Στην κορύφωσή τους έφτασαν σήμερα οι εορταστικές εκδηλώσεις για την επέτειο του «Όχι», με την καθιερωμένη Δοξολογία στον Ι.Ν. Αγίου Νικολάου, την επιμνημόσυνη δέηση και κατάθεση στεφάνων στο Εθνικό Ηρώο της πόλης, και την παρέλαση στην πλατεία Μιαούλη.
Προηγήθηκε η αποκάλυψη της Ελληνικής Σημαίας στην πλατεία Μιαούλη από άγημα του τάγματος Εθνοφυλακής Σύρου.
Η παρουσία εκπροσώπων των πολιτικών, στρατιωτικών και θρησκευτικών αρχών αλλά και απλού κόσμου στην επίσημη Δοξολογία που τελέστηκε, χοροστατούντος του Μητροπολίτη Σύρου κ. Δωροθέου Β΄ ήταν μαζική, με το μήνυμα του σεβασμιότατου και της ομιλίας από την Αντιδήμαρχο Πολιτισμού του Δήμου Σύρου – Ερμούπολης κα Θωμαή- Τομαζίνα Μενδρινού να αποδεικνύονται άκρως επίκαιρα στους δύσκολους καιρούς που διανύουμε.
Στην ομιλία της, για την οποία εισέπραξε από όλες τις πλευρές συγχαρητήρια, ανέφερε:
Αγαπητοί συμπατριώτες και αγαπητές συμπατριώτισσες,
Σήμερα, συγκεντρωνόμαστε με υπερηφάνεια και συγκίνηση για να τιμήσουμε την 28η Οκτωβρίου, την ημέρα που η Ελλάδα μας έγραψε μια από τις πιο ένδοξες σελίδες της ιστορίας της. Μια ημέρα που το ηθικό και το θάρρος των προγόνων μας απέδειξαν πως η ελευθερία και η αξιοπρέπεια είναι αξίες που οφείλουμε να αγωνιζόμαστε και να υπερασπιζόμαστε. Το έθνος μας δεν έπαψε ούτε λεπτό να δοκιμάζεται στο βάθος των αιώνων.
Την άνοιξη του 1936 οι στρατιές του Μουσολίνι «απροσκόπτως και ραγδαίως» όπως μας πληροφορεί η Συριανή εφημερίδα «Κυκλαδική» συνεχίζουν την προέλασή τους και στη φιλήσυχη Σύρο μας επικρατεί βουβή ανησυχία υπό το ενδεχόμενο ότι έρχεται η σειρά της Ελλάδας.
Ας θυμηθούμε ότι η καταδίκη του δημοσιογράφου της «Κυκλαδικής» Πίου Στεφάνου από το Πταισματοδικείο Ερμουπόλεως είχε βασιστεί στο επιχείρημα ότι το κείμενο «Ψευδή πορφύραν» θεωρήθηκε εξυβριστικό αρχηγού «φίλου κράτους». Στην πραγματικότητα, αιτία ήταν η μαχητική αρθρογραφία του δημοσιογράφου εναντίον της ιταλικής προπαγάνδας.
Ο ορθόδοξος μητροπολίτης Φιλάρετος απευθύνει προς το λαό της Σύρου και προς τον πρόεδρο της Κυβέρνησης εγκύκλιο και επιστολή, στην οποία εκφράζει με αδιαμφισβήτητο τρόπο τα πατριωτικά αισθήματα των πιστών και την ετοιμότητα να αντιμετωπίσουν τις επιβαλλόμενες θυσίες. Και η λογοτέχνις Κατίνα Μπάϊλα – Σιδερή κατέγραψε το σημαντικότερο έργο της ζωής της, στο Ημερολόγιο που κράτησε όλες τις μέρες της Κατοχής και περιλαμβάνει μέρα προς μέρα όσα φοβερά συνέβησαν στη Σύρο.
Στις 22 Απριλίου του 1941, παραμονή του Αγίου Γεωργίου, φάνηκαν στον Πύργο τρία αεροπλάνα με νοτιοανατολική κατεύθυνση. Πέρασαν πάνω από την Ερμούπολη και όταν έφτασαν πάνω από το Ασπρονήσι στράφηκαν δυτικά, χάθηκαν πίσω από την Αζόλιμνο, τη Βάρη, τη Φανερωμένη και ξαφνικά ξεπρόβαλαν από τα Καμίνια και εφόρμησαν πάνω στον Θαλή τον Μιλήσιο, το πλοίο που πόντιζε και συντηρούσε τα υποβρύχια καλώδια των τηλεπικοινωνιών.
Το πλοίο ήταν αραγμένο στα Λαζαρέτα κι εκεί έριξαν τις βόμβες τους, που έπεσαν ολόγυρα στο σκάφος. Πέρασαν μερικές μέρες με ανεξήγητη σιωπή και το γαλήνιο πρωϊνό της 4ης Μαΐου ένα μεγάλο υδροπλάνο με σκοτεινά χρώματα προσθαλασσώθηκε μέσα στο λιμάνι και πλεύρισε στην προκυμαία, μπροστά στην προτομή του Κανάρη.
Σε λίγο φάνηκαν από τη μεριά του Αγίου Δημητρίου μερικά πλοία, πολεμικά και φορτηγά, μπήκαν κι αυτά στο λιμάνι και αργότερα κάποιος άγνωστος μαζί με έναν οπλισμένο Γερμανό ξεδίπλωσε μια κόκκινη σημαία με μαύρο αγκυλωτό σταυρό και την ανέβασε σε ένα μεγάλο κοντάρι στη γωνιά της αυλής στην Ανάσταση. Το πρωί είδαν τη σημαία κουρελιασμένη από σουγιάδες και λερωμένη με ό,τι μπορεί κανείς να φανταστεί. Η σημαία αντικαταστάθηκε με μια καινούργια που είχε την τύχη της προηγούμενης. Τότε οι Γερμανοί αποφάσισαν να στήσουν τη σημαία στην ταράτσα της Ανάστασης, όμως την άλλη μέρα το κοντάρι βρέθηκε σπασμένο. Τελικά, οι Γερμανοί άφησαν τη διοίκηση στους Ιταλούς, οι οποίοι δεν έβαλαν δική τους σημαία στην Ανάσταση, αλλά αρκέστηκαν σε εκείνη του ιστού της ταράτσας στο Δημαρχείο, την οποία ανέβαζαν κάθε πρωί και κατέβαζαν κάθε βράδυ με στρατιωτικό απόσπασμα και σαλπίσματα.
Οι παραπάνω μαρτυρίες του φιλόσοφου Ευάγγελου Ν. Ρούσσου αποτυπώνουν την προσωπική του εμπειρία από την Κατοχή, έτσι όπως ξεκίνησε η άφιξη των Γερμανών.
Το φοβερό φάσμα του θανάτου από πείνα σκέπασε τη Σύρο. Σε πληθυσμό 25.000 το πολύ, τον χειμώνα της τρομερής χρονιάς 1941-42 πέθαναν 6.000 – 8.000 Συριανοί.
Το 1940, η Ελλάδα βρέθηκε αντιμέτωπη με μια μεγάλη δοκιμασία. Οι Έλληνες, με πείσμα και αποφασιστικότητα, αρνήθηκαν να υποκύψουν στους κατακτητές. Η αντίσταση που ανέπτυξαν απέναντι στον φασισμό και τον ολοκληρωτισμό ήταν ένα φωτεινό παράδειγμα ηθικής δύναμης και ανδρείας. Το ΟΧΙ που φώναξε η καρδιά μιας ολόκληρης χώρας έγινε σύμβολο εθνικής υπερηφάνειας και ελευθερίας.
Το «ΟΧΙ» του 1940, εκτός από σύμβολο αξιοπρέπειας, εθνικής υπερηφάνειας και συλλογικής ταυτότητας, θα πρέπει να αποτελεί και αφορμή προβληματισμού και περισυλλογής για όλα εκείνα τα «ναι» που ηθελημένα ή άθελά μας, οδηγούν τη σημερινή κοινωνία σε μια κοινωνία χωρίς ανθρωπιά.
Μία κοινωνία η οποία βράζει σταθερά και αδιάκοπα στο καζάνι της επιλεκτικής δικαιοσύνης, της αυξανόμενης βίας και των διακρίσεων σε όλα τα επίπεδα οφείλει να μη συμβιβάζεται αλλά να διεκδικεί συνεχώς τα θεμελιώδη δικαιώματά της.
Αυτή η ημέρα μας θυμίζει ότι η ελευθερία δεν χαρίζεται, αλλά κατακτάται με αγώνες και θυσίες. Μας καλεί να συνεχίσουμε να αγωνιζόμαστε για την ειρήνη, την δικαιοσύνη και την αλληλεγγύη.
Ας κρατήσουμε ψηλά το φρόνημα, ας εμπνευστούμε από το παράδειγμα τους και ας εργαστούμε όλοι μαζί για μια Ελλάδα δυνατή, ενωμένη και περήφανη, με σεβασμό στις αξίες που μας ενώνουν.
Αιωνία η μνήμη των ηρώων μας!
Η Επιμνημόσυνη Δέηση στο Εθνικό Ηρώο της πόλης τελέστηκε σε κλίμα κατάνυξης, με τους εκπροσώπους πολιτικών, κομματικών και κοινωνικών φορέων να αποτίνουν φόρο τιμής στους πεσόντες με την κατάθεση στεφάνων.
Λίγη ώρα αργότερα η Φιλαρμονική Ορχήστρα του Δήμου Σύρου Ερμούπολης κήρυξε την έναρξη της καθιερωμένης παρέλασης στην πλατεία Μιαούλη, με το στρατιωτικό άγημα να την διασχίζει καταχειροκροτούμενο από τον κόσμο, ενώ δυναμική ήταν και η εμφάνιση της μαθητιώσας νεολαίας.
Αξίζει να σημειωθεί ότι εκτός από το ένοπλο πεζοπόρο τμήμα του Τάγματος Εθνοφυλακής Ερμούπολης, παρέλασε το Λύκειο Ελληνίδων Σύρου, το Λύκειο Ελληνίδων Κάσου, ο Σύλλογος Μικρασιατών Ερμούπολης Σύρου, ο Σύλλογος Ποντίων και Βορειοελλαδιτών Σύρου «Ο ΕΥΞΕΙΝΟΣ ΠΟΝΤΟΣ», ο Σύλλογος Πελοποννησίων Σύρου “Ο Γέρος του Μωριά”, η μαθητιώσα νεολαία του νησιού, ο Ναυτικός Όμιλος Σύρου, το Σώμα Ελλήνων Προσκόπων, και σπουδαστές της Ακαδημίας Εμπορικού Ναυτικού Σύρου.
ΔΕΙΤΕ το video της παρέλασης
Οι εορταστικές δράσεις ολοκληρώθηκαν με παραδοσιακούς χορούς από το Λύκειο Ελλήνιδων Σύρου και το Λύκειο Ελληνίδων Κάσου στην πλατεία Μιαούλη.
