Μια ιδιαιτέρα ενδιαφέρουσα ομιλία με θέμα την παραβατικότητα θα λάβει χώρα το Σάββατο 25 Μαΐου (19:00) στη αίθουσα «Κωνσταντίνος Τουλούπης» στο Σχολικό Συγκρότημα των Λυκείων στην περιοχή Λιβάδια.
Την ομιλία – συζήτηση διοργανώνει η Στέγη Ανηλίκων και Εφήβων Σύρου σε συνεργασία με τη ΚΜΨΥ ΕΠΑΨΥ, με κεντρικό ομιλητή τον κορυφαίο παιδοψυχίατρο – ψυχαναλυτή Αθανάσιο Αλεξανδρίδη.
Καθοριστική η παρέμβαση στην εφηβική ηλικία
«Επειδή δραστηριοποιούμαστε στις Κυκλάδες, ενδιαφερόμαστε πολύ περισσότερο για θέματα που αφορούν την τοπική κοινωνία των Κυκλάδων, τα οποία, πολλές φορές δεν διαφέρουν από τα θέματα που απασχολούν και την υπόλοιπη χώρα» δηλώνει στην εφημερίδα ο Κλινικός ψυχολόγος, υπ. ψυχαναλυτής και επιστημονικός υπεύθυνος της Κινητής Μονάδας Ψυχικής Υγείας ΕΠΑΨΥ, Βορειοανατολικών Κυκλάδων Γιώργος Βάσος, υπογραμμίζοντας πως αυτή τη φορά σκέφτηκαν να μιλήσουν στην Σύρο για την παραβατικότητα.
«Είναι ένα θέμα που αφορά όλες τις ηλικίες» λέει, και συνεχίζει: «Θα δοθεί μια μεγαλύτερη έμφαση στην παραβατικότητα που αφορά στην εφηβική ηλικία, η οποία είναι ο προθάλαμος της ενήλικης ζωής. Κι αυτό το τονίζω γιατί πολλές φορές τις παραβατικές συμπεριφορές που βλέπουμε στους ενήλικες, με τα θλιβερά νέα που παρατηρούμε όλοι τελευταία, με τις δολοφονίες, με τις ακρότητες, με όλες αυτές τις συμπεριφορές που βγαίνουν στη δημοσιότητα, μπορούμε να τις δούμε και ίσως να τις προλάβουμε και να τις αντιμετωπίσουμε στη γέννησή τους στην εφηβική ηλικία» υπογραμμίζει, μη παραλείποντας να εκφράσει τις ευχαριστίες του τόσο στην εφημερίδα όσο και στην ιστοσελίδα για διαρκή στήριξή τους και προβολή του έργου του ΕΠΑΨΥ. Ολόκληρη η συνέντευξή του θα φιλοξενηθεί σε επόμενο φύλλο του «Λ».
Δείχνει την οικονομική κρίση
Ο Αθανάσιος Αλεξανδρίδης είναι διεθνούς φήμης ψυχίατρος – παιδοψυχίατρος, διδάσκων ψυχαναλυτής της Γαλλικής Ψυχαναλυτικής Ένωσης (APF), της Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας (ΕΨΕ) και της Διεθνούς Ψυχαναλυτικής Ένωσης (ΙΡΑ), διδάκτωρ της Ιατρικής και της Φιλοσοφικής: «Αυτή τη στιγμή είμαι στην Επιτροπή που έχει ορίσει ο πρωθυπουργός για την παραβατικότητα των ανηλίκων. Δηλαδή, μελετώ όντως από πολύ κοντά αυτό το θέμα. Της παραβατικότητας, που είναι και ο τίτλος της ομιλίας μου» δηλώνει στην εφημερίδα.
Στο ερώτημα, πού οφείλεται η αυξημένη παραβατικότητα τα τελευταία χρόνια στα παιδιά, εκτίμησή του είναι ότι οι ρίζες της εντοπίζονται στην οικονομική κρίση των τελευταίων ετών: «Δεν γνωρίζομε ακριβώς τις αιτίες και γι’ αυτό προσπαθούμε τώρα να κάνουμε πιο ενδελεχείς και σοβαρές μελέτες των φαινομένων. Έχουμε κάποιες υποθέσεις πάντως. Μια απ’ αυτές είναι ότι η συνεχής οικονομική κρίση – γιατί στην Ελλάδα ζήσαμε πάρα πολλά κύματα οικονομικής κρίσης – έφερε μια δυσχέρεια λειτουργίας σε πολλά νοικοκυριά. Κάποια, μπορώ να πω, αξιοποίησαν την κρίση για να βελτιώσουν τν εσωτερική τους οργάνωση και την εξωτερική τους πραγματικότητα. Κάποια όμως, δεν τα κατάφεραν. Έτσι πολλές οικογένειες λειτουργούν με πολύ λανθασμένο τρόπο, όσον αφορά την παραβατικότητα. Για να φτάσουν εκεί σημαίνει ότι δεν υπάρχουν σαφείς υποχρεώσεις, ευθύνες και δικαιώματα μέσα στην οικογένεια. Κι αυτό αντανακλά φυσικά και στις σχέσεις τους με το σχολείο και την κοινωνία. Αυτοί είναι οι δύο χώροι στους οποίους κινείται. Δηλαδή, η ελλειμματική εσωτερική λειτουργία της οικογένειας, θα είχε άμεσες επιπτώσεις στις σχέσεις με τους γύρω τους. Δεν υπάρχουν σαφείς κανόνες σε αυτές τις οικογένειες. Δηλαδή δεν υπάρχει ένα σύστημα ευθυνών. Ένα σύστημα, όταν χρειάζεται να βρίσκει επιβράβευση. Και βέβαια απουσιάζει ένα σύστημα ποινών, όταν τα πράματα δεν λειτουργούν σωστά. Αυτό δυστυχώς έχει συνδυαστεί και με το σχολείο, το οποίο δεν λειτουργεί κι αυτό σωστά. Τα σχολεία είναι υπερχαλαρά, εντός και εκτός εισαγωγικών, με αποτέλεσμα οι μαθητές να νομίζουν ότι πρακτικά όλα τους επιτρέπονται» τονίζει.
«Υπερχαλαρά» τα σχολεία
Ερωτηθείς αν η έκρηξη στο μπούλινγκ οφείλεται στην «υπερχαλαρότητα» των σχολείων που επικαλείται, δεν φείδεται των λόγων του: «Κοιτάξτε, όταν ένας μαθητής για παράδειγμα, ξέρει ότι μόνο αν δεν πάει καθόλου σχολείο θα κοπεί, φτάνει να πάει στο σχολείο και να περάσει τις τάξεις. Καταλαβαίνετε πόσα περιθώρια αισθάνεται ότι έχει για μια ανάρμοστη συμπεριφορά. Η οποία, όταν πάει προς το επίπεδο των συμμαθητών του, μπορεί να γίνει ανάρμοστη, προσβλητική, επιθετική, και καταστροφική κιόλας. Επειδή το μπούλινγκ είναι όχι μόνο εκφοβισμός, αλλά μια άσκηση βίας, σε όλα τα επίπεδα, το παιδί το οποίο το υφίσταται δέχεται φυσική βία, ψυχολογική, ηθική και κοινωνική βία. Πόσο μάλλον, που όπως ξέρετε, τα τραβούν σε βίντεο όλες αυτές τις βιαιοπραγίες που ασκούν πάνω στα παιδιά και τα ανεβάζουν στα δίκτυα κοινωνικής δικτύωσης. Θέλω να πω ότι αν λειτουργούσε καλύτερα η οικογένεια και το σχολείο, δεν θα είχαν αυτή την αίσθηση κάποιοι που έχουν ροπή προς τη βία και την καταπάτηση του κανόνα και του νόμου – γιατί υπάρχουν και πάρα πολύ καλά παιδιά – ότι δεν μπορούν να κάνουν πάρα πολλά πράγματα χωρίς να παραμείνουν ατιμώρητοι.
Απόντες οι θεσμοί της Πολιτείας
Όταν δε κάνουν πράγματα, δυστυχώς, η διαδικασία που ακολουθείται από την Αστυνομία και τη Δικαιοσύνη είναι επίσης μια διαδικασία που δεν τους επιτρέπει να καταλάβουν τι έχουν κάνει. Σκεφτείτε ότι κι αν συμβεί κάτι, κι ένα παιδί το συλλάβουν, η δίκη του θα γίνει σε 2-3 χρόνια. Είναι 15 χρονών και θα συνεχίσει να τα κάνει αυτά που κάνει, καθώς θα φαντάζεται ότι πιθανόν δεν θα γίνει ποτέ αυτή η δίκη. Ενώ θα έπρεπε, εν αναμονή της δίκης, για κάποιους εισαγγελείς να ορίζουν δικαστικό επιμελητή. Έτσι ώστε να υπάρχει ένα μάτι από τη μεριά του νόμου και της κοινωνίας πάνω τους. Αυτό θα τους συγκρατούσε για τη συνέχεια».
Στην απορία, αν η παραβατικότητα σε κάποια παιδιά είναι έμφυτη ή καλλιεργείται, απαντά ως ακολούθως «Δεν ξέρουμε – κανένας στο βάθος του – ούτε εσείς, ούτε εγώ, πόσο έμφυτη τάση προς τη βία μπορούμε να έχουμε, και κατά πόσον κάποια στιγμή μπορούμε να φερθούμε βίαια προς τον άλλον. Όμως, αυτό το θέμα – της διαχείρισης της επιθετικότητάς μας – είναι κάτι το οποίο καλλιεργείται. Καλλιεργείται μέσα στην οικογένεια και στο σχολείο, και κατά τη γνώμη μου καλλιεργείται πάρα πάρα πολύ νωρίς. Και γι’ αυτό εγώ θεωρώ ότι τα παιδιά από πολύ νωρίς, ας πούμε από τα δύο, καλό θα είναι να βρίσκονται σε παιδικό σταθμό. Καθώς κατά τεκμήριο εκεί είναι πιο οργανωμένοι, απ’ τις οικογένειες και καταφέρνουν και δίνουν στα παιδιά ένα άλλο μήνυμα για το πώς είναι ο κοινωνικός χώρος, η ομάδα κλπ.»
Βία εντός της οικογένειας
Στην επισήμανση, τέλος, κατά πόσον η επιθετικότητα που βγάζουν προς τα έξω ενδέχεται να είναι απόρροια βίας που έχουν υποστεί και τα ίδια ενδεχομένως στο οικογενειακό τους περιβάλλον, απαντά καταφατικά: «Σε κάποιες περιπτώσεις, ναι. Και γι’ αυτό έχουν μια προς τα έξω επιστροφή της επιθετικότητας, γιατί φοβούνται να την βγάλουν στο σπίτι», απευθύνοντας παράλληλα κάλεσμα στους συριανούς να παρακολουθήσουν την ομιλία του: «Θα είναι ανοιχτή και, κυρίως, θα στηριχτεί – αφού πω κάποια πράματα – στη συζήτηση με το κοινό. Θέλω να έρθουν, να θέσουν ερωτήματα και να τους τα απαντήσω» καταλήγει.
