Η 28η Οκτωβρίου ως ημέρα μνήμης  του «ΟΧΙ» στην ελεύθερη διέλευση του Ιταλικού στρατού, δεν εορτάζεται μόνο στην Ελλάδα και την Κύπρο ως εθνική εορτή.

ΡΙΓΗ συγκίνησης προκαλεί η παρέλαση τσολιάδων σε πολλές χώρες του κόσμου ό,που υπάρχουν ελληνικές κοινότητες .

ΔΕΝ έπαψε να προσελκύει το ενδιαφέρον του κόσμου ο σεβασμός στη μνήμη όλων εκείνων που πολέμησαν το βάρβαρο κατακτητή με σημαιοφόρους, παιδιά, παραδείγματα.

ΥΠΕΝΘΥΜΙΖΩ την τυφλή μαθήτρια των Ραχών που παρέλασε με τη βοήθεια των συμμαθητριών της.

ΥΠΕΝΘΥΜΙΖΩ το Χρήστο των Αρκιών ο οποίος αφού παρέλασε  μόνος του πέρυσι την 28η Οκτωβρίου,  το Λύκειο Ελληνίδων Σύρου την 25η Μαρτίου 2018, παρέλασε με  ομάδα του, μαζί του.

ΤΟ Λύκειο Ελληνίδων Σύρου και φέτος στην παρέλαση εντυπωσίασε με το να κάνει σημαιοφόρο τον εγγονό τού τελευταίου, πριν την Γερμανική Κατοχή, φαροφύλακα του φάρου μας, Νίκο Σιδηρόπουλο.

Η Σύρος έχει σοβαρότατο λόγο να μνημονεύει αυτή την επέτειο.

ΕΙΧΕ βομβαρδιστεί αρκετές φορές από αεροπλάνα των Εγγλέζων, έγινε αφορμή για μελέτες, καταγραφές και απολογισμούς που αφορούν λιμούς, κακουχίες, παρακμή, αισχροκέρδεια, αδιαφορία, μαύρη αγορά, θάνατο.

 ΈΜΕΙΝΕ στη ιστορία ως το νησί που κατά τη διάρκεια της Ιταλογερμανικής κατοχής, έχασε 8.000 νεκρούς!

Ο Δήμος Ερμούπολης προς τιμήν αυτών των νεκρών από πείνα, το 1984,  ανήγειρε μνημείο στο Κτήμα Χαρτουλάρη.

ΤΗΝ 12η Νοεμβρίου του 1997, μετά από πρόταση της Πανελλήνιας Ένωσης Αγωνιστών Εθνικής Αντίστασης, το Δημοτικό Συμβούλιο Ερμούπολης καθιέρωσε την 11η Οκτωβρίου ως ημέρα τιμής στους ήρωες συμπατριώτες μας και το κτήμα Χαρτουλάρη, χαρακτηρίστηκε ως «Χώρος Θυμάτων Κατοχής».

ΣΤΟ φετινό εορτασμό από το Δήμο Σύρου – Ερμούπολης τον πανηγυρικό της ημέρας εκφώνησε ο ίδιος ο δήμαρχος Νίκος Λειβαδάρας.

ΕΔΩΣΕ  «με το καλημέρα»  το στίγμα της Δημοτικής του Αρχής θεωρώντας ότι οι ιθύνοντες οφείλουν πρώτοι να δίνουν το παράδειγμα σε κορυφαία γεγονότα της τοπικής μας ιστορίας.

ΚΑΙ αυτό φάνηκε από την εν γένει φροντίδα του δήμου για τον εορτασμό της 28ης Οκτωβρίου.

Η πόλη έλαμψε, τα μνημεία ηρώων καθαρίστηκαν και μάλιστα διατέθηκαν για την ανάπλαση πλατείας Ηρώων 13.641,75 € προκειμένου το εγκαταλειμμένο μνημείο με τις σπασμένες μαρμάρινες πλάκες, τα γκρεμισμένα τοιχία, τα σκουριασμένα κάγκελα τα αφημένα δέντρα  – με παρέμβαση  συνεργείου των τεχνικών υπηρεσιών-  να ξαναγίνει «ανθρώπινο», έτοιμο, να δεχτεί την κατάθεση στεφάνων.

ΩΣ ελάχιστο δείγμα ευγνωμοσύνης για τα αθώα θύματα της κατοχής, η Στήλη  μεταφέρει- με τη βοήθεια των Γενικών Αρχείων Κυκλάδων, (από την ΕΡΤ) – μαρτυρίες συριανών για εκείνη την μαύρη εποχή.

ΑΝΘΡΩΠΩΝ γνωστών μας, φίλων και συγγενών.

Η Παναγιώτα Καρέλλα – Λειβαδάρα διηγείται:  «Υπήρχε μεγάλη πείνα στην Ερμούπολη, ενώ στα χωριά τρώγαν ό,τι είχαν στους μπαξέδες και πουλούσαν κιόλας.

..ΌΣΕΣ προίκες υπήρχαν τις ανταλλάξανε με τρόφιμα…Τρώγαμε λαχανίδες, ούτε καν κουνουπίδι, πουλούσαν χώρια τα φύλλα και χώρια τον καρπό. .

..Ο κόσμος πρήζονταν από την πείνα και πέθαινε στο δρόμο, δεν υπήρχε θέρμανση καίγαμε ακόμα και τις πόρτες και τα παραθυρόφυλλα για να ζεσταθούμε και για να μαγειρέψουμε.. δεν είχαμε τόπο να τους θάψουμε και πήραν ένα χωράφι στου Χαρτουλάρη, έκαναν ένα μεγάλο λάκκο και τους θάβανε όλους μαζί. Τους πήγαιναν πάνω στις πόρτες..».

«ΣΤΟ σπίτι μας όταν έγινε η έκρηξη της βόμβας ο πατέρας μου ήταν στο παράθυρο και τον έριξε κάτω, μετά από αυτό φύγαμε από την Καποδιστρίου και πήγαμε στον Ξηρόκαμπο. Σε άλλο σπίτι στην Καποδιστρίου ένας που ζούσε, φώναξε στον πατέρα μου που τον γνώρισε, «σώσε με Αντώνη» και έσκαψε λίγο και τον έβγαλε, ενώ η αδελφή του είχε σκοτωθεί…» είπε η Θεοδώρα Δούκα – Νομικού.

Ο Σπύρος Κρεατσούλας, έγραψε τις αναμνήσεις του σε τετράδιο: «Στη Νεάπολη ήταν οι μαυραγορίτες. Τους έδινα και μου έδιναν σταφίδες, σύκα, χαρούπια, λούπινα και εγώ τους έδινα βενζίνη, που ήταν δυσεύρετη εκείνη την εποχή…

..ΜΙΑ φορά με πιάσανε οι Ιταλοί και έφαγα ξύλο με το τσουβάλι.  Εκεί που με είχαν,  φέρνουν ένα λεβέντη… Ήταν ο Γιώργος από την Πάρο ή την Αντίπαρο και είχε ένα καΐκι και μετέφερε Έλληνες στην Ικαρία και από εκεί για τη Μέση Ανατολή για να ταχτούν ενάντια στον κατακτητή, άλλοι στον Ιερό Λόχο, άλλοι στα πολεμικά μας καράβια. 

..ΜΕ τη βοήθεια του Δεσπότη με έβγαλαν γιατί ήταν έτοιμοι να με κατηγορήσουν για σαμποτάζ και να με στείλουν στο Καρλόβασι της Σάμου… Είχα μάθει ότι ο Δεσπότης είχε ασύρματο και είχε κρύψει κομάντος Έλληνες και Εγγλέζους κάτω από την εκκλησία τους Άγιους Πάντες».
Ο Κώστας Βαρβέρης λέει «..Από τη δική μου οικογένεια συνολικά ήμαστε 7 αδέλφια, ήμουν ο δεύτερος. Στην Κατοχή πέθαναν τα δυο μικρότερα αδέλφια μου. .και το 1950 ο μεγαλύτερος αδελφός μου πέθανε από φυματίωση και μηνιγγίτιδα ….

…ΕΙΧΑ ΔΕΙ με τα μάτια μου-πού κατέληξαν δυο νέοι της γειτονιάς μου, όταν τους έπιασαν οι Ιταλοί  να κλέβουν αλεύρι-που ήταν χύμα στην αποθήκη, γιατί δεν υπήρχαν τσουβάλια…Τους έπιασαν και τους πέταξαν μέσα στο αλεύρι. 

..Ο ένας έσκασε, γιατί δεν μπόρεσε να βγει και  ο άλλος (Κατσή, ήταν το παρατσούκλι του), 17 ετών τον έφερε στη γειτονιά ένας λιμενεργάτης, καβάλα, σε κακά χάλια. Είχε ματώσει το πρόσωπό του , είχε κολλήσει το αλεύρι σ΄ όλο του το πρόσωπο κι ανάσαινε με δυσκολία»….

ΕΔΩ,  προσθέτω και εγώ ένα γεγονός της οικογένειάς μου που συνέβη σε νεαρή ηλικία στον αείμνηστο πατέρα μου.

Ήταν λίγες μέρες πριν οι καμπάνες των εκκλησιών χτυπήσουν χαρμόσυνα για την  απελευθέρωση της Ελλάδας από τους Γερμανούς όταν πηγαίνοντας στη δουλειά του  και ακούγοντας τη σειρήνα του συναγερμού προσπάθησε να κρυφτεί κάτω από την πόρτα ενός μεγάλου κτηρίου που βρισκόταν επί της οδού Λεωτσάκου.

Η βόμβα έσκασε στο συγκεκριμένο σπίτι και το κτήριο κατέρρευσε, πλακώνοντάς τον.

ΜΕΤΑ από λίγα λεπτά κάποιοι άνθρωποι που περνούσαν από εκεί διέκριναν τα τέσσερα δάκτυλα του δεξιού χεριού του- που μετά κόπου κινούσε μέσα από τα ερείπια-  ζητώντας με αυτόν τον τρόπο βοήθεια.

ΠΡΑΓΜΑΤΙ ένας αστυνομικός με την βοήθεια περαστικών κατάφεραν να τον απελευθερώσουν από τα συντρίμμια και να τον σώσουν μεταφέρνοντάς τον στο νοσοκομείο.

Ο Μάριο Ριγκουτσό, επίτιμος Γάλλος πρόξενος στη Σύρο αναφέρεται στο «νησί που το ελληνικό κράτος είχε εγκαταλείψει»:

ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΟΥΣΕ μερικούς άντρες να θάβουν ένα κορίτσι.

«Αυτός που κουβαλούσε το φέρετρο, και που δεν ήταν άλλος από τον πατέρα του κοριτσιού, θύμα της κοινής μας μοίρας, βοηθάει το σκαφτιά να θάψει το πεθαμένο από την πείνα βλαστάρι του, ύστερα βγάζει από την τσέπη του ένα χαρτονόμισμα και το δίνει στον παπά που το δέχεται κι άλλο ένα στον σκαφτιά, που δεν το παίρνει και του λέει: «Δεν θέλω τίποτα, Γιάννη μου, είσαι φτωχός σαν κι εμένα». O παπάς και ο πατέρας φεύγουν και ο σκαφτιάς γυρνά σ’ εμένα και λέει: «Ξέρεις, κύριε, αυτό είναι το τέταρτο παιδί που ο άμοιρος έχει θάψει ετσιδά από τότε που αρχίνισε η κατοχή» και συνεχίζει:

«…ΙΤΑΛΟΙ επίσημοι, επαγγελματίες της πόλης και εύποροι πρόκριτοι εξακολουθούσαν να παίζουν τα παλιά παιχνίδια του λούσου και της προπαγάνδας…

ΤΟ Μάιο του 1942, γινόταν μια τελετή για να τονιστεί η επίσκεψη του ναυάρχου Ινίγκο Καμπιόνε, κυβερνήτη του Αιγαίου…. Αργότερα ακολούθησε σουαρέ στο ξενοδοχείο «Ελλάς», προς τιμήν του.

..ΜΟΛΙΣ αποκαλύφθηκε ο πολυτελής μπουφές, ακολούθησε ένας γκροτέσκος χαμός, καθώς Έλληνες δικηγόροι, γιατροί και καθηγητές όρμησαν στα πιάτα, μπουκώνοντας το στόμα τους με φαΐ και με τα δυο τους χέρια, και αρνούμενοι να φύγουν από το τραπέζι.

ΌΤΑΝ τελικά οι Ιταλοί αξιωματούχοι έφυγαν από το κτίριο, τους περικύκλωσαν πλήθη παιδιών που ζητιάνευαν ψωμί… 

H λαϊκή αγανάκτηση αύξαινε ενάντια στους κερδοσκόπους – στους αξιωματικούς, στους συγγενείς των καθολικών κληρικών, που λεγόταν ότι μάζευαν τεράστια πλούτη χάρη στην ιταλική υποστήριξη, στους αγρότες που τώρα οι κόρες τους φορούσαν μεταξωτά φορέματα και παινεύονταν για τα πιάνα με ουρά, τα οποία είχαν αγοράσει πρόσφατα από λιμοκτονούντες κατοίκους της πόλης. …»

ΠΕΡΑ από κερδοσκοπίες, προδοσίες, μαυραγοριτισμούς  και ανάδειξη καταστάσεων που καθόρισαν συμπεριφορές ατόμων, η ιστορία δεν παύει να ρίχνει φως στη συλλογική πορεία του γενναίου  λαού μας.

79 ΧΡΟΝΙΑ μετά και η εθνική μας μνήμη δημιουργεί ένα ηρωικό πάνθεο το οποίο αποτελούν οι πατέρες μας, οι παππούδες μας για τους οποίους  νοιώθουμε τιμή και χρέος.

ΣΥΓΚΡΟΤΕΙΤΑΙ  η συλλογική μνήμη μέσα από την εθνική συνείδηση.

ΓΙΝΕΤΑΙ πηγή ελπίδας και ποτίζει το δέντρο της αντίστασης και της ενότητας σε κάθε κοινή απειλή εναντίον της πατρίδας μας.