Τα νέα ψηφιακά συστήματα θα συνδέουν την πιστοληπτική εικόνα με οφειλές προς Δημόσιο, Ταμεία, τράπεζες και άλλους φορείς, με στόχο πιο πλήρη χαρτογράφηση του ιδιωτικού χρέους
Από τον Σεπτέμβριο αναμένεται να τεθούν σε λειτουργία τα δύο νέα ψηφιακά συστήματα για το ιδιωτικό χρέος, όπως ανέφερε η Γενική Γραμματέας Χρηματοπιστωτικού τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, Θεώνη Αλαμπάση, κατά τη χθεσινή παρουσίαση των νέων ψηφιακών εργαλείων.
Ο λόγος για το Μητρώο Παρακολούθησης Ιδιωτικού Χρέους και το Σύστημα Πιστοληπτικής Αξιολόγησης, δύο υποδομές που έρχονται να δώσουν στο κράτος μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα του ιδιωτικού χρέους, συνυπολογίζοντας δάνεια και οφειλές προς το Δημόσιο, τα ασφαλιστικά ταμεία, τους ΟΤΑ και άλλους φορείς.
Η κα Αλαμπάση στάθηκε ιδιαίτερα στο κενό πληροφόρησης που υπήρχε μέχρι σήμερα, σημειώνοντας ότι η έλλειψη συγκεντρωτικών δεδομένων δυσκόλευε τόσο τις αναλύσεις όσο και τη δημιουργία των απαιτούμενων αναφορών για τη διαμόρφωση στοχευμένων πολιτικών. Αντίστοιχο πρόβλημα, όπως είπε, υπήρχε και στην αποτύπωση της πιστοληπτικής ικανότητας επιχειρήσεων και ιδιωτών, καθώς δεν υπήρχαν οι απαραίτητες πληροφορίες για μια πληρέστερη εικόνα. Υπενθύμισε, μάλιστα, τη δεκαετία της κρίσης, όταν «ένα στα δύο δάνεια ήταν κόκκινο», τονίζοντας ότι η κατάσταση αυτή εξέθεσε το χρηματοπιστωτικό σύστημα σε κίνδυνο και απείλησε συνολικά την οικονομία και την καθημερινότητα των πολιτών.
Σε αυτό το πλαίσιο, η κα Αλαμπάση εξήγησε ότι η εικόνα που έχει σήμερα το χρηματοπιστωτικό σύστημα για έναν πολίτη βασίζεται κυρίως στις τραπεζικές του οφειλές, επισημαίνοντας όμως ότι αυτό δεν αρκεί για να αποτυπωθεί το πραγματικό μέγεθος του ιδιωτικού χρέους, καθώς μεγάλο μέρος του αφορά πλέον οφειλές προς το Δημόσιο. Γι’ αυτό και «το σκορ που παράγει ο Τειρεσίας έχει μόνο ένα μέρος της εικόνας», όπως είπε. Ακριβώς αυτό το κενό επιχειρεί να καλύψει το νέο πλαίσιο, δίνοντας στο κράτος τη δυνατότητα να βλέπει πιο συνολικά πού συγκεντρώνεται το ιδιωτικό χρέος και πώς εξελίσσεται.
Τι θα καταγράφει το Μητρώο Παρακολούθησης Ιδιωτικού Χρέους
Αναλυτικότερα, το Μητρώο Παρακολούθησης Ιδιωτικού Χρέους αποτελεί ένα νέο πληροφοριακό εργαλείο, το οποίο θα συγκεντρώνει ανώνυμα και συγκεντρωτικά δεδομένα για οφειλές φυσικών και νομικών προσώπων προς το Δημόσιο, τα ασφαλιστικά ταμεία, τους ΟΤΑ, χρηματοδοτικούς φορείς, επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας, τηλεπικοινωνιακούς παρόχους και άλλες νομικές οντότητες ιδιωτικού δικαίου, ώστε να αποτυπώνεται με μεγαλύτερη σαφήνεια πώς διαμορφώνεται το ιδιωτικό χρέος στη χώρα.
Στην πράξη, η εικόνα αυτή θα διαμορφώνεται μέσα από στοιχεία που θα προέρχονται από διαφορετικές πηγές, μεταξύ των οποίων το Κεντρικό Μητρώο Πιστώσεων της Τράπεζας της Ελλάδος και το Σύστημα Πιστοληπτικής Αξιολόγησης του ΥΠΟΙΚ, ενώ σε επόμενη φάση, πιθανότατα από την επόμενη χρονιά, θα προστεθούν και δεδομένα από τον Τειρεσία.
Η Γενική Γραμματέας χαρακτήρισε το Μητρώο «μια μεγάλη μεταρρύθμιση και ένα πανίσχυρο εργαλείο στις δημόσιες πολιτικές», τονίζοντας ότι δίνει «την καθαρή εικόνα που απαιτείται για τον σχεδιασμό αποτελεσματικών δράσεων, την πρόληψη συστημικών κινδύνων και τη θωράκιση της οικονομικής σταθερότητας».
Όσον αφορά τη χαρτογράφηση των οφειλών προς το Δημόσιο, η κα Αλαμπάση επισήμανε ότι δεν πρόκειται μόνο για έναν μηχανισμό ελέγχου, αλλά και για ένα εργαλείο που μπορεί να λειτουργήσει υπέρ των συνεπών δανειοληπτών. Γι’ αυτό, η χαρτογράφηση τους δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται μόνο με καχυποψία, αφού ο στόχος είναι να υπάρχει μια πιο καθαρή εικόνα για το ιδιωτικό χρέος και να μη είναι πια μια «σκοτεινή γωνία», όπως την περιέγραψε.
Τι αλλάζει για όσους ζητούν νέο δάνειο
Το δεύτερο σύστημα που παρουσιάστηκε είναι αυτό της πιστοληπτικής αξιολόγησης, το οποίο θα συγκεντρώνει και θα επεξεργάζεται στοιχεία από φορείς του δημόσιου τομέα, με στόχο να αποτυπώνεται πιο ολοκληρωμένα η οικονομική κατάσταση πολιτών και επιχειρήσεων.
Ένα από τα βασικά ερωτήματα γύρω από το νέο σύστημα είναι αν μπορεί να δυσκολέψει την πρόσβαση σε νέο δανεισμό. Η Γενική Γραμματέας αναγνώρισε ότι υπάρχει αυτή η ανησυχία, ξεκαθαρίζοντας όμως ότι, σύμφωνα με τη λογική του υπουργείου, δεν έρχεται για να λειτουργήσει ως εμπόδιο, αλλά για να δείχνει αν ένας πολίτης ή μια επιχείρηση έχει πραγματικά τη δυνατότητα να ανταποκριθεί σε μια νέα δανειακή υποχρέωση.
Όπως εξήγησε, η πιστοληπτική αξιολόγηση μπορεί να λειτουργήσει προληπτικά, συμβάλλοντας στην αποφυγή φαινομένων υπερχρέωσης. Την ίδια ώρα, μπορεί να περιορίσει τόσο τους στρατηγικούς κακοπληρωτές όσο και την υπερβολική πιστωτική επέκταση, που ενδέχεται να δημιουργήσει κινδύνους για τον δανειολήπτη και το χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Η κα Αλαμπάση υπογράμμισε, πάντως, ότι το νέο εργαλείο μπορεί να λειτουργήσει και υπέρ όσων είναι συνεπείς στις υποχρεώσεις τους. «Η παροχή μιας καλής πιστοληπτικής εικόνας μπορεί να διαμορφώσει το έδαφος για μια δικαιότερη και καλύτερη αντιμετώπιση του εκάστοτε πολίτη ή της επιχείρησης από το χρηματοπιστωτικό σύστημα», ανέφερε, προσθέτοντας ότι ένας συνεπής δανειολήπτης με θετική εικόνα αποκτά και «διαπραγματευτική ισχύ στους όρους δανεισμού».
Κλείνοντας την τοποθέτησή της, η κα Αλαμπάση συνέδεσε τα έργα με το ευρύτερο αποτύπωμα του Ταμείου Ανάκαμψης. «Το πραγματικό αποτύπωμα του Ταμείου Ανάκαμψης δεν αποτιμάται μόνο στα κεφάλαια που εισέρρευσαν στην αγορά, αλλά στις ποιοτικές αλλαγές που αυτά επέφεραν», ανέφερε, σημειώνοντας ότι οι πόροι αυτοί «λειτούργησαν ως γέφυρα προς το αύριο» και χρηματοδότησαν επενδύσεις που δεν αφορούν μόνο το παρόν, αλλά διαμορφώνουν «μια νέα σταθερή βάση και θεμέλιο για το μέλλον».
Πηγή: Μαριαλένα Κυβερνήτη/imerisia.gr
