ΤΟ ρολόι, που χτυπούσε ρυθμικά
και σχολάγαν τα παιδιά
στις εφτά και στις εννιά σταμάτησε, μια βραδιά.
Το παλιό ρολόι χάλασε
οι χρυσοί του δείκτες ράγισαν
κι έσπασαν ξαφνικά.
ΗΤΑΝ η λαχτάρα και το καρδιοχτύπι μου κάθε φορά που «κινδύνευα» να ακούσω το όνομά μου για να βγω στον πίνακα.
ΟΣΕΣ φορές μου επέτρεπε η θέα του παραθύρου της τάξης κολλούσε το βλέμμα μου πάνω του και οι δείχτες του όσο πλησίαζε η ώρα ανέβαζαν τους χτύπους της καρδιάς μου. Μέχρι που να φτάσει στο λατρεμένο άκουσμα του κουδουνιού.
ΑΛΛΕΣ φορές μάλιστα το συνδύαζα με τα λεπτά που θα μου έπαιρναν να φτάσω από το σπίτι μου στο σχολείο, γιατί πάντα καθυστερημένη περίμενα να ακούσω το κουδούνι για να ξεκινήσω.
ΑΡΓΟΤΕΡΑ, όταν πλέον ήμουν μαθήτρια γυμνασίου, με αγωνία τα βράδια αναζητούσα την ώρα γιατί αυτή σηματοδοτούσε την γκρίνια στο σπίτι πέρα από το γεγονός ότι με συμμαθήτριες και συμμαθητές δίναμε ραντεβού στο «ρολόι».
ΣΤΟ ρολόι που, έτσι όπως υψώνεται μέχρι σήμερα μέσα στον ωραίο του πύργο, φαίνεται και από την κεντρική πλατεία Μιαούλη και από άλλες θέσεις της πόλης.
ΧΙΛΙΑΔΕΣ αναμνήσεις έχουν συνδεθεί μαζί του, γι’ αυτό και όταν ο Μηνάς Αληφραγκής περιχαρής ανέβασε φωτογραφίες στα Μέσα Κοινωνικά Δικτύωσης του ρολογιού του 1ου Δημοτικού Σχολείου Ερμούπολης σε δύο version -πρωινή και νυχτερινή -αναρωτώμενος με καμάρι «δεν είναι θαυμάσιο»; έγινε ο χαμός από επευφημίες και αναμνήσεις.
ΓΙΑΤΙ όλοι οι συριανοί μεγαλώσαμε με τη θωριά του και θεωρήσαμε ως μέρα γιορτής για το νησί τη μέρα που το παλιό χαλασμένο ρολόι, ξαναλειτούργησε.
«ΗΤΑΝ ένα στοίχημα για την Δημοτική Αρχή να ξαναλειτουργήσει το ιστορικό ρολόι μετά από πολλά χρόνια, γιατί έχει μία μεγάλη συναισθηματική αξία, αν όχι τόσο για τους νεότερους όσο για τους παλαιότερους πολίτες της πόλης, καθώς είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με την ιστορία της. Ευχαριστώ την εταιρεία Βelltronics,τον εργολάβο Κο Νίκο Ξανθάκη και τους ηλεκτρολόγους του Δήμου μας για το εξαιρετικό αποτέλεσμα!» είπε συμπληρώνοντας «Ο παλιός μηχανισμός έχει ήδη συντηρηθεί και κάποια στιγμή στο άμεσο μέλλον θα εκτεθεί.. Λίγη υπομονή.. Όλα θα γίνουν!»
-«ΕΤΣΙ μπράβο!!!!!!!. Το σχολείο μας ξαναγίνεται το “Ρολόι”..
-«ΠΡΕΠΕΙ όλοι να λέμε και πάλι…. ΤΟ ΡΟΛΟΙ… .και όχι 1ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ…. Αν και πάντα θα είναι το 1ο….!!!!!!!!!»
ΚΑΙ τότε μνημονεύσαμε την απόφαση της Δημογεροντίας, όταν στις 3 Νοεμβρίου 1827, ιδρύθηκε το «1ον Αλληλοδιδακτικόν Σχολείον Αρρένων Ερμουπόλεως», τους κατοίκους της νεοσύστατης Ερμούπολης που συνεισέφεραν και το σχολείο ένα χρόνο αργότερα το 1828 ολοκληρώθηκε.
ΗΤΑΝ οι ίδιοι οι Ερμουπολίτες που τόνιζαν από το 1855 πόσο χρήσιμο και απαραίτητο ήταν το Ρολόι στην πόλη, για όλους τους πολίτες και κυρίως στα σχολεία.
ΚΑΙ η ευχή τους ήταν να αποκτήσει η πόλη ένα Ρολόι, «αφού» όπως έγραψε η εφημερίδα ΑΙΟΛΟΣ, «οι Ιεροί Ναοί, τα Σχολεία και τόσα άλλα Δημόσια κτήρια δεικνύουν το μεγαλείον της».
ΕΤΣΙ, μνημονεύσαμε και το δικηγόρο Κων. Πλατύ – για πολλά χρόνια βουλευτή Σύρου- που πραγματοποίησε την επιθυμία των κατοίκων και τον Μάιο του 1861 πρόσφερε στον Δήμο το μεγάλο ρολόι αναλαμβάνοντας όλα τα έξοδα (16.000 – 18.000 δρχ) για να χτιστεί στον περίβολο του 1ου Δημοτικού Σχολείου ο ψηλός πύργος για την τοποθέτησή του.
Ο πύργος έγινε τόσο ψηλός ώστε να φαίνεται το ρολόι από μακριά.
ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ σημασία είχε δώσει ο συριανός τύπος της εποχής.
«ΕΥΧΑΡΙΣΤΩΣ αναγγέλλομεν ότι το μέγα ωρολόγιον, το οποίο ο αξιότιμος συμπολίτης μας κ. Πλατύς προσέφερε εις τον Δήμον της Ερμουπόλεως…παραγγελθέν εις τον εν Μονάχο περίδοξον ωρολογοποιόν εν Mannharell (Μανχάρελ)…» κατασκευάσθηκε με απόλυτη τελειότητα σε μεγάλο σχήμα με τέσσερις πλευρές και με δυνατούς ήχους ώστε να ακούγεται σε μεγάλη απόσταση και να φαίνεται από μακριά. Με απόλυτη φροντίδα φορτώθηκε σε τρία κιβώτια στο Ελληνικό πλοίο «Πηνελόπη» του πλοιάρχου Μ. Παπαγγελή και ανεχώρησε από εκεί για τη Σύρο.
ΤΟ Ρολόι τοποθετήθηκε στον ψηλό πύργο που υπάρχει μέχρι σήμερα στο χώρο του 1ου Δημοτικού Σχολείου που είναι γνωστό με το προσωνύμιο «το ρολόι» και αποτελεί πλέον το πρώτο δημόσιο Ρολόι σε Κυκλαδίτικο νησί», μας πληροφορεί η αρχαιολόγος Μαρία Ρώτα, η οποία πραγματοποίησε ομιλία αφιερωμένη στους δασκάλους γονείς της Αριστείδη Ρώτα διευθυντή του 1ου Δημοτικού Σχολείου και στη μητέρα της Ευαγγελία, σχολιάζοντας ότι «Δημόσια Ρολόγια δεν υπήρχαν στις πρώτες ελληνικές πόλεις. Μεγάλη και αισθητή ήταν η έλλειψή τους. Τότε, το 1837 ο Γερμανός περιηγητής L. Feldmann επισκέφθηκε την Ελλάδα και τη Σύρο. Έγραψε κολακευτικά σχόλια στο βιβλίο του για το νησί μας… αλλά έγραψε ότι “στην Ελλάδα δεν ξέρει ποτέ κανείς τι ώρα είναι!!!”
«ΤΟ ρολόι ήταν κουρδιστό, γι’ αυτό κάποιος έπρεπε να ανεβαίνει πάνω και να το κουρδίζει. Ένας από αυτούς ήταν ο γνωστός Συριανός ωρολογοποιός Φακορέλης.
ΣΤΗΝ εποχή που φτιάχτηκε το ρολόι, επί Καποδίστρια δηλαδή, φαίνεται πως στην Ελλάδα υπήρχαν ρολόγια, αλλά δεν υπήρχαν πολλοί ρολογάδες.
ΕΤΣΙ, υπάρχουν αναφορές ότι ο Κυβερνήτης έστειλε στην Γενεύη κάποιον Γαλακτίωνα για να σπουδάσει την τέχνη της ωρολογοποιίας, ώστε να ελέγχει τη λειτουργία του ρολογιού στην Ερμούπολη.
ΣΤΑ νεότερα χρόνια, ο Στάθης Μπαρμπούνης κούρδιζε και συντηρούσε το ρολόι, όταν όμως χαλούσε, το επισκεύαζε ο Θόδωρος Δροσινός. Επισκευή του πύργου έγινε και κατά την περίοδο που δήμαρχος Ερμουπόλεως ήταν ο Γιάννης Μανούσος (1978-1982)» πληροφορούμαστε από το logotypos.gr και το σχετικό άρθρο του Παναγιώτη Κουλουμπή.
ΟΜΩΣ το 1941 το ρολόι και μέρος του πύργου καταστράφηκαν από βομβαρδισμό Γερμανικού αεροπλάνου κατά τη διάρκεια του πολέμου. Ανακαινίσθηκε το 1949 επί Δημάρχου Ευάγγελου Ξοχάκη.
ΩΣΤΟΣΟ ο πανδαμάτωρ χρόνο έφερε τις φθορές του τόσο, ώστε ένας δείκτης του να βρίσκεται υπό κατάρρευση και να πέφτουν σοβάδες.
ΑΡΧΙΣΕ να γίνεται επικίνδυνο για παιδιά και δασκάλους.
ΕΤΣΙ, το αίτημα δασκάλων, παιδιών και συλλόγου γονέων και κηδεμόνων για αποκατάσταση του φθαρμένου πύργου και του χαλασμένου ρολογιού έγινε «στοίχημα» που γνωστοποιήθηκε μέσα από αιτήματα στο δήμο Σύρου- Ερμούπολης, αλλά και εκδηλώσεις με πρωταγωνιστές τους μαθητές, οι οποίοι μέσα από θεατρικά δρώμενα και ζωγραφιές έκαναν την προσδοκία τους πραγματικότητα.
Η πρώην Δημοτική Αρχή επιδιόρθωσε με τεχνικές παρεμβάσεις τα προβληματικά του εσωτερικά και εξωτερικά σημεία και η σημερινή προέβλεψε ποσό ύψους 10 χιλ. ευρώ για την προμήθεια και εγκατάσταση του ειδικού μηχανισμού που απαιτείται, προκειμένου να δούμε τους δείκτες του να κάνουν το … αιώνιο δρομολόγιό τους.
ΠΟΣΗ «γεμάτη» ιστορία έχει καταγραφεί για το ρολόι της Ερμούπολης, αλλά και του 1ου Δημοτικού Σχολείου που φιλοξένησε τόσες προσωπικότητες, όπως το 1869 όπου ένας από τους μαθητές του ήταν ο Ελευθέριος Βενιζέλος (για 3-4 χρόνια) και αργότερα μαθητής του Γυμνασίου Σύρου.
ΗΤΑΝ μια εποχή που η Ερμούπολη «πετούσε» σε μεγάλες πρωτεύουσες του κόσμου, γιατί δεν ήταν μόνο μια πόλη του Κερδώου Ερμή, με τις ευλογίες τού οποίου είχε εκτοξευτεί οικονομικά στα ουράνια, αλλά και του Λόγιου Ερμή.
ΤΑ σχολεία της, ιδιωτικά και δημόσια, ήταν τα πρώτα και ξακουστά στην Ελλάδα.
ΕΚΕΙ φοίτησαν: Δημήτριος Βικέλας, Ελευθέριος Βενιζέλος, Τιμολέων Αμπελάς, Εμμανουήλ Ροΐδης, Ανδρέας Συγγρός και τόσοι άλλοι σπουδαίοι συγγραφείς, λογοτέχνες, επιστήμονες….
ΗΤΑΝ του 19ου αιώνα το «εκπαιδευτικόν κέντρον συμπάσης της Ανατολής και ο πρώτος, ο αναπόφευκτος σταθμός δια τους επιθυμούντας μάθησιν» κατά την άποψη του ιστορικού Ανδρέα Χούμη.
ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΜΕΝΑ, λοιπόν, η μέρα που το ρολόι του 1ου Δημοτικού Σχολείου χτύπησε ξανά, ανασύροντας την ένδοξη ιστορία του, θεωρήθηκε ημέρα μιας ακόμη νίκης για τον πολιτισμό.
ΔΟΘΗΚΕ μια μάχη απέναντι στο χρόνο και με καρδιά βαθιά δώσαμε άλλη μια ευκαιρία στην πρόοδο. Πήρε σάρκα και οστά ένα όνειρο χρόνων.
ΚΟΥΡΔΙΣΑΜΕ το όνειρο και λειτούργησαν οι δείχτες του παλιού ρολογιού.
ΚΑΙ αυτή τη φορά θαρρώ ότι ο κτύπος του έγινε πιο δυνατός, γιατί «αφουγκράστηκε» ότι το στοίχημα παιδιών και μεγάλων προέρχεται μέσα από την κοινή αγάπη για τον τόπο μας.
