«Ω! πολιτεία με το βράδιασμα κοντά στους ταρσανάδες
στην αγορά, στον καφενέ και στο ποδόσφαιρο
είσαι η Πρέβεζα, τα Γιάννενα και το Κιλκίς,
το Μεσολόγγι, ο Πόντος κι η Ερμούπολις»
Η παραπάνω είναι η κεντρική στροφή του τραγουδιού «Είσαι η Πρέβεζα και το Κιλκίς», το οποίο μουσικά πλαισίωσε ο Θάνος Μικρούτσικος. Στο εν λόγω ποίημα ο μεγάλος ερμουπολίτης ποιητής κάνει ένα ιστορικό, πολιτισμικό και βιωματικό οδοιπορικό στην ιστορία της Ελλάδας και του Ελληνισμού.
Απευθύνεται σε μία αφηρημένη πολιτεία, υποθέτουμε την Ελλάδα ως ζώσα και δυναμική οντότητα, και λέει «Είσαι» η Πρέβεζα, μια πόλη συνδεδεμένη με τον Καρυωτάκη και τη μελαγχολία, τα Γιάννενα, η πόλη με το έντονο ιστορικό φορτίο του οθωμανικού παρελθόντος, το Κιλκίς, που συνδέθηκε με τους βαλκανικούς πολέμους, το Μεσολόγγι της θυσίας, ο πόντος του ξεριζωμού και η Ερμούπολις της δημιουργίας και της υπόσχεσης. Το Μεσολόγγι και η Ερμούπολις, για πρώτη και ίσως μοναδική φορά όχι απλά στον ίδιο στίχο, αλλά και στο ίδιο νοηματικό νήμα.
Δύο πόλεις συνδεδεμένες κατά τρόπο σχεδόν υπερβατικό, αν λάβει κανείς υπόψη ότι με διαφορά δύο μηνών περίπου την ίδια χρονιά, το 1826, η μία, το Μεσολόγγι, μετά από μακρόχρονη πολιορκία εξανδραποδίστηκε και συνετρίβη, στην κορυφαία καμπή του αγώνα, και η άλλη, η Ερμούπολη ιδρυόταν και έπαιρνε το όνομά της, έχοντας βρει τα κομμάτια της στα συντρίμμια της Χίου, των Ψαρών, της Κάσου και της Κρήτης.
Η κορυφαία στιγμή θυσίας συνάντησε μέσα στον πραγματικό χρόνο την κορυφαία στιγμή αναγέννησης και δημιουργίας. Αυτή την καθηλωτική ιστορική και νοηματική συνάντηση κατάφερε μόνο ο Μάνος Ελευθερίου να τη συνθέσει μέσα από τις λέξεις μέσα σε ένα στίχο. Αυτή την ιστορία 200 χρόνων γιορτάζουμε σήμερα!
Την πόλη μας που έγινε χαραμάδα φωτός και υπόσχεση μέσα στην πιο κρίσιμη καμπή του Αγώνα, στην πιο σκοτεινή του ώρα, την πρώτη πόλη, που ιδρύθηκε μέσα στον αγώνα της ανεξαρτησίας και συνέδεσε την ιστορία της με την ιστορία του ελευθερωμένου τόπου και ενός λαού, που όριζε την τύχη του πια.
