Σεπτέμβρης… Ο μήνας των χελιδονιών! Αυτών που φεύγουν κι αυτών που μένουν! Ναι, ξέρω, όλοι –μικροί μεγάλοι- από παλιά σχολική συνήθεια τέτοιες μέρες θυμόμαστε τα χελιδόνια που , όπως όλα τα αποδημητικά πουλιά, φεύγουν για ζεστές χώρες κλπ κλπ και φέρνουμε στο μυαλό (οι …λίγο παλιότεροι) την εικόνα του πελαργού και τα μικρά πουλιά που φωνάζουν «βοήθεια, κουραστήκαμε» για να τα πάρει στη ράχη ο πελαργός… Όμορφες εικόνες και αναμνήσεις από το χτες που πέρασε, μα δεν ξεχάστηκε.
Χελιδόνια φεύγουν, λοιπόν, «χελιδόνια» επιστρέφουν… Μετά το τέλος του Αυγούστου, των αδειών και των διακοπών όλοι, εργαζόμενοι και εργοδότες, επιστρέφουν ξεκούραστοι και με …βαριά καρδιά στη βάση τους κουβαλώντας τις όποιες αναμνήσεις του καλοκαιριού μέχρι η ρουτίνα ή το άγχος της δουλειάς και της καθημερινότητας να τις σπρώξουν στο «περιθώριο» της μνήμης ή αν προτιμάτε στο υποσυνείδητό τους!
Από κοντά και τα «μικρά χελιδόνια» επιστρέφουν στις παλιές γνώριμες «φωλιές», στα θρανία και τις παλιές συντροφιές για ν’ αρχίσουν και πάλι τα παιχνίδια, τα πειράγματα, τις φάρσες, α, ναι και τα μαθήματα!
Αλήθεια, αυτές τις πρώτες μέρες του Σεπτέμβρη ποιος δεν φέρνει στο μυαλό του αναμνήσεις από τα δικά του μαθητικά χρόνια; «Ποιος δεν θυμάται, ποιος ξεχνά» την πρώτη του μέρα στο σχολείο, τότε που άλλος με χαρά και καμάρι, κρατώντας τη σάκα του μεγαλύτερου αδερφού, πέρασε την πόρτα του σχολείου κι άλλος που με το …στανιό τον έφεραν «θέλοντας και μη» τη μέρα του αγιασμού; Ποιος δεν ξαναζεί στιγμές από «εκείνα τα χρόνια, τα ωραία χρόνια» και σκέψεις σαν κι αυτές που περιγράφει ο Μάνος Ελευθερίου: «Η πρώτη μνήμα που μου έρχεται (τέτοιες μέρες) είναι αυτά τα παιδικά μου χρόνια… Ήμουν πολύ ήσυχος στην τάξη. Κάθε πρωί έπρεπε να έχουμε καθαρό μαντήλι απαραιτήτως… Στο απολυτήριο έπαιρνα 10… Ο τρόμος μου πάντως ήταν τα μαθηματικά. Δεν καταλάβαινα με τίποτα τη μέθοδο των τριών… Διάβαζα με πάθος τα σχολικά βιβλία… Δεν έχω κρατήσει, όμως, καμιά παιδική έκθεση από εκείνα τα χρόνια…»** Ποιος λίγο, ποιος πολύ όλοι φέρνουμε στο μυαλό παρόμοιες αναμνήσεις, λιγότερο ή περισσότερο ευχάριστες, αλλά νοσταλγικές μιας εποχής που πέρασε και πλέον την αναπολούμε! Ειδικότερα για κείνους που κατάφεραν να διασώσουν κάποια από τα μαθητικά τους τετράδια, όπως εκείνο με τις εκθέσεις, τετράδιο που με τόση πίκρα αναπολούσε κι ο Μάνος Ελευθερίου…
«Χρόνια χελιδόνια που πετάξανε» κι άφησαν πίσω τους μια γλυκόπικρη εμπειρία για να διηγούμαστε στα παιδιά, που ζουν τώρα τα δικά τους ξέγνοιαστα μαθητικά χρόνια, χωρίς ωστόσο να έχουν συνειδητοποιήσει πόσο θα τα νοσταλγούν κάποια μέρα και με τη σειρά τους θα διηγούνται σε επόμενες γενιές τις δικές τους «μακρινές» αναμνήσεις με χαρές, τρέλες, παιχνίδια, παρέες, ανεμελιά, «στρίμωγμα» για μελέτη, αλλά κοντά σ’ αυτά και τις μάσκες σε τάξη και αυλή, τα τακτικά shelf test, το άνοιγμα-κλείσιμο των σχολείων λόγω πανδημίας, την απομόνωση λίγων ημερών για όσα παιδιά παρουσίαζαν συμπτώματα… Στιγμές με ανάμεικτα συναισθήματα χαράς και προσοχής, ξεγνοιασιάς και μελέτης, σιγουριάς και –όποτε χρειαζόταν- φοβέρας!
Φεύγουν, λοιπόν, τα φτερωτά χελιδόνια, επιστρέφουν μικρά και μεγάλα χελιδόνια στις εργασίες και τα θρανία και μαζί φεύγουν τα χρόνια, πετούν και δεν γυρίζουν, παρά μόνο στη σκέψη μας!
Ε, ναι, ο Σεπτέμβρης φέρνει πάντα μια μελαγχολία στις καρδιές μας, μια γλυκιά μελαγχολία που, ωστόσο, την αποζητούμε κι ας μας πικραίνει λιγάκι! Φτάνει μόνο να μην μένουμε «κολλημένοι» με τις αναμνήσεις κι αφήνουμε το σήμερα να φεύγει, χωρίς να το χαιρόμαστε!
Όχι, πέστε μου! Άδικο έχω;
Σας χαιρετώ όλοι και σας φιλώ
Μ. Προπέτης
* Στίχος από τραγούδι των Χρ. Νικολόπουλου- Λευτ. Παπαδόπουλου
**Απόσπασμα από το βιβλίο «ΜΑΛΑΜΑΤΕΝΙΑ ΛΟΓΙΑ» –
Αυτοβιογραφική αφήγηση του Μ. Ελευθερίου – Εκδ. ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ
