Με μεγάλη επιτυχία και μαζική παρουσία κόσμου ολοκληρώθηκαν και φέτος, στο Άσπρο Χωριό της Πάρου, οι διήμερες εκδηλώσεις μνήμης, στο πλαίσιο του προγράμματος της 14ης Μικρασιατικής Συνάντησης.

Συνδιοργανωτές ήταν ο Πολιτιστικός Σύλλογος «Ατλαντίς», ο Πολιτιστικός Σύλλογος «Αιολίδα» Νέας Σμύρνης, το μουσικοχορευτικό συγκρότημα «Νάουσα» Πάρου και η Ενορία του Άσπρου Χωριού.

Κεντρικός ομιλητής ήταν ο πρόεδρος του Συλλόγου Μικρασιατών Ερμούπολης Σύρου Νίκος Λειβαδάρας, με  θέμα: «1922 προσφυγιά – 2001 προσκύνημα στις εστίες των προγόνων μας», ο οποίος παρέθεσε προσωπικά βιώματα και συναισθήματα από την επίσκεψή  του το 2001 στα πάτρια εδάφη,  προκαλώντας  έντονη συγκινησιακή φόρτιση στους παρισταμένους.

Εξίσου συγκηνητικά ήταν και τα λόγια του προέδρου του Πολιτιστικού Συλλόγου «Ατλαντίς» Νίκου Τριαντάφυλλου, ο οποίος αφιέρωσε τις διήμερες εκδηλώσεις στα θύματα της πρόσφατης πυρκαγιάς στην Ανατολική Αττική: «Χάθηκαν οι αγαπημένες πατρίδες των προγόνων μας και μείναμε εμείς, δεύτερη, τρίτη, τέταρτη γενιά, ν΄ αναλογιζόμαστε τον πόνο του ξεριζωμού που έγινε και δικός μας πόνος, να παλεύουμε με τις μνήμες απ΄ τις διηγήσεις των παππούδων, να ψάχνουμε στην ιστορία γι΄ απαντήσεις ….γιατί;..πώς; αλλά και να επαναλαμβάνουμε τα ίδια λάθη».

Ν. Λειβαδάρας: «Γιατί αν δεν θέλεις να πεθάνεις, να θυμάσαι…»

«Ο χρόνος τρέχει αδυσώπητος κι όμως όσα χρόνια κι αν περάσουν, και αν έχει φύγει η πρώτη γενιά και σχεδόν η δεύτερη, στο γενετικό κύτταρο έχει χαραχτεί η νοσταλγία, η αγάπη, ο πόνος, η ομορφιά της πατρίδας που ακόμα κι αν χάθηκε, δε λησμονιέται. Απόδειξη ότι η μνήμη της παραμένει ζωντανή κι αγγίζει ψυχές από τα αληθινά ιστορικά γεγονότα ή από μυθοπλασίες που μέσα τους όμως κρύβουν πραγματικές ζωντανές θλιβερές καταστάσεις των ανθρώπων που βίωσαν τα τραγικά γεγονότα του ’22 και της ανταλλαγής» τόνισε ο κ. Λειβαδάρας, ο οποίος θέλοντας να καταστήσει σαφές ότι η λήθη ισούται με τον θάνατο έκανε χρήση του δίστιχου από την Αγγέλα Παπάζογλου «Γιατί αν δεν θέλεις να πεθάνεις, να θυμάσαι… Μην ξεχνάς… Να μην ξεχνάς».

Συνεχίζοντας περιέγραψε με γλαφυρό τρόπο τις σκέψεις και  συναισθήματα που ένιωσε το 2001 επισκεπτόμενος για πρώτη φορά την γενέτειρα πατρίδα των προγόνων του: «Ένιωσα απερίγραπτα συναισθήματα αγωνίας, αναμονής, λαχτάρας. Τι περίμενα; Τι έψαχνα; Τι βρήκα; Για πρώτη φορά αντικρίζω με τα ίδια μου τα μάτια το Μοσχονήσι και το Αϊβαλί.

Ένας άγνωστος μα και τόσο γνώριμος τόπος για μένα. Κοιτάζω ακόμα πάνω από το καραβάκι που με μετέφερε από τη Μυτιλήνη, να βρω κάτι γνώριμο…. μα πως;   Ο κόμπος στο λαιμό μου σφίγγει όλο και πιο πολύ. Ζητιάνεψα λίγη αγαπημένη γη…….».

Η καρδιά του σκίρτησε επισκεπτόμενος τις χαμένες πατρίδες και συνομιλώντας με ανθρώπους που επέλεξαν – παρά τους διωγμούς των Τούρκων να παραμείνουν στα πάτρια εδάφια. Σκληρή η ώρα της επιστροφής, όπως τόνισε: «Αχ! αυτή η στιγμή… Η στιγμή της επιστροφής….. Το καραβάκι λύνει κάβο….. Το ξεκόλλημα εκείνο του πλοίου από την προβλήτα……. Με τι λόγια μπορεί να περιγράψει κανείς την οδύνη της ψυχής του. Ένα σιδερένιο χέρι με γαμψά σιδερένια νύχια ξεριζώνει τη ψυχή μου. Κάπως έτσι βίαιος πρέπει να είναι ο ξεχωρισμός του νεογέννητου από τη μητέρα του με το κόψιμο του ομφάλιου λώρου. Γι’ αυτό κλαίει αν και θα ’πρεπε να χαίρεται τον ερχομό του στη ζωή.

Και ο πρόσφυγας θα ’πρεπε να χαίρεται που γλίτωσε τη ζωή του και ξεκινά μια νέα ζωή. Μα για πια ζωή μου μιλάς; «όπου στη φυλακή γεννηθεί, τη φυλακή θυμάται», λέει η λαϊκή ρήση. Κι αν γεννήθηκες στον παράδεισο; Πώς τον αφήνεις πίσω; Όσα χρόνια και αν περάσουν, όσες χιλιάδες σελίδες κι αν γραφτούν, κανείς μα κανείς δε θα μπορέσει να αποδώσει τον πόνο, τη νοσταλγία, την αγάπη για τον τόπο που είδε κανείς πρώτη φορά το φως, που για πρώτη φορά τα πνευμόνια του ρούφηξαν τον πρώτο αέρα.

Τα μάτια μου στυλωμένα στη στεριά που απομακρύνεται. Σιγά-σιγά τα γνώριμα σπίτια οι εκκλησιές αχνοφαίνονται. Χάνονται δε μπορείς να τα ξεχωρίσεις….  Κάπως έτσι η ψυχή μου και ο ουρανός συντονίστηκαν στην αναχώρηση της πρώτης μου επίσκεψης στην πατρίδα των προγόνων μου.  Μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα ο ουρανός σκοτείνιασε, βροντές κι αστραπές συνόδευαν μια καταρρακτώδη βροχή. Το μυαλό μου γύριζε στο βίαιο ξεριζωμό τόσων ανθρώπων…… Προσπαθούσα να πλάσω εικόνες εκείνου του φοβερού ξεριζωμού…..» κατέληξε.

Το πέρας της ομιλίας του κ. Λειβαδάρα ακολούθησε μουσική εκδήλωση με τον Νίκο Στόκα στο τραγούδι και την συμμετοχή της Παιδικής Νεανικής Χορωδίας του Ωδείου «Μυθωδία» και την Μαρουλία Κοντού στο πιάνο.

Οι εκδηλώσεις ολοκληρώθηκαν την επομένη με χορευτικό πρόγραμμα από Σύλλογο «Αιολίδα» από τη Νέα Σμύρνη και το μουσικοχορευτικό συγκρότημα Νάουσας Πάρου, καθώς και ένα θεατρικό δρώμενο.

Παρουσία στις εκδηλώσεις δήλωσε ο δήμαρχος Πάρου Μάρκος Κωβαίος, ο Μητροπολίτης Παροναξίας κ. Καλλίνικος, ο έπαρχος Πάρου και πρόεδρος του Περιφερειακού Συμβουλίου Κωνσταντίνος Μπιζάς, ο πρώην νομάρχης Δημήτρης Μπαίλας, το μέλος του ΔΣ της Ομοσπονδίας Μικρασιατικών Σωματείων Απόστολος Δαγδελένης, η εκπρόσωπος και μέλος της Ένωσης Σμυρναίων, δημοτικοί και περιφερειακοί σύμβουλοι, εκπρόσωποι συλλόγων και φορέων και πλήθος κόσμου.

Omilia Nikou Leivadara Aspro xorio Paros 2019
Omilia Nikola Triantafyllou