Με απόλυτη επιτυχία πραγματοποιήθηκαν τα εγκαίνια της φωτογραφικής έκθεσης «Φωτογραφίες από Ένα Παρελθόν που Δεν Υπήρξε» της Ελένης Ονάσογλου στην αίθουσα Εμμανουήλ Ροΐδη του Πνευματικού Κέντρου Ερμούπολης. Η αίθουσα ήταν πραγματικά γεμάτη από κόσμο που τίμησε με την παρουσία του το άνοιγμα της πλούσιας σε φωτογραφίες έκθεσης.
Με αφορμή τα εγκαίνια η Ελένη Ονάσογλου παραχώρησε δήλωση στο «Λ»
«Η βραδιά των εγκαινίων της έκθεσής μου «Φωτογραφίες από Ένα Παρελθόν που Δεν Υπήρξε» υπήρξε για μένα βαθιά συγκινητική. Η παρουσία και η θερμή ανταπόκριση του κόσμου ξεπέρασαν κάθε προσδοκία και με γέμισαν ευγνωμοσύνη. Η έκθεση αυτή είναι μια προσωπική διαδρομή στη μνήμη και στο άυλο παρελθόν – σε όσα σβήνουν, μεταμορφώνονται ή παραμένουν σιωπηλά μέσα μας. Το να δω τις φωτογραφίες να παίρνουν ζωή μέσα στον χώρο και να συνομιλούν με το κοινό της Σύρου ήταν μια εμπειρία που θα με συντροφεύει για καιρό.»
Διαβάστε αναλυτικά τη συνέντευξη που παραχώρησε στο «Λ» εν όψει της έκθεσης:
17 με 30 Ιουλίου η αίθουσα Εμμ. Ροΐδης θα φιλοξενήσει την έκθεση της Ελένης Ονάσογλου με τίτλο «Φωτογραφίες από Ένα Παρελθόν που Δεν Υπήρξε». Μέσα από τις φωτογραφίες της η κ. Ονάσογλου διαπραγματεύεται έννοιες όπως το παρελθόν ο χρόνος και η μνήμη. Με αφορμή την επικείμενη έκθεση παραχωρεί συνέντευξη στο «Λ».
Ποια ήταν η αρχική πηγή έμπνευσης για τη δημιουργία της έκθεσης «Φωτογραφίες από Ένα Παρελθόν που Δεν Υπήρξε»;
Η αρχική πηγή έμπνευσης για την έκθεση «Φωτογραφίες από Ένα Παρελθόν που Δεν Υπήρξε» ήταν η έντονη μου ενασχόληση με τη μνήμη και το χρόνο — πως το παρελθόν διαμορφώνεται μέσα από τις αναμνήσεις, που πολλές φορές είναι θολές, υποκειμενικές ή και φανταστικές. Ήθελα να αποτυπώσω μέσα από τις φωτογραφίες μου αυτή τη διάσταση της αμφισημίας, το πώς η αλήθεια και η φαντασία μπλέκονται, δημιουργώντας ένα παρελθόν που δεν υπήρξε με τον τρόπο που το θυμόμαστε ή το φανταζόμαστε.
Πώς επιλέξατε να δουλέψετε αποκλειστικά με ασπρόμαυρη φωτογραφία και τι ρόλο παίζει το χρώμα — ή η απουσία του — στη μνήμη;
Το ασπρόμαυρο για μένα είναι η γλώσσα της μνήμης, όπου το φως και το σκοτάδι συναντιούνται χωρίς τις παρεμβολές του χρώματος. Η απουσία του χρώματος δημιουργεί ένα τοπίο όπου οι αναμνήσεις αναδύονται σαν φαντάσματα, αβέβαιες και μεταβλητές, σαν να αιωρούνται ανάμεσα στην πραγματικότητα και το όνειρο. Είναι το ιδανικό μέσο για να αποτυπώσω αυτό το παρελθόν που δεν υπήρξε ποτέ με τον τρόπο που το θυμόμαστε.
Τι σημαίνει για εσάς η φράση «η μνήμη και η λήθη γίνονται οι δύο όψεις του ίδιου καθρέφτη»;
Για μένα, η φράση αυτή περιγράφει τη βαθιά σύνδεση ανάμεσα στη μνήμη και τη λήθη — δύο πλευρές που δεν μπορούν να υπάρξουν η μία χωρίς την άλλη. Η μνήμη κρατά ζωντανά τα κομμάτια του παρελθόντος, ενώ η λήθη αναλαμβάνει να σβήσει όσα δεν μπορούν ή δεν πρέπει να παραμείνουν. Όπως σε έναν καθρέφτη, η εικόνα που βλέπουμε είναι πάντα διπλή: το φως που αντανακλάται και η σκιά που κρύβεται πίσω. Έτσι και η ανθρώπινη εμπειρία, αιωρείται ανάμεσα στην ανάμνηση και τη λήθη, δημιουργώντας το μυστήριο της ύπαρξής μας
Πώς ανταποκρίνεται το κοινό στις «εικόνες-αφηγήσεις» που δεν έχουν σαφή ιστορική αναφορά αλλά προκαλούν αίσθηση νοσταλγίας ή οικειότητας;
Το κοινό συνήθως ανταποκρίνεται με έναν τρόπο σχεδόν υπαρξιακό — όχι απαραίτητα αναγνωρίζοντας κάτι συγκεκριμένο, αλλά νιώθοντας ότι κάτι μέσα του ξυπνά. Οι “εικόνες-αφηγήσεις” που δεν παραπέμπουν σε ένα σαφές ιστορικό γεγονός αφήνουν χώρο στο θεατή να προβάλει τις δικές του αναμνήσεις, τις προσωπικές του σιωπές. Συχνά μου λένε πως νιώθουν σαν να έχουν “ξαναδεί” αυτές τις εικόνες, χωρίς να μπορούν να πουν πού. Και ίσως αυτό να συμβαίνει επειδή λειτουργούν όχι ως τεκμήρια του παρελθόντος, αλλά ως καθρέφτες του εσωτερικού μας τοπίου.
Πόσο σημαντικός ήταν για εσάς το νησί της Σύρου και η συγκεκριμένη αίθουσα «Εμμ. Ροΐδη» στη διαμόρφωση της ατμόσφαιρας της έκθεσης;
Η Σύρος δεν είναι απλώς ο τόπος όπου γεννήθηκα και μεγάλωσα — είναι ο εσωτερικός μου χάρτης, ένα τοπίο που επανέρχεται σιωπηλά μέσα από τις εικόνες, ακόμη κι όταν δεν είναι ορατό. Τα γυμνά της βράχια, η θαμπή μελαγχολία του χειμώνα, ο αέρας που μεταφέρει μνήμες παλιές — όλα αυτά υπάρχουν, υπόγεια, στο έργο μου. Η αίθουσα “Εμμ. Ροΐδη” δεν είναι ένας απλός εκθεσιακός χώρος· κουβαλά τη δική της ιστορία, την πατίνα του χρόνου, όπως και η ίδια η Σύρος.
