O ζεστός και φιλόξενος   χώρος της  Δημοτικής Βιβλιοθήκης αποδείχθηκε  τελικά πολύ μικρός για να χωρέσει την λατρεία και την αγάπη του κόσμου στο πρόσωπο του Μάνου Ελευθερίου. Θαρρείς και το νησί που κατά το παρελθόν τον είχε πληγώσει προσπαθεί πλέον με κάθε τρόπο να αποδείξει έμπρακτα την ευγνωμοσύνη του για τα όσα κατά καιρούς έπραξε ο Μάνος  για την διάσωση της πολιτιστικής του Κληρονομιάς, της Ιστορικής του μνήμης και της προβολής του στο Πανελλήνιο και όχι μόνο.

Ήταν πράγματι συγκινητικό να βλέπει κανείς τον κόσμο να παρακολουθεί την εκδήλωση «Ευχαριστούμε κύριε Μάνο Ελευθερίου» που διοργάνωσε η Δημοτική Βιβλιοθήκη της Σύρου έξω από τα καγκελόφραχτα παράθυρά της δεδομένου ότι  οι εσωτερικοί χώροι είχα γεμίσει ασφυκτικά. Και μάλιστα  δεν σκέφτηκαν ούτε για μια στιγμή να αποχωρήσουν. Παρέμειναν εκεί μέχρι το τέλος, με κάποιους απ’ αυτούς να έχουν στην αγκαλιά τους μικρά παιδιά.

Στη ζωή, το έργο, και προπαντός στον άνθρωπο Μάνο Ελευθερίου, αναφέρθηκαν, πολλάκις μέσα από προσωπικά τους βιώματα, η  συριανή ποιήτρια Λουκρητία Δούναβη, η ηθοποιός Νένα Μεντή, ο  λογοτέχνης, ποιητής και θεατρικός συγγραφέας Κώστας Λογαράς και η κα Μαρίζα Δαλεζίου, ενώ το μουσικό μέρος στήριξαν η Αγγελική Κοκκίνη και ο Ανδρέας Γιαλόγλου.

Ο ποιητικός και λογοτεχνικός οίστρος του Μάνου Ελευθερίου ήταν διάχυτος παντού, ενώ την συγκίνηση επέτεινε το άκουσμα της φωνής του, μέσω  αποσπασμάτων εκπομπών του στο ραδιοφωνικό σταθμό «Αθήνα 9,84», εκ των οποίων αποκαλύπτονταν το ήθος, η ανθρωπιά και το μεγαλείο του ανδρός.

«Θέλω να τονίσω ότι τη σημερινή βραδιά την έχουμε προγραμματίσει μαζί με τον Μάνο Ελευθερίου από τον Χειμώνα, ήδη. Θα τον είχαμε μαζί μας σήμερα… Δυστυχώς δεν είναι, αλλά εμείς αποφασίσαμε ότι θα την κάνουμε αυτή την γιορτή σαν να είναι εδώ. Γιατί για μας ο Μάνος Ελευθερίου είναι ένας μεγάλος έλληνας ποιητής. Μαζί με τον Γκάτσο, είναι σε ένα βάθρο ψηλά και είμαστε εδώ για τη δόξα του σήμερα και όχι για να λυπηθούμε» τόνισε κατά τη διάρκεια το χαιρετισμού της η δημοτική Σύμβουλος και πρόεδρος της Βιβλιοθήκης Μαρίζα Αγγελοπούλου, προαναγγέλλοντας τη υλοποίηση και άλλης τιμητικής εκδήλωσης, αυτή τη φορά σε μεγαλύτερο χώρο.

Η στενή φίλη τού Μάνου, Λουκρητία Δούναβη, με σπασμένη φωνή αναφέρθηκε σε προσωπικά της βιώματα σκιαγραφώντας την ανθρώπινη και άκρως ηθική πλευρά του, με την έντονη συναισθηματική φόρτιση να την κάνει στο τέλος να ξεσπά σε κλάματα: «Ερμούπολη. Η πόλη του φευγιού και του γυρισμού, ύστερα από 25 χρόνια ηθελημένης απουσίας. Και τότε οι πύλες άνοιξαν για το καλωσόρισμα. Επιθυμία του να προστατεύσει την ομορφιά και την Ιστορία της πόλης που αγάπης. Ένα μικρό απόσπασμα από τη συλλογή «Τα ομοιοκατάληκτα» θα σας διαβάσω που έχει τίτλο «Εν Ερμουπόλει»: “Πικρά νησιά, ποτήρια της ψυχής, αισθήματα που ζουν μες τη φορμόλη. Μια πιστολιά στην άκρη της ζωής, γράμμα στερνό που αρχίζει εν Ερμουπόλει”. Τα τραγούδια του, χρώματα, μυστικά και αρώματα. Λούσα αψεγάδιαστα για μας. Θα μυρώνουν, θα φωτίζουν, θα στολίζουν όλη την Ελλάδα. Ησύχασε Μάνο, κανείς πια στη ζωή σου δε σε κυνηγά. Θα περπατάς στους δρόμους μας, στις αυλές και στα μπαλκόνια μας, Στα σαλόνια και στα θέατρα… στους υπαίθριους χώρους τη ξενοιασιάς… να τραγουδάμε μαζί τα μυστικά σου μονοπάτια τη λύπη, την ανακούφιση, τους φόβους, τις προσμονές, την έξαρση των εκτιμήσεων και των προσευχών σου. Είμαστε απαρηγόρητοι…» είπε, και παίρνοντας βαθιά ανάσα πρόσθεσε: «Θα έρχεσαι σαν κύματα να  μας παραμιλάς, να μας πηγαίνεις πιο πέρα… στα ανοιχτά του νου και της καρδιάς. Κι εμείς στα παράθυρα του Αιγαίου θα σ’ έχουμε μύρο. Είμαστε απαρηγόρητοι… Μάνο μ΄ακούς;» κατέληξε ξεσπώντας σε λυγμούς.

Ποιητική προσέγγιση στην πολυσχιδή προσωπικότητα του Μάνου επεχείρησε ο Κώστας Λογαράς, κάνοντας παράλληλα αναφορά στην μεγάλη αγάπη που έτρεφε για τη Σύρο: «Στους μπαξέδες του Ελευθερίου περιτρέχω χρόνια και χρόνια. Και κάθε φορά μοιάζει να ξαναγεννιέται από την αρχή ένας κόσμος αισθημάτων, με την ίδια έκπληξη την αρχική. Σαν του παιδιού που αποκτά πρώτη φορά συνείδηση του κόσμου, ή με τη λαχτάρα την ίδια που φτάνω σε τούτο το νησί κάθε φορά, σάμπως να είναι η πρώτη. Αν ταύτιζα, λέω, το μοναχικό Μάνο Ελευθερίου μ’ ένα κομμάτι του νησιού του, αυτό θα ήταν σίγουρα το βορινό….  την Άνοιξη, που πρασινίζουν οι πλαγιές, κι ανάμεσα από τους θάμνους και τα ξερολίθια, τα γκρίζα πάντα, περνούν τ’ αρχαία μονοπάτια. Και διασχίζοντας, Μάιο μήνα, αυτό τον ορεινό όγκο του νησιού νιώθεις να βυθίζεσαι συνέχεια στο φως… Να διεισδύεις στη μεγαλειώδη ερημιά του τόπου, ισορροπώντας ανάμεσα στον αχανή ορίζοντα σαν το πουλί, και στο βαθύ μπλε της θάλασσας. Και φτάνοντας πια στον Σα Μιχάλη, έχεις την αίσθηση πως πέρασες μέσα από μια καθαρτήρια διαδρομή. Μπορεί και να ΄ναι έτσι. Γιατί η Σύρος δεν είναι απλώς ένα τουριστικό νησί, αλλά μια εμπειρία της ψυχής. Προπαντός αυτό… Σαν το τραγούδι αυτό του Μάνου»

Η Νένα Μεντή δεν έκρυψε ότι αισθάνεται άβολα που από μια τέτοια βραδιά μεγάλος απών ήταν ο Μάνος: «Αισθάνομαι παράξενα που από μια βραδιά για το Μάνο Ελευθερίου στη Σύρο, εκείνος δεν είναι εδώ» είπε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι η μεγάλη της αγάπη για τη Σύρο έχει τις ρίζες της και στον Μάνο: «Δεν γίναμε καθημερινοί φίλοι ποτέ, αλλά γίναμε ουσιαστικοί φίλοι… Καρδιακοί. Τον αγαπούσα, αλλά πιο πολύ το θαύμαζα. Ήταν ένας ξεχωριστός και ιδιαίτερος άνθρωπος. Ταπεινός, δειλός και τολμηρός συγχρόνως, ο οποίος στήριξε πάρα πολύ τους νέους ποιητές και ηθοποιούς. Νοιαζότανε πραγματικά για τους ανθρώπους. Εγώ δεν το ‘χω ξαναδεί τόσο πολύ αυτό σε άνθρωπο» είπε μεταξύ άλλων, διαβάζοντας παράλληλα ένα αγαπημένο απόσπασμα του Μάνου από τον «Καιρό των Χρυσανθέμων».

Από την πλευρά της η κα Μαρίζα Δαλεζίου επικεντρώθηκε κυρίως στο ερευνητικό και συλλεκτικό έργο του Μάνου Ελευθερίου, σημειώνοντας μεταξύ άλλων: «Με το θάνατο της μητέρας μου άρχισα σιγά σιγά να κατανοώ τους Δαίμονες του Μάνου. Τους φόβους του, τον τρόμο που φέρει το αδύναμο σώμα, τις απογοητεύσεις, τη συνεχή θλίψη της μνήμης, το πένθος, την αγωνία του, ν’ ακούς τους χτύπους της καρδιάς σαν ρολόι τοίχου, τη βιασύνη του… Αυτή  τη διαβολεμένη βιασύνη του για να βγει η έκθεση της Παπαδάκη».

Σύμφωνα με τα λεγόμενα του ίδιου του Μάνου η πρώτη μνήμη που του ερχόταν στο νου στις κατά καιρούς επισκέψεις στο νησί ήταν τα παιδικά του χρόνια: «Η πρώτη μνήμη που μου έρχεται σήμερα, όποτε πηγαίνω στη Σύρα, είναι αυτά τα παιδικά μου χρόνια. Μια σκηνή με τον πατέρα μου να διασχίζω το δρόμο», ενώ με συγκίνηση χρόνια μετά αναφέρει: «Σε λίγο μάτια μου κλείνω εξήντα χρόνια που έφυγα απ’ τη Σύρο. Σαν τους πρόσφυγες της Σμύρνης. Έτσι φύγαμε. Κι όμως, αυτός ο τόπος που μας ματώνει, σαν το τσέρκι που άφησε το αιμάτινο κόσμημα στο ποδαράκι του 10χρονου Μάνου, τελικά νομίζω αυτόν τα τόπο αγαπάμε και σε αυτό τον τόπο γυρίζουμε».

Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με την εκτέλεση των τραγουδιών «Μαρκίζα» από την Αγγελική Κοκκίνη και «Μαλαματένια Λόγια» από τον Ανδρέα Γιαλόγλου, ενώ αξίζει να αναφερθεί ότι την επιμέλεια του ήχου είχε ο Σοφοκλής Κοσκινάς, την Τεχνική Υποστήριξη ο Γιώργος Ρούσσος καθώς και ότι καθ’ όλη τη διάρκεια της εκδήλωσης υπήρχε προβολή οπτικοακουστικού υλικού.

Παρουσία δήλωσαν άνθρωποι των γραμμάτων και εκπρόσωποι των πολιτικών αρχών και φορέων του τόπου, μεταξύ των οποίων διακρίναμε τον Δήμαρχο Γιώργο Μαραγκό, το πρόεδρο του Δ.Σ. Γιώργο Δούναβη, την αντιδήμαρχο πολιτισμού Θωμαή Μενδρινού, τον τέως Δήμαρχο Γιάννη Δεκαβάλλα, τον πρόεδρο του Συλλόγου Μικρασιατών Ερμούπολης Σύρου Νίκο Λειβαδάρα, τον πρόεδρο του Επιμελητηρίου Κυκλάδων Γιάννη Ρούσσο και την ηθοποιό – Λογοτέχνη Τιτίκα Βλαχοπούλου.

Με τη λήξη της εκδήλωσης διανεμήθηκαν στους παρισταμένους 100 αντίτυπα βιβλίων του Μάνου Ελευθερίου, προσφορά συμπολίτη μας ο οποίος θέλησε να διατηρήσει την ανωνυμία του.