Ποιοτική και με σεβασμό στην προσωπικότητα και το έργο του μεγάλου συριανού λόγιου και σατιρικού ποιητή που άφησε ανεξίτηλο το στίγμα του στην Νεώτερη Ιστορία της Ελλάδος, πραγματοποιήθηκε το βράδυ του περασμένου Σαββάτου, στο θέατρο Απόλλων, το επετειακό αφιέρωμα για τα 100 χρόνια από το θάνατο του Γεωργίου Σουρή.

Να υπενθυμίσουμε  ότι η μουσικοθεατρική παράσταση «Ένας Ρωμηός ονόματι Γεώργιος Σουρής» αποτέλεσε κοινή προσπάθεια του Λυκείου των Ελληνίδων Σύρου και της εφημερίδας «Ο ΛΟΓΟΣ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ» η οποία υλοποιήθηκε χάριν στην αρωγή της Περιφέρειας Ν. Αιγαίου και του Δήμου Σύρου- Ερμούπολης και  τη συμμετοχή όλων των θεατρικών συλλόγων του νησιού σε κείμενα Θάνου Θραψιάδη, σκηνοθεσία Γιάννη Δεσύπρη, έμμετρο σατιρικό επίλογο Παναγιώτη Λίτσα και τη φιλική συμμετοχή του ηθοποιού Γιώργου Μιχαλάκη.

Η έναρξη της εκδήλωσης έλαβε χώρα, ένα τέταρτο πριν το κυρίως πρόγραμμα της  μουσικοθεατρικής παράστασης, στην πλατεία Μιαούλη όπου παιδιά υποδυόμενα εφημεριδοπώληδες εκείνης της εποχής, υπό την καθοδήγηση της εκπαιδευτικού Ελισάβετ Αποστολίδου διένειμαν φύλλα του «Ρωμηού του νέου αιώνος» στους διερχόμενους και τους θαμώνες των πέριξ της πλατείας καφετεριών.  Το αυτό έπραξαν  και στο θέατρο Απόλλων πριν την έναρξη της εκδήλωσης, αποσπώντας τις επευφημίες των θεατών.

«Τον είπαν Νέο Αριστοφάνη αλλά είναι κάτι πλατύτερο στις μορφές του έργου του, κάτι πλατύτερο στις μορφές του έργου του, τρανή απόδειξη ότι η Νέα Ελλάδα έχει να δείξει αξίες που αντέχουν σε κάθε σύγκριση και με τους νέους και με τους ξένους» τόνισε η πρόεδρος του ΛΕΣ Χριστίνα Λιγοψυχάκη κατά την διάρκεια του χαιρετισμού της, προσθέτοντας: «Μιλάμε για τον Γεώργιο Σουρή, τον ποιητή με το τεράστιο έργο, που υψώνεται σε όγκο, απλώνεται σε διάρκεια, επιβάλλεται με την ποιότητά του, καλλιεργεί ανανεωτικά το δύσκολο είδος της σάτιρας και προβάλει σε παγκόσμια κλίμακα την ποιητική ιδιομορφία του δημιουργού.

Η γενέτειρά του, η Ερμούπολη της Σύρου, στάθηκε το πνευματικό του λίκνο. Το λιμάνι, η κίνηση, η ζωή, ο αέρας και η ακμή (κοινωνική, εμπορική, πνευματική) της πολιτισμένης κοινωνίας, ξύπνησαν μέσα στην ψυχή του τον έρωτα προς την τέχνη ήδη από τα παιδικά του χρόνια.  Και δεν σταμάτησε να την υπηρετεί, ενίοτε αυτοσαρκαζόμενος, μέχρι τον θάνατό του στα 66 του χρόνια.

Στο θάνατό του  οι Συριανοί έκαναν πολλές τιμητικές εκδηλώσεις. Μια από αυτές και η πρωτοβουλία τους να στείλουν ένα μεγάλο βράχο από τα ριζά του βουνού, που τοποθετήθηκε πάνω στον τάφο του, σαν βάθρο της προτομής, έργο του γλύπτη Γεωργαντή».

Δεν παρέλειψε δε να ευχαριστήσει δημόσια την συνεκδότρια και δημοσιογράφο της εφημερίδας «ΛΟΓΟΣ» και Γραμματέα του ΛΕΣ Λίτσα Χαραλάμπους, τονίζοντας ότι σήκωσε το κύριο βάρος της εκδήλωσης και χάρη στις ενέργειές της έγινε γνωστή πανελλήνια, με αποκορύφωμα  τη διανομή του επετειακού φύλλου του «Νέου Ρωμηού», με σύγχρονη ματιά,  σε ολόκληρη την Ελλάδα μέσω της κυριακάτικης έκδοσης της Εφημερίδας «Ελεύθερος Τύπος» της 1/12/2019.

 

Εκπροσωπώντας την εφημερίδα «ΛΟΓΟΣ», ο εμπνευστής του όλου εγχειρήματος, εκπαιδευτικός, Παναγιώτης Λίτσας ξεκίνησε τον χαιρετισμό του με τον στίχο του Γεωργίου Σουρή: «Αφού ποτέ λογαριασμό στο κράτος δεν θα δίνω, γιατί κι εγώ το κέφι μου σαν άλλους να μην κάνω; Ρωμιός δεν είμαι;  Ε, λοιπόν, θα γίνω ότι γίνω και βασιλιά στο γούστο μου κανένα δε θα βάνω,..» υπογραμμίζοντας ότι τα δημοσιευμένα αυτά λόγια του συριανού σατιρικού ποιητή, τον Απρίλιο του 1883 στο 1ο  φύλλο της εφημερίδας «Ο ΡΩΜΗΟΣ»,  θα μπορούσαν να έχουν γραφτεί και να αφορούν οποιαδήποτε χρονική περίοδο της σύγχρονης ιστορίας της Ελλάδος: «Αναδεικνύουν όχι μόνο τη διαχρονικότητα των στίχων του, αλλά και την ικανότητα του ποιητή να εκφράζει, να κρίνει, να σατιρίζει και να αναδεικνύει πρόσωπα, καταστάσεις και γεγονότα με έναν μοναδικό, ξεχωριστό δικό του τρόπο γραφής που τον καθιέρωσαν και τον έκαναν ευρύτερα γνωστό στους πολιτικούς, κοινωνικούς και πνευματικούς κύκλους της εποχής του. Φέτος συμπληρώνονται 100 χρόνια από το θάνατο του μεγάλου σατιρικού ποιητή. Η γενέτειρα του, η Σύρος, δεν θα μπορούσε λοιπόν να μείνει απαθής και να αδιαφορήσει».

Στο σημείο αυτό ο κ. Λίτσας προέβη σε ένα σύντομο χρονικό του όλου εγχειρήματος, το οποίο – όπως σημείωσε-  με την αρωγή πολλών φορέων μετουσιώθηκε σε πράξη: «Σε συνάντηση με τους υπευθύνους της εφημερίδας «Ο Λόγος των Κυκλάδων» συζητήσαμε προ μηνών τις δυνατότητες και τους τρόπους απόδοσης της πρέπουσας τιμής στον Γεώργιο Σουρή.

Πρώτη σκέψη ήταν να γίνει ένα αφιέρωμα μέσα από τοις σελίδες της εφημερίδας, όμως θεωρήσαμε ότι θα έπρεπε να επιδιώξουμε την πραγματοποίηση δράσεων με ευρύτερη συμμετοχή των φορέων του νησιού μας.

Από την πρώτη στιγμή ανταποκρίθηκαν τo Λύκειο των Ελληνίδων και οι συριανοί πολιτιστικοί-θεατρικοί σύλλογοι,.

Συζητήσαμε  εκτενώς το θέμα και καταλήξαμε στον σχεδιασμό και την υλοποίηση τριών  διαφορετικών δράσεων στο διάστημα  των λίγων μηνών που απέμεναν μέχρι τη λήξη του 2019.

Πρώτη δράση  η δημιουργία στήλης στο ΛΟΓΟ ΤΟΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ με σύγχρονα έμμετρα σατυρικά, στο ύφος και την μορφή των ποιημάτων του δημιουργού του ΡΩΜΗΟΥ. Πρόκειται για γεγονότα που έλαβαν χώρα στη διάρκεια του έτους παρουσιάστηκαν με τρόπο σκωπτικό και  σατιρικό, με στόχο να υπενθυμίσουν τόσο τους στίχους του Σουρή, όσο και να τονίσουν τη διαχρονικότητά τους Η  δημοσίευση τους συνεχίζεται και θα ολοκληρωθεί στο τέλος του έτους.

Δεύτερη δράση. Η έκδοση και κυκλοφορία 4σέλιδου  εντύπου, στα πρότυπα του ΡΩΜΗΟΥ με τίτλος «Ο Ρωμηός του νέου αιώνος, στο οποίο  συνυπάρχουν «σάτιρα από το χτες  κι απ’ το παρόν συγχρόνως»!  Το έντυπο αυτό εκτυπώθηκε,  κυκλοφορεί  και θα διανεμηθεί  ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΑ ως  ένθετο στην κυριακάτικη  έκδοση της εφημερίδας ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ!

Τρίτη δράση. Είναι η θεατρικής μορφής και  έμπνευσης- εκδήλωση που πραγματοποιείται χάρη στη συνεργασία, όπως αναφέραμε, του ΛΟΓΟΥ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ, του ΛΥΚΕΙΟΥ των ΕΛΛΗΝΙΔΩΝ και των πολιτιστικών θεατρικών συλλόγων του νησιού, της Περιφέρειας και του Δήμου».

Υπογραμμίζοντας ότι ο σατιρικός λόγος του Γεωργίου Σουρή, είναι πάντοτε εύστοχος κι επίκαιρος όσο ποτέ άλλοτε, καθώς έρχεται να αφυπνίσει το «Ρωμιό του νέου αιώνος», μήπως προλάβει «ν΄αλλάξει ρότα, προτού βουλιάξει το «τρελοβάπορο» που χρόνους μάς ταξιδεύει»! ο κ. Λίτσας ανέγνωσε ένα ποτ πουρί στίχων οι οποίοι απέχουν χρονικά 120 χρόνια, κι όμως κάλλιστα θα μπορούσαν να αποτελέσουν ένα ενιαίο ποίημα του Σουρή:

Οι υποψήφιοι μας με τόση προθυμία

για μας τους εκλογείς τους φροντίζουνε να μάθουν

πω! πω! και αν ερχόταν καμία επιδημία,

συμφορά μεγάλη ηθέλανε να πάθουν!

Να χάσουν τόσους ψήφους σε τούτη τη στιγμή;

τι θάνατος για τουτους και πόσοι στεναγμοί!

Χαμογελώντας σεργιανούν μικρούς-μεγάλους δρόμους,

γνωστούς κι αγνώστους χαιρετούν χαϊδεύοντας τους ώμους!

«Κι αν τόσα χρόνια είχατε κοντά σας να μας δείτε,

τώρα που έρχονται εκλογές, ε,να μας θυμηθείτε!

Κι αν ίσως δεν τηρήσαμε όλας τις υποσχέσεις

κι αν δεν δωρίσαμε αρκετούς εις δημοσία,,

προγραμματίζουμε πολλά: Δρόμους, γιορτές, σχολεία…

Αρκεί να μας χαρίσετε κι άλλη τετραετία!»

 

Και κατέληξε λέγοντας: «Πρόθεση όλων ήταν να τιμήσουμε τον ποιητή του ΡΩΜΗΟΥ χωρίς υπερβολές, «άνευ βαΐων και κλάδων», αλλά με σεβασμό, όπως αρμόζει σε έναν πνευματικό άνθρωπο του αναστήματος του Γεωργίου Σουρή! Η αποψινή εκδήλωση ας θεωρηθεί ως ένα «ταπεινό κερί στο ναό της τέχνης του»! Σας ευχαριστούμε για την παρουσία σας απόψε και σας υποσχόμαστε πως θα γελάσετε, θα προβληματιστείτε και θα περάσετε όμορφα!».

Στο ίδιο μήκος κύματος και ο χαιρετισμός του Δημάρχου Σύρου Ερμούπολης Νίκου Λειβαδάρα, ο οποίος συνοδευόταν από την αντιδήμαρχο Πολιτισμού – Τουρισμού Αλίκη Λεονταρίτη, ο οποίος χαριτολογώντας αναφέρθηκε στους τελευταίους στίχους που έγραψε ο Σουρσουρής «Παναγιώτης Λίτσας, εκφράζοντας την ευχή ότι δεν θα συμπεριληφθεί κι εκείνος σε αυτούς.

«Απόψε η  Σύρος τιμά ένα από τα ξεχωριστά παιδιά της. Τιμά το σύγχρονο Αριστοφάνη, εκείνον που ο Κωστής Παλαμάς αποκαλούσε γόητα ποιητή, τον άνθρωπο που έκανε επί δύο γενιές τους Έλληνες να ευθυμούν, κι ας ήταν ο ίδιος ολιγόλογος, σοβαρός και μελαγχολικός στην όψη, άκακος ως αρνίον. Τιμά τον μεγάλο λόγιο Γεώργιο Σουρή» είπε συνεχίζοντας ο Δήμαρχος, ο οποίος  έπειτα από ένα συνοπτικό βιογραφικό του εξέχοντα συριανού λόγιου υπογράμμισε: «Αδιαμφισβήτητα ο Σουρής άφησε εποχή με τη σάτιρά του, η οποία παραμένει επίκαιρη ακόμα και σήμερα. Φέτος, με τη συμπλήρωση των 100 χρόνων από το θάνατό του, πραγματοποιείται μια σπουδαία πρωτοβουλία, ένα επετειακό αφιέρωμα προς τιμή του, στο οποίο ο Δήμος Σύρου Ερμούπολης είχε καθήκον και υποχρέωση να σταθεί αρωγός. Για τη σημερινή μουσικοθεατρική παράσταση «Ένας Ρωμηός ονόματι Γεώργιος Σουρής» οφείλουμε να συγχαρούμε θερμά τη συνολική προσπάθεια που έχουν κάνει, το Λύκειο Ελληνίδων Σύρου, η εφημερίδα «Λόγος των Κυκλάδων», και οι θεατρικοί όμιλοι του νησιού μας με τη συμμετοχή τους. Επίσης πρέπει να συγχαρούμε τον Θάνο Θραψιάδη για τα κείμενα, τον Γιάννη Δεσύπρη για την σκηνοθεσία και τον Γιώργο Πάχο , τον Παναγιώτη Λίτσα για τον έμμετρο σατιρικό επίλογο της εκδήλωσης, τον ηθοποιό Γιώργο Μιχαλάκη για την απαγγελία του. Είναι το ελάχιστο που μπορούμε να κάνουμε για να εκφράσουμε την ευγνωμοσύνη μας στον Γεώργιο Σουρή, τον Εθνικό μας ποιητή. Εξάλλου ο ίδιος έχει εκφράσει την  αγάπη του προς την Γενέτειρά του μέσα από τους στίχους του: “Ω! Σύρος εις τους βράχους σου είδα το φως του κόσμου, εδώ εγέννησαν κι εμέ τα σπλάχνα της μητρός μου”».

Εξαιρετικά ήταν τα κείμενα που επιμελήθηκε για το αφιέρωμα ο γνωστός δικηγόρος Θάνος Θραψιάδης: «100 και κάτι χρόνια πίσω, κάποιος κ. Σουρής, με το φτωχό Ρωμηό του, βαδίζοντας στους σκονισμένους δρόμους, ακροβατούσε σε θάλασσα, με κοφτερό μυαλό και πένα ξυράφι. Αδύνατος, αδύναμος κατά το σώμα, και φαινομενικά αφηρημένος. Χωρίς όπλα, μικρόφωνα, ηλεκτρονικά μάτια και τα συναφή. Αλλά τι ειρωνεία, με μυωπία τεράστια… μπορούσε να διαπερνά τα γεγονότα, να απογυμνώνει τα πρόσωπα, να ρίχνει τα ψεύτικα πέπλα της ωραιοφάνειας. Χωρίς  να φοβάται, χωρίς να περιβάλλεται από αστυνομικούς και σεκιουριτάδες. 100 και κάτι χρόνια πίσω. Ένας περίεργος, μικροσκοπικός Ρωμηός , ονόματι Γεώργιος Σουρής, λίγο αστείος και πολύ ανασφαλής, κατόρθωνε να σχολιάζει αλλά και να επηρεάζει την Ιστορία της Εποχής του. Προβάλλοντας, τόσο το γελοίον της σοβαρότητας των γεγονότων, όσο και το σοβαρόν της γελοιότητός των. Με τέτοιο τρόπο, που μόνο ένα γνήσια σατιρικό, τολμηρό και σπινθηροβόλο πνεύμα – όπως το δικό του – μπορούσε και ήξερε να χρησιμοποιεί» ήταν κάποια από αυτά που ανέγνωσε ο ίδιος επί σκηνής.

Εύσημα αξίζουν και στους ηθοποιούς των θεατρικών Ομίλων και εταιρειών («Απόλλων», «Σουρής», «Ατάκα» και «Γιατί Έτσι») Δημήτρη Καπέλα, Λάκη Καπέλλα, Βιργινία Χαρμπάτση, Μύριαμ Μαραγκού, Γιώργο Σιγάλα, Γιάννη Ρούσσο, Σοφία Νομικού, Μιιχάλη Ζουλουφό και Γιάννη Ξαγοράρ, οι οποίοι παρά το ασφυκτικό χρονικό όριο που είχαν στη διάθεσή τους κατάφεραν να ενσκήψουν με σεβασμό στο έργο του Σουρή, αποδίδοντας στο κοινό μια μουσικοθεατρική παράσταση υψηλού επιπέδου.

Κλείνοντας να πούμε ότι  στην είσοδο του θεάτρου «Απόλλων» λειτούργησε συλλογή με αυθεντικές εφημερίδες του «Ρωμηού», που κυκλοφόρησε συνολικά 1.444 φύλλα και δύο παραρτήματα, καλύπτοντας μια ιστορική περίοδο από το 1883 έως και το 1918, ενώ το κλείσιμο του αφιερώματος με τον έμμετρο λόγο του Παναγιώτη Λίτσα –  στο ύφος του Σουρή – με αναφορές στη σύγχρονη πραγματικότητα καταχειροκροτήθηκε από το κοινό που γελούσε με την καρδιά του.