Τελέστηκε σήμερα το πρωί στο Ι.Ν. Αγίου Νικολάου στην Ερμούπολη επιμνημόσυνη δέηση και δοξολογία στη μνήμη των Εθνικών Ευεργετών παρουσία του Δημάρχου Σύρου-Ερμούπολης, κ. Νίκου Λειβαδάρα, του Περιφερειακού Συμβούλου, κ. Μάρκου Δαδάου, του μέλους του ΔΣ του Συλλόγου Μικρασιατών, κ. Χρήστου Τσαούσογλου, της υποψήφιας Περιφερειακής Συμβούλου, κ. Έφης Αναστασοπούλου και των επικεφαλής των σωμάτων ασφαλείας και των ενόπλων δυνάμεων. Μετά το πέρας της δοξολογίας πανηγυρικό λόγο εκφώνησε εκ μέρους της Περιφέρειας ο κ. Μάρκος Δαδάος ενώ μετά την επιμνημόσυνη δέηση τηρήθηκε ενός λεπτού σιγή μπροστά από το Εθνικό Ηρώο στο κηπάριο του Αγίου Νικολάου.
Η 30η Σεπτεμβρίου έχει καθιερωθεί ως «Ημέρα Εθνικής Μνήμης των Εθνικών μας Ευεργετών». Ο εορτασμός της ημέρας πέρα από την παραπάνω τελετή προβλέπει σημαιοστολισμό σε όλο τον νομό και την φωταγώγηση όλων των δημοσίων καταστημάτων, καταστημάτων ΝΠΔΔ, ΟΤΑ, Τραπεζών και Οργανισμών Κοινής Ωφέλειας κατά τις βραδινές ώρες της 30ης Σεπτεμβρίου.
Ο λόγος του κ. Δαδάου:
Ημέρα Εθνικών Ευεργετών σήμερα Σάββατο 30 Σεπτεμβρίου και θα γίνουν αρκετές αναφορές σε αυτούς ως είθισται στις ημέρες μνήμης.
Η χώρα μας και ο λαός της αγαπήθηκαν πολύ από αυτούς και η αγάπη αυτή εκφράστηκε με τον πιο αγνό και πνευματικό τρόπο. Η χώρα και ο λαός, όμως, σταδιακά οδήγησε την προσφορά και την ευεργεσία τους στην ιστορική λήθη.
Σήμερα, μέσα από μια οξύμωρη σύμπτωση, πρέπει να μιλήσουμε για ανθρώπους που αντί να μιλούν, έκαναν έργα. Πρέπει να περιγράψουμε προσωπικότητες που ξεπέρασαν το ανθρώπινο μέτρο.
Αν όμως αντί για τους ευεργέτες μιλήσουμε για την αχαριστία θα είμαστε και πάλι εντός θέματος. Γιατί όπως είπε και ο Πολύβιος «Η αχαριστία είναι παιδί της ευεργεσίας».
Αναμφίβολα στη συγκυρία που ζούμε, η τιμή στους εθνικούς μας ευεργέτες και η συνειδητοποίηση της αξίας τους, μας υπενθυμίζει ότι αυτό που φαίνεται ως κυρίαρχο πρόσωπο των Ελλήνων τα τελευταία χρόνια δεν είναι το αληθινό μας πρόσωπο, οι Έλληνες διά των ευεργετών αποδεικνύουν ότι είναι «καταδικασμένοι» από την ιστορία να μεγαλουργούν.
Η ιστορία του ελληνικού ενεργητισμού είναι πραγματικά συγκλονιστική, ταυτισμένη με την διασπορά μας, με τον πόνο της ξενιτιάς, με τον νόστο της πατρίδας, με το μεγαλείο της ανιδιοτελούς προσφοράς και με την δημιουργία του νέου ελληνικού κράτους.
Ο κατάλογος των Ελλήνων ευεργετών είναι μακρύς. Ο Βαρβάκης, ο Αρσάκης, ο Σίνας, οι αδελφοί Ζωσιμάδες, οι αδελφοί Ζάππα, ο Μαρασλής, ο Συγγρός είναι μερικά μόνο από τα ονόματα που έδωσαν την υψηλή ηθική αξία στον όρο εθνικός ευεργέτης.
Από τον 16ο αιώνα, ως τα προεπαναστατικά χρόνια και μετά την ίδρυση του νεοελληνικού κράτους στη διάρκεια ολόκληρου του 19ου αιώνα, επιφανείς Έλληνες εργάστηκαν για το καλό της πατρίδας, ταυτίζοντας την ατομική τους ευημερία με το συλλογικό καλό. Οι περισσότεροι από αυτούς άφησαν τον τόπο τους, τον κουβαλούσαν όμως για χρόνια μέσα τους ως πολύτιμη κληρονομιά και προορισμό, και αναζήτησαν την προσωπική τους ολοκλήρωση στη γενναιόδωρη κατάθεση της περιουσίας τους σε ευγενείς σκοπούς. Και πράγματι, το φαινόμενο του ευεργετισμού είχε πολύ σημαντικό ρόλο, τόσο στην προπαρασκευή, όσο και στη διεξαγωγή του αγώνα της Ελληνικής Επανάστασης.
Ηπειρώτες, Μακεδόνες, Θεσσαλοί, Ρουμελιώτες, Πελοποννήσιοι, Θρακιώτες και Νησιώτες, βοήθησαν τους βασανισμένους τόπους τους και όλη τη Ρωμιοσύνη συμβάλλοντας καθοριστικά στην οικοδόμηση και συγκρότηση του νεοελληνικού κράτους και δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για να δημιουργηθεί εθνική αστική τάξη στην Ελλάδα.
Δύσκολα μπορούμε να φανταστούμε τη χώρα χωρίς τις δωρεές και τις κληροδοσίες αυτών των Ελλήνων. Πολλοί από αυτούς χρηματοδότησαν φιλανθρωπικά ιδρύματα, νοσοκομεία και ιατρικές έρευνες, πνευματικούς και καλλιτεχνικούς οργανισμούς ή συνέβαλαν στην πολεμική προπαρασκευή και ετοιμότητα της χώρας.
Καθένας και ένα όραμα , μία ισχυρή θέληση πρωτοβουλίας, μία προσωπική ιστορία, που συμπλέκεται με όλες τις άλλες διαμορφώνοντας τη μεγάλη, τη συνολική ιστορία του εθνικού ευεργετισμού, την ευγενέστερη έκφραση αγάπης για την Ελλάδα. Σήμερα, αποτείνουμε φόρο τιμής και φέρνουμε στη μνήμη μας ευλαβικά, όλους εκείνους που σε χαλεπούς καιρούς για το γένος και τον τόπο, έδωσαν το δικό τους βροντερό παρόν, συμβάλλοντας αποφασιστικά στην άνοδο του μορφωτικού επιπέδου του χειμαζόμενου λαού, στη διαμόρφωση του νεοελληνικού μας πολιτισμού, στην απελευθέρωση και εντέλει στην αναγέννηση της Ελλάδας.
Τα περισσότερα και πιο λαμπρά δημόσια κτίρια που χτίζονται στη χώρα μας, στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα, οφείλονται, είτε εξ’ ολοκλήρου, είτε κατά κύριο λόγο σε εθνικούς ευεργέτες. Σχεδόν κάθε μεγάλο δημόσιο έργο έχει ένα δωρητή, έναν εθνικό ευεργέτη. Η νεοκλασική Αθηναϊκή Τριλογία (η Εθνική Βιβλιοθήκη, το Πανεπιστήμιο και η Ακαδημία), το Μετσόβιο Πολυτεχνείο, το Αρχαιολογικό Μουσείο, το Μουσείο Μπενάκη, το Αστεροσκοπείο, το Οφθαλμιατρείο, το Παναθηναϊκό Στάδιο, η Εθνική Πινακοθήκη, το Αρσάκειο, το Βαρβάκειο, το Μαράσλειο, η Ριζάριος, η Σιβιτανίδειος, η πρώην Σχολή Ευελπίδων, η Σχολή Ναυτικών Δοκίμων, το Εθνικό Ωδείο και τόσα άλλα, κρατούν στη συλλογική μνήμη, το καθένα και από ένα όνομα ενός μεγάλου εθνικού ευεργέτη.
Από τον Καπλάνη, τους Ζωσιμάδες, τους αδερφούς Ριζάρη και τον Αρσάκη, στο Βαρβάκη, το Σίνα, το Σταύρου, τον Τοσίτσα και τον Χατζηκώνστα, Αλλά και στον Αβέρωφ, το Βαλλιάνο, το Ζάππα, το Μαρασλή, το Μπάγκα, το Μελά, το Συγγρό. Και ακόμη στον Χριστόπουλο, το Χατζηκυριάκο, το Στουρνάρα, το Βασσάνη, τον Κότσικα. Αλλά και στον Τσιρόπουλο, τον Χαροκόπο, το Σούτσο, τον Ακρίτα, τον Φίλη , τον Σιβιτανίδη, τον Ευγενίδη, τον Παπαστράτο, τους Μπενάκηδες, τον Αγγελόπουλο και τόσους άλλους.
Αλλα και στους δικούς μας, τον Γιώργο Μηλιώνη, τον Κωνσταντίνο και Αντώνιο Τσιροπινά, τον Πρώιο, τον Ιωάννη Βαρδάκα, τον Νικόλαο Ισιδώρου, τον Νικόλαο Ανδρούλημ τον Δημήτρη και τη Λιλίκα Μωραΐτη, τη Λούλα και τον Ευάγγελο Νομικό, τον Πέτρο Νομικό, τον Απόστολο Μπουλούμπαση, την Άννα Κουτσοδόντη, τους αδελφούς Μπαμπαγιώτη, τον Ιωάννη Λογοθέτη, τον Σπύρο Βαλέτα, την Μαριέττα Ζάννου, τον Γιάννη και τον Αλέκο Γουλανδρή, τον Βασίλη και την Ελίζα Γουλανδρή, τον Γιώργο Στίνη.
Επιτρέψτε μου μία ιδιαίτερη αναφορά στους αδελφούς Νικόλαο και Μηνά Ρεθύμνη στους οποίους είναι αφιερωμένη η ετήσια εκδήλωση τιμής από την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου το 2024. Οι δύο αυτοί άνθρωποι βραβεύτηκαν μετά θάνατον από την Ακαδημία Αθηνών για το τεράστιο φιλανθρωπικό έργο τους. Η οικονομική βοήθεια που απλόχερα προσέφεραν στους αναγκεμένους συμπολίτες μας αλλά και η συνδρομή στις σπουδές εκατοντάδων παιδιών φτωχών οικογενειών είναι ανεκτίμητη.
Η Σύρος και η Κάσος και συνεχίζουν να ευεργετούνται από την Αδελφότητα Κασίων, το ίδρυμα αρωγό και στήριγμα στην υγεία των κατοίκων των δύο νησιών. Γιατί ο Νικόλαος και Μηνάς Ρεθύμνης δεν έζησαν και ευεργέτησαν αλλά έζησαν για να ευεργετήσουν!
Κυρίες και κύριοι, μπορεί καμιά φορά να ξεχνάμε τους ευεργέτες, βλέπετε άλλωστε τα τελευταία χρόνια τους ελάχιστους που παρίστανται για να τιμήσουν στο λιτό αυτό ετήσιο μνημόσυνο, όμως δεν πρέπει να αγνοούμε ότι και σήμερα σύγχρονες και αξιέπαινες πράξεις ευεργεσίας συνεχίζουν να στηρίζουν τη χώρα μας, είτε με οραματικές πολιτιστικές δωρεές, είτε με ανταπόκριση σε κοινωφελείς σκοπούς ή και σε επείγουσες ανάγκες, όπως πρόσφατα στις φονικές πυρκαγιές και πλημμύρες που έπληξαν τη χώρα μας.
Τεράστιος ο κατάλογος των ευεργετών, ατελείωτος ο κατάλογος των ευεργεσιών, ανεξίτηλα χαραγμένη στη μνήμη των Ελλήνων η προσφορά και η δράση των μεγάλων αυτών πατριωτών. Ακριβώς δίπλα στους επώνυμους ευεργέτες, αξίζει να μνημονεύσουμε χωριστά και τους χιλιάδες ανώνυμους ευεργέτες. Εκείνους που δεν μπόρεσε να καταγράψει η ιστορία, αλλά είχαν τη δική τους χρυσή διαδρομή προσφοράς…
Κλείνοντας, αφενός αναφωνώ το «αιωνία η μνήμη αυτών » και αφετέρου νοιώθω ιδιαίτερα ευγνώμων.
Σας ευχαριστώ
