την παλιά αίγλη, αυτήν που έχει χαρακτηριστεί Εθνικό Ιστορικό Ορόσημο, σήμερα χρειάζεται από όλους τους κατοίκους , εκείνους που γεννήθηκαν εδώ και αυτούς που επέλεξαν να ζήσουν, απόλυτη συνειδητοποίηση.

ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ, βιβλία, ιστορίες, τραγούδια, στίχοι, ταινίες, «υμνούν» την ιστορία του.

ΈΧΟΥΜΕ σοβαρό λόγο να αποδειχτούμε άξιοι απόγονοι εκείνων οι οποίοι  έκτισαν αυτή την ιστορία.

Η Σύρος που παραμένει ζωντανή όλο το χρόνο όχι μόνο χάριν του «επιχειρείν» και του δημόσιου τομέα αλλά και εξαιτίας των Τμημάτων του Πανεπιστημίου όπου σημαντικό ρόλο παίζουν – μαζί με τη μαθητιώσα νεολαία- οι φοιτητές με την παράλληλη πολιτισμική δραστηριότητα των πολιτιστικών φορέων (θεατρικές παραστάσεις, κινηματογραφικές προβολές, μουσικοχορευτικές εκδηλώσεις, επιμορφωτικά σεμινάρια και εκθέσεις), έχει ανάγκη  την αγάπη μας με πράξη.

ΑΥΤΗ η…. πράξη συντήρησης και αναβάθμισης του νησιού κρατά πάνω από 25 χρόνια.

Η μακροσκελής (για Στήλη)  παρουσίαση της ιστορίας του τόπου μας έγινε για να συνειδητοποιήσουμε πόσο φταίμε όλοι για τη διάχυτη εικόνα κατάρρευσης της Ερμούπολης και της Άνω Σύρου.

ΑΥΤΗ η παλινωδία και η ερήμωση πολύ κράτησε  και η επίλυση του Πολεοδομικού το οποίο  μεταφέρεται από τη μια Δημοτική Αρχή στην άλλη είναι καρκίνωμα που πρέπει να αντιμετωπιστεί άμεσα.

ΤΑ Ταφικά Μνημεία ρημάζουν, οι σωροί νεοκλασικών κτηρίων-των οποίων η θέα προκαλεί φόβο και δέος (φωτο)-  αποτελούν πλέον χαρακτηριστική εικόνα του νησιού.

ΌΛΑ αυτά  είναι πληγή αιμορραγούσα με τους ιδιοκτήτες πολλών ερειπίων να αδυνατούν να ανταποκριθούν στις δυσβάσταχτες οικονομικές απαιτήσεις.

ΑΠΟ την πλευρά του το Υπουργείο Πολιτισμού με την καταστροφική του παρουσία και τις γραφειοκρατικές διαδικασίες, μόνιμα κωφεύει.

ΚΑΙ θα κωφεύει αν όλοι, μα όλοι μας δεν δείξουμε μια συν-οχική αγωνιστική παρουσία .

ΠΕΡΑΣΑΝ δυο μήνες από τότε που «τράνταξε» τα Μ.Μ.Ε η επιστολή –κραυγή αγωνίας του Συλλόγου Μηχανικών – Μελετητών Νομού Κυκλάδων –να  βγει η Σύρος από το τέλμα της καταστροφής!

Ο Μηνάς Μπουγιούρης (μέλος  του δ.σ) σε συνέντευξή του στο «ΛΟΓΟ» μιλούσε για γονείς που δεν μπορούν να δώσουν τα ακίνητα στα παιδιά τους, για ιδιοκτήτες που δεν μπορούν να πουλήσουν, για επενδυτές που δεν μπορούν να ολοκληρώσουν μια πράξη και για μια κατάσταση ΑΚΡΩΣ επικίνδυνη κρούοντας τον κώδωνα ότι θα θρηνήσουμε θύματα λόγω κατάρρευσης ερειπίου.

ΕΠΕΣΗΜΑΙΝΕ  ότι η μόνη  λύση είναι η  πολιτική απόφαση.

ΜΑΣ πληροφορούσε ότι το Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής συνεδριάζει κάθε 15 ημέρες στο νησί μας και παρόλο του ότι εξετάζει υποθέσεις από Σύρο, Κέα, Κύθνο, Μήλο, Σέριφο, Σίφνο και Κίμωλο έχει μηδενική χρονοκαθυστέρηση.

ΜΕ εκπροσώπους της Γενικής Γραμματείας Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής, της Υπηρεσίας Νεωτέρων Μνημείων (που δεν έχουν εμφανιστεί ποτέ!) του Υπουργείου Πολιτισμού, του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος και του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων.

ΠΡΟΤΕΙΝΕ το σύνολο των κτιρίων εντός ιστορικού τόπου Ερμούπολης ανεξαρτήτως αν είναι άνω ή κάτω των 100 ετών, να εξετάζονται αποκλειστικά και μόνο από το εν λόγω Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής.

«ΜΟΝΑΔΙΚΗ  εξαίρεση  τα   διατηρητέα  κτήρια που  είναι κηρυγμένα  από το Υπουργείο Πολιτισμού. Στην εν λόγω επιτροπή υπάρχει εκπρόσωπος του Υπ.  Πολιτισμού της αρμόδιας υπηρεσίας (Νεωτέρων Μνημείων),  που  δεν  έχει  παρασταθεί ποτέ μέχρι σήμερα σε συνεδρίαση, ο οποίος θα μπορούσε να εκφράσει τις απόψεις του. Είναι μια λύση που οφείλουμε να εξετάσουμε πολύ σοβαρά»..

ΜΙΛΩΝΤΑΣ για  επανάκαμψη της οικοδομικής δραστηριότητας που θα δώσει πνοή στην Έρημη Πόλη, τόνισε ότι θα συμπαρασύρει το σύνολο της αγοράς του νησιού, γιατί  «Θα υπάρξει ρευστότητα, θα αρθεί η επικινδυνότητα των κτιρίων, θα ανασάνει η πόλη, θα σπάσει ο κύκλος της μιζέριας-παρακμής. Τα επόμενα 3-4 χρόνια θα μπορούσε να αλλάξει άρδην το τοπίο προς το καλύτερο. Η Ερμούπολη και η Άνω Σύρος έχουν ομορφιά και δυναμική. Πάντα είχαν. Ας σταματήσουμε την καταστροφή τους» είπε.

ΚΑΙ πρότεινε συντεταγμένα, με στρατηγική και στοχοπροσήλωση, με σφιχτό χρονοδιάγραμμα, να συμφωνήσουμε όλοι μας και να πορευτούμε άμεσα.

ΥΠΕΝΘΥΜΙΖΩ χαρακτηριστική φράση από το Δελτίο Τύπου του Συλλόγου Μελετητών Μηχανικών Νομού Κυκλάδων:  “Kηρύσσουμε ΑΝΕΝΔΟΤΟ αγώνα κατά της «προστασίας» της καταστροφής, προκειμένου να υπάρξει έξοδος από αυτόν τον κύκλο μιζέριας, μαρασμού και οικονομικής ανέχειας στην Σύρο”.

Η Εφημερίδα και η Στήλη δεν θα σταματήσουν να προβάλλουν  την ανάγκη ενότητας και πίεσης προς κάθε κατεύθυνση πριν η κατάσταση γίνει ΜΗ αναστρέψιμη!