Όταν οι τιμές παραγωγού κινούνται ανοδικά, δημιουργείται πρόσθετη πίεση στην εφοδιαστική αλυσίδα, μέρος της οποίας μπορεί σταδιακά να περάσει στο ράφι.
Νέες πιέσεις στις τιμές των τροφίμων που φτάνουν στο ράφι ενδέχεται να προκαλέσει η αύξηση του κόστους στον αγροτικό και κτηνοτροφικό τομέα, καθώς τα τελευταία στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ δείχνουν ότι τον Μάιο του 2026 αυξήθηκαν τόσο οι τιμές που λαμβάνουν οι παραγωγοί για τα προϊόντα τους όσο και οι τιμές των μέσων που χρησιμοποιούν για την παραγωγή. Η εξέλιξη αυτή δεν σημαίνει αυτομάτως αντίστοιχες αυξήσεις στις τελικές τιμές για τους καταναλωτές, αποτελεί όμως ένδειξη ότι οι πληθωριστικές πιέσεις στην αλυσίδα των τροφίμων παραμένουν ενεργές.
Σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, ο Γενικός Δείκτης Τιμών Εκροών στη Γεωργία και την Κτηνοτροφία, χωρίς επιδοτήσεις, αυξήθηκε τον Μάιο του 2026 κατά 4,9% σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μήνα του 2025. Πρόκειται ουσιαστικά για τις τιμές που λαμβάνουν οι παραγωγοί κατά την πώληση των αγροτικών και κτηνοτροφικών προϊόντων τους, πριν αυτά περάσουν στα επόμενα στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας και φτάσουν στον καταναλωτή.
Για τα νοικοκυριά, η εξέλιξη έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς σημαντικές αυξήσεις καταγράφονται σε βασικές κατηγορίες προϊόντων. Οι τιμές παραγωγού στα λαχανικά και κηπευτικά ήταν αυξημένες κατά 10% σε σχέση με έναν χρόνο νωρίτερα, στο ελαιόλαδο κατά 7,3%, στα κρέατα κατά 6,5% και στα φρούτα κατά 3,8%. Αντίθετα, στις πατάτες και τους σπόρους καταγράφηκε μείωση 10,7%.
Οι αυξήσεις αυτές δεν μεταφέρονται απαραίτητα αυτούσιες ούτε άμεσα στις τιμές των σούπερ μάρκετ. Η τελική τιμή που πληρώνει ο καταναλωτής επηρεάζεται και από το κόστος μεταποίησης, μεταφοράς και αποθήκευσης, τα περιθώρια κέρδους, τη φορολογία, τον ανταγωνισμό αλλά και τις διεθνείς τιμές. Ωστόσο, όταν οι τιμές παραγωγού κινούνται ανοδικά, δημιουργείται πρόσθετη πίεση στην εφοδιαστική αλυσίδα, μέρος της οποίας μπορεί σταδιακά να περάσει στο ράφι.
Κόστος παραγωγής
Την εικόνα επιβαρύνει η παράλληλη αύξηση του κόστους παραγωγής. Ο Γενικός Δείκτης Τιμών Εισροών αυξήθηκε κατά 4,3% σε ετήσια βάση τον Μάιο, με τις τιμές των αναλώσιμων μέσων να ενισχύονται κατά 5,3%.
Ιδιαίτερα έντονες είναι οι αυξήσεις σε δύο βασικούς συντελεστές της αγροτικής παραγωγής. Τα λιπάσματα ήταν ακριβότερα κατά 11,3% σε σχέση με τον Μάιο του 2025, ενώ η ενέργεια και τα λιπαντικά κατέγραψαν αύξηση 10,4%. Οι ζωοτροφές αυξήθηκαν κατά 1,4%, τα γεωργικά φάρμακα κατά 1,9% και τα κτηνιατρικά φάρμακα κατά 3,8%.
Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι οι παραγωγοί καλούνται να διαχειριστούν υψηλότερο κόστος για να παράγουν, την ώρα που και οι τιμές πώλησης των προϊόντων τους εμφανίζονται αυξημένες. Εφόσον οι πιέσεις στο κόστος διατηρηθούν, αυξάνεται ο κίνδυνος ένα μέρος τους να μετακυλιστεί στα επόμενα στάδια της αγοράς και τελικά στους καταναλωτές, ιδιαίτερα σε κατηγορίες τροφίμων όπου ήδη καταγράφεται σημαντική άνοδος των τιμών παραγωγού.
Υπάρχει, πάντως, και ένα στοιχείο που περιορίζει προς το παρόν την ένταση των πιέσεων. Σε μηνιαία βάση, ο Γενικός Δείκτης Τιμών Εκροών μειώθηκε κατά 4% τον Μάιο σε σύγκριση με τον Απρίλιο, ενώ ο Δείκτης Τιμών Εισροών υποχώρησε κατά 1,4%.
Πηγή: Θανάσης Κουκάκης/dnews.gr
