Μεγάλη ήταν η ανταπόκριση του συριανού αναγνωστικού κοινού στην παρουσίαση του βιβλίου του καθηγητή Διεθνών Σχέσεων, Σωτήρη Ρούσσου. Στο βιβλίο του ο κ. Ρούσσος παρουσιάζει το ιστορικό, κοινωνικό και πολιτικό υπόβαθρο της Μεγάλης Αραβικής Επανάστασης στην Παλαιστίνη τη δεκαετία του 30′ και της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν το 1979. Όπως ο ίδιος ανέφερε εισηγητικά στο πλαίσιο της βιβλιοπαρουσίασης, στόχος της παρούσας εργασίας του είναι να εισάγει τη σημασία του λαϊκού παράγοντα στη γεωπολιτική.
Το ενδιαφέρον του ακροατηρίου ήταν μεγάλο και αυτό φάνηκε από το πλήθος των ερωτήσεων που δέχθηκε ο συγγραφέας. Μετά το τέλος της εκδήλωσης η συζήτηση συνεχίστηκε έξω από το βιβλιοπωλείο «βιβλιοπόντικας» στην Ερμούπολη, όπου όσοι το επιθυμούσαν αγόρασαν το βιβλίο του κ. Ρούσσου και είχαν την ευκαιρία να θέσουν κι άλλα ερωτήματα στο συγγραφέα σε ένα πιο χαλαρό πλαίσιο.
Τον καθηγητή προλόγισε η Νάγια Νικολάου
Παρουσίαση
Δύο μεγάλα επαναστατικά γεγονότα άλλαξαν τη μορφή της Μέσης Ανατολής: η Μεγάλη Αραβική Εξέγερση στην Παλαιστίνη (1936-1939) και η Ισλαμική Επανάσταση στο Ιράν (1979).
Κανένα γεγονός δεν επηρέασε τόσο τον αραβικό κόσμο στον Μεσοπόλεμο και στην πρώτη μεταπολεμική περίοδο όσο η Μεγάλη Αραβική Εξέγερση στην Παλαιστίνη. Διαμόρφωσε τα βασικά χαρακτηριστικά ενός υπερεθνικού πολιτικού Ισλάμ, αποτέλεσε το κέντρο ενός μεγάλου παναραβικού ρεύματος που εισχώρησε στα νεότευκτα αραβικά κράτη και εγκλώβισε τα κράτη αυτά στην αραβο-ισραηλινή σύγκρουση.
Η Ισλαμική Επανάσταση αποτέλεσε παράδειγμα –το μοναδικό στην περιοχή– επιτυχημένης λαϊκής εξέγερσης που συγκρότησε μια εναλλακτική μορφή κρατικής οργάνωσης. Η Επανάσταση συνδέθηκε με διεθνή κινήματα και ιδεολογικά ρεύματα που αμφισβητούσαν το διεθνές status quo και τις ανισότητες που αυτό παρήγε και άνοιξε ένα νέο κεφάλαιο στη διεθνή πολιτική όπου συμμαχίες κρατών και μη κρατικών δρώντων θα παίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο.
Συνδέοντας τις Διεθνείς Σχέσεις και τη θεωρία των επαναστάσεων, το βιβλίο αναλύει τους παράγοντες που οδήγησαν σε αυτά τα επαναστατικά γεγονότα και τις συνθήκες που τα διαμόρφωσαν, έτσι ώστε να ερμηνευτεί η αποφασιστική επίδρασή τους στους περιφερειακούς συσχετισμούς.
(Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)
Ο κόσμος σε μετάβαση
Ο καθηγητής με αφορμή την παρουσία του παραχώρησε μικρή συνέντευξη στο «Λ», όπου μας μίλησε για όσα συμβαίνουν στη γειτονιά μας και τις εκτιμήσεις του.
Έχουν περάσει μήνες από την έναρξη του πολέμου στη Γάζα, εκτιμάται ότι υπάρχει διέξοδος από αυτή την κατάσταση;
Όχι, δυστυχώς δεν βλέπω καμία διέξοδο ειρήνης και σταθερότητας, γιατί σήμερα έχουμε φτάσει στο απόλυτο αδιέξοδο, δηλαδή από τη μια μεριά η σημερινή ισραηλινή κυβέρνηση και ο συσχετισμός δυνάμεων που τη στηρίζει δεν έχει καμία διάθεση να προχωρήσει σε οποιαδήποτε συζήτηση για λύση δύο κρατών ή οποιαδήποτε συζήτηση έστω για πραγματική αυτοδιοίκηση στη Γάζα ακόμα και από την Παλαιστινιακή Αρχή, απορρίπτει ακόμα και μία αναμορφωμένη Παλαιστινιακή Αρχή, άρα δεν υπάρχει κανένας δρόμος εξόδου και αυτό που φοβόμαστε είναι ότι υπάρχει ένα σχέδιο, που έχει ομολογηθεί κατά καιρούς, για βίαιο εκτοπισμό των Παλαιστινίων, το οποίο σε μεγάλο βαθμό ήδη έχει συμβεί στα βόρεια της Λωρίδας της Γάζας.Άρα δε βλέπω κάποια κινητικότητα προς τη θετική κατεύθυνση.
Ποια είναι η πρόταση της ισραηλινής πλευράς;
Οι ίδιοι οι Ισραηλινοί παρουσιάζουν ως πρόταση να πρέπει να υπάρχει ισραηλινή παρουσία στη Γάζα με κάποιον τρόπο, δεν εξηγούν τον τρόπο, δεύτερον, θα πρέπει να υπάρχει μία διοίκηση στη Γάζα και πάλι δεν εξηγούν τον τρόπο, η οποία δεν θα είναι εχθρική προς το Ισραήλ. Αυτό δεν γίνεται, δεν μπορεί να υπάρξουν Παλαιστίνιοι στη Γάζα που να αναλάβουν αυτό το καθήκον, δηλαδή να είναι μία δωσιλογική κυβέρνηση ή μια διοίκηση που να συνεργάζεται στενά με τους Ισραηλινούς μετά από αυτό που έχει γίνει.
Βλέπουμε ότι υπάρχει μία ευρύτερη ανάφλεξη στον κόσμο με μέτωπα από την Ουκρανία μέχρι το Σαχέλ, θα λέγατε ότι ξανά ζούμε μέρες Ψυχρού Πολέμου;
Δεν υπάρχει μία σύγκρουση όπως αυτή που είχαμε στον ψυχρό πόλεμο, δηλαδή δύο στρατόπεδα όπως είχαμε τότε, δεν υπάρχει κάτι τέτοιο αυτή τη στιγμή, εκείνο όμως που συμβαίνει και έχει σημασία και οδηγεί στον πολλαπλασιασμό των ενδοκρατικών συγκρούσεων και στην κατάρρευση κρατών – αυτός ο αριθμός είναι ρεκόρ από το τέλος του Β’ ππ – είναι ότι το Διεθνές Σύστημα βρίσκεται σε μία μακρά φάση μετάβασης από το μονοπολικό σύστημα που έχουμε μετά το 90 ίσως σε ένα πολυπολικό σύστημα που δεν ξέρουμε πως θα διαμορφωθεί και όταν βρισκόμαστε σε μία μεταβατική κατάσταση οι πιο αδύναμοι κρίκοι που είναι κράτη είτε περιοχές ολόκληρες αποκτούν μία μεγάλη ρευστότητα. Αυτή η κατάσταση δεν ξέρουμε πότε και πως θα τελειώσει.
Ποιος μπορεί να είναι ο ρόλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης;
Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι κατ’ εξοχήν μία οικονομική ένωση και έπειτα μία πολιτική ένωση και μέσα σε αυτή υπάρχουν διαφορετικά συμφέροντα όσον αφορά στην εξωτερική πολιτική, είναι πάρα πολύ δύσκολο να παίξει κάποιο ρόλο μία δύναμη που δεν έχει στρατιωτικό χαρακτήρα, δηλαδή να έχει μία στρατιωτική δύναμη που να μπορεί να χρησιμοποιήσει. Ως Ένωση δεν μπορεί να παίξει κάποιο σημαντικό ρόλο αλλά οι μεγάλες δυνάμεις εντός της Ένωσης ακολουθούν επί μέρους πολιτικές με βάση τα δικά τους ειδικά συμφέροντα.
Ποιες εντυπώσεις αποκομίσατε από το νησί μας;
Στη Σύρο έρχομαι χρόνια. Υπάρχει μία κοινωνία αρκετά δυναμική και από πλευράς διανόησης και από πλευράς οικονομικής και κοινωνικής ζωής και ελπίζω ότι αυτό θα συνεχιστεί και επίσης ελπίζω ότι η Ερμούπολη θα βρει μία ισορροπία νησιού και πόλης που θα ισορροπήσει μεταξύ του βιομηχανικού και του τουριστικού τομέα της οικονομίας, αυτό είναι πάρα πολύ σημαντικό.
