ΑΡΚΕΙ ΝΑ ΣΚΕΦΤΟΥΜΕ ότι εκεί άφησε την τελευταία του πνοή ο κορυφαίος φιλόσοφος και διδάσκαλος του Γένους Θεόφιλος Καΐρης.

ΚΑΙ ΑΝ ΠΑΜΕ πίσω 181 χρόνια θα δούμε το πολυσύχναστο λιμάνι της Ερμούπολης να συναλλάσσεται με πρόσωπα και εμπορεύματα έχοντας ανάγκη ένα Λοιμοκαθαρτήριο.

ΈΩΣ ΤΟ 1841 χρησίμευε για να μένουν σε καραντίνα οι ταξιδιώτες που έρχονταν στο νησί και να προστατεύονται οι κάτοικοι από μολυσματικές ασθένειες. «.. Στο τέλος του 19ου αιώνα χρησιμοποιήθηκε ως φυλακή, ενώ το 1908 στέγασε και το «Άσυλο Φρενοβλαβών». Η τελευταία του χρήση ήταν στα μετεμφυλιακά χρόνια ως φυλακή».

ΈΝΑ ΕΙΝΑΙ ΣΙΓΟΥΡΟ. Το κτίριο αυτό έχει «ποτιστεί» από τα δάκρυα και τη θλίψη ανθρώπων. Κρύβει μια ολόκληρη ιστορία.

ΑΝ Η ΛΕΞΗ «ΛΑΖΑΡΕΤΟ» προέρχεται από τον Λάζαρο που «ηγέρθη εκ νεκρών», τότε καταλαβαίνουμε τι σημαίνει Λοιμοκαθαρτήριο. Οργανωμένη εγκατάσταση απομόνωσης. Άρα τα Λαζαρέττα φιλοξένησαν «Λαζάρους» που σώθηκαν από βέβαιο θάνατο ή ανθρώπους άρρωστους που χρειάζονταν φροντίδα και έμπαιναν σε απομόνωση.

ΑΠΟΘΗΚΕΣ ΨΥΧΩΝ «πάρκαραν» τη μοναξιά και τον πόνο τους, στις εγκαταστάσεις του.

ΟΙ ΣΚΕΨΕΙΣ ΑΥΤΕΣ ήρθαν όταν κατέφθασε στα δημοσιογραφικά γραφεία μια σειρά φωτογραφιών που απαθανάτιζε τη σημερινή κατάσταση του πανέμορφα ολοφώτιστου κτηρίου των πάλαι ποτέ φυλακών στα Λαζαρέττα το οποίο «σβήνει» αργά, απλά και αθόρυβα.

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ τα παραπάνω έκανα μια βόλτα στην περιοχή. Σίγουρα έχω περάσει πολλές φορές από εκεί τόσο για προσκύνημα στο ναό του Αγίου Ελευθερίου και πολύ παλαιότερα εκδρομή με το σχολείο όσο και στον εορτασμό της Καθαράς Δευτέρας .

ΌΜΩΣ ΣΕ ΑΥΤΗ ΤΗ ΒΟΛΤΑ πρόσεξα καλύτερα μια μαρμάρινη ενεπίγραφη πλάκα που σχεδόν αιωρείται πάνω στο υπέρθυρο εξωτερικής εισόδου και μνημονεύει: «Παλιγγενούς Ελλάδος έτει εβδόμω, κλεινώς βασιλεύοντος ‘Οθωνος Πρώτου, διοικούντος Εν Σύρω Δ. Χρηστίδου, ομού τε δημαρχούντος Ν. Πρασσακάκη, βασιλική δαπάνη και διευθύνσει του λοχαγού Βάιλερ αριστοτέχνου, Λοιμοκαθαρτήριον ηγέρθη τόδε, κοινής υγιείας έρυμα λαοσσόν, εύχος και κλέος αρχαίς πρυτανευούσαις. Αγαθή τύχη, ετέθη μετά πανδήμου τελετής ο πρώτος θεμέλιος 9 Απριλίου 1839» .

ΒΕΒΑΙΑ ΟΤΙ ΜΠΗΚΕ ΘΕΜΕΛΙΟΣ ΛΙΘΟΣ με χρήματα από τον βασιλιά έχει την εξήγησή του. Δεν ήταν καθόλου δημοφιλής εξαιτίας των χρημάτων για την ανέγερση του μεγάλου παλατιού στο Σύνταγμα. Με την κατασκευή λοιμοκαθαρτηρίου θέλησε να ενισχύσει την εικόνα του στο λαό και ταυτόχρονα να ενθαρρύνει τις εμπορικές σχέσεις στο λιμάνι. Τόση δύναμη είχε η Ερμούπολη εκείνη την εποχή. Να τη χρησιμοποιούν βασιλείς προκειμένου να «διορθώσουν» το προφίλ τους.

ΩΣΤΟΣΟ ΠΡΙΝ ΜΠΕΙ αυτός ο θεμέλιος λίθος από τον Όθωνα, το πρώτο λοιμοκαθαρτήριο που είχε κτιστεί κοντά στο λιμάνι «φημιζόταν» για τις άθλιες συνθήκες φιλοξενίας.

ΕΘΕΩΡΕΙΤΟ ΝΤΡΟΠΗ για τη Σύρο. Όταν έβρεχε, το κτίριο έσταζε και τα κρεβάτια του ήταν μια τάβλα πέντε εκατοστά από το πέτρινο έδαφος.

ΦΑΝΤΑΣΤΕΙΤΕ ΕΙΚΟΝΑ οι κρατούμενοι, βρεγμένοι, να τρέχουν να σωθούν από τους δεκάδες αρουραίους με αποτέλεσμα κι εκείνοι που ήταν υγιείς να αρρωσταίνουν από πανούκλα ή δυσεντερία και κάποιοι να πεθαίνουν.

«ΣΤΟ ΛΟΙΜΟΚΑΘΑΡΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΣΥΡΟΥ, ΕΙΔΑ ΑΝΘΡΩΠΟ ΝΑ ΒΓΑΙΝΕΙ ΑΠΟ ΤΟ ΔΩΜΑΤΙΟ ΤΟΥ, με το πρόσωπο παραμορφωμένο και τα ρούχα κατεστραμμένα από τους αρουραίους», ανέφερε Βρετανός γιατρός.

ΉΤΑΝ ΛΟΙΠΟΝ ΑΝΑΓΚΑΙΟ να αντικατασταθεί με νέο κτήριο αντάξιο της προόδου της Ερμούπολης.

ΈΤΣΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΗΚΕ από την άλλη πλευρά του λιμανιού το μνημειώδες συγκρότημα που αποτελεί αρχιτεκτονικό και ιστορικό μνημείο για τη Σύρο και ολόκληρη την Ελλάδα.

ΣΤΙΣ ΤΡΕΙΣ ΠΛΕΥΡΕΣ ΥΠΗΡΧΑΝ 32 ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΑ για τις ανάγκες των ταξιδιωτών, με ξεχωριστή είσοδο από τα βόρεια, ενώ στην τέταρτη πλευρά λειτουργούσαν τα μαγειρεία και τα γραφεία για τις διοικητικές ανάγκες.

ΣΗΜΕΡΑ ΣΑΝ ΠΛΗΓΕΣ ΠΑΝΩ ΣΤΟ ΣΩΜΑ ΤΟΥ μοιάζουν τα αγριόχορτα, τα ξύλα, οι πέτρες, τα σπασμένα πεταμένα μάρμαρα και τα σκουπίδια (από βαρέλια μέχρι κουρέλια, παπούτσια, παραγάδια) στον εσωτερικό χώρο.

Φυλακές Λαζαρέτων… Απόλυτη εγκατάλειψη… Μόνο θλίψη προξενούν οι εικόνες. Η ολη κατάσταση του κτηρίου μαρτυρά οτι μεγάλα τμήματά του δεν θα καταφέρουν να βγάλουν τον επόμενο Χειμώνα. Λες κι ο χρόνος πάγωσε σε περασμένες εποχές…. Δυστυχώς κανένας σεβασμός στην ιστορική μας κληρονομιά. Ολοι οι χώροι βρίθουν απο αγριόχορτα και σκουπίδια. Δυστυχώς αυτές τις εικόνες αντικρύζουν οι επισκέπτες, οι οποίοι παρακινημένοι από την επιβλητική εικόνα του φωταγωγημένου – κατά τις νυκτερινές ώρες – κτηρίου σπευδουν να το θαυμάσουν κι απο κοντά. Τουλάχιστον μια στοιχειώδης καθαριότητα επιβάλλεται όταν κάνουμε συνεχώς λόγο για τουριστική ανάπτυξη της Σύρου….

Geplaatst door Logotypos.gr op zaterdag 27 mei 2017

ΣΕ ΑΥΤΟ ΔΕ ΒΟΗΘΗΣΕ μόνο ο χρόνος . Τα μάλλα συντέλεσαν και πολίτες. Όπως πληροφορούμαστε από το Βιβλίο «Ερμούπολη» «… Το καλοκαίρι του 1976 κατέστρεψαν την ωραία τοξοστοιχία στην πρόσοψη του κτιρίου. Μένει κανείς κατάπληκτος, αν αναλογιστεί το μέγεθος της κα¬ταστροφής. Άφήρεσαν πάνω από εκατό πενήντα πέτρες από τα στηθαία, για να τίς χρησιμοποιήσουν ως επέν¬δυση του μπετόν-αρμέ στις βεράντες εξοχικής έπαυλης στον Φοίνικα. Το συμφέρον ενός ιδιώτη κατέστρεψε ένα μνημείο, «μαρτύριο» της νεότερης Ιστορίας μας».

ΕΝ ΈΤΕΙ 2018 παρατημένο και μουντό, μοιάζει να «προσπαθεί» να μη σωριασθεί.

ΘΑΛΕΓΕ ΚΑΝΕΙΣ ότι υπάρχει και η άλλη πλευρά του θέματος. Ότι πρωτεύουσα σημασία έχει η συντήρηση ενός οικιστικού συνόλου όχι απλά ως εικόνα αλλά και ως λειτουργία των ανθρώπων που ζουν εκεί. Διαφορετικά η αποκατάσταση ενός επί μέρους κτίσματος, όπως π.χ. το Λοιμοκαθαρτήριο το μόνο που κάνει είναι να μειώνει τις τύψεις μας. Αλλά δεν γίνεται ούτε καν αυτό.

ΆΜΕΤΡΗΤΕΣ ΟΙ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ όπου η εγκατάλειψη έχει μετατρέψει νεοκλασικά «έργα τέχνης», σε ερειπωμένα κτίρια. Μια ματιά στην πλατεία Μιαούλη και τον περίγυρό της, αρκεί. Ορισμένα μάλιστα από αυτά, χρόνια τώρα , έχουν «ενδυθεί» «τσουβαλοχιτώνες» τους οποίους ο καιρός μετέτρεψε σε κουρέλια ανεμίζοντα, δήθεν για προφύλαξη των περαστικών, κλείνοντας με σκαλωσιές τούς ήδη στενούς δρόμους. Διατηρητέα, που αντί για στολίδια στην Ερμούπολη έχουν γίνει «φαντάσματά» της.

Η ΚΙΝΗΣΗ ΦΩΤΙΣΜΟΥ του εμβληματικού αυτού κτηρίου ασφαλώς είναι θετική. Φωταγωγημένο αναδεικνύει την ήδη όμορφη αλλά αδικημένη περιοχή. Όμως μέχρι εκεί.

Φυλακές Λαζαρέτων… Απόλυτη εγκατάλειψη… Μόνο θλίψη προξενούν οι εικόνες. Λες κι ο χρόνος σταμάτησε σε άλλες εποχές…. Κανένας σεβασμός στην ιστορική μας κληρονομιά. Ολοι οι χώροι βρίθουν απο αγριόχορτα και σκουπίδια. Δυστυχώς αυτές τις εικόνες αντικρύζουν οι επισκέπτες, οι οποίοι παρακινημένοι από την επιβλητική εικόνα του φωταγωγημένου – κατά τις νυκτερινές ώρες – κτηρίου σπευδουν να το θαυμάσουν κι απο κοντά. Τουλάχιστον μια στοιχειώδης καθαριότητα επιβάλλεται όταν κάνουμε συνεχώς λόγο για τουριστική ανάπτυξη της Σύρου….

Geplaatst door Logotypos.gr op zaterdag 27 mei 2017

ΤΟ ΕΜΠΟΔΙΟ αποκατάστασής του είναι η χρόνια αντιδικία Δήμου και Δημοσίου ως προς το ιδιοκτησιακό καθεστώς, με δεδομένο μάλιστα πως είχε εισφερθεί από τον Δήμο Ερμούπολης στο Καζίνο σε αντιστάθμισμα ποσοστού 40% του κεφαλαίου του στην «Καζίνο Αιγαίου ΑΕ» προκειμένου να επισκευαστεί και να λειτουργήσει εκεί Καζίνο και υπερπολυτελές ξενοδοχείο.

ΟΜΩΣ οι άνθρωποι που πέρασαν από το Λοιμοκαθαρτήριο, φρενοβλαβείς και πολιτικοί κρατούμενοι, υπάρχουν. Τα απομεινάρια του απλά μας το υπενθυμίζουν. Μας δείχνουν ότι εξακολουθεί να υπάρχει μια εποχή.

ΜΑΣ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΟΥΝ ΤΗ ΔΙΚΗ ΤΟΥ ΨΥΧΗ, σαν να είναι κρυμμένη χρόνια ολόκληρα κάτω από τη ζωή όλων όσων πέρασαν. Γιατί η ψυχή έλκεται από το παρελθόν και δε μαθαίνει απλώς από την ιστορία. Τρέφεται από τις ιστορίες των ζώντων και τα ίχνη τους.

ΣΤΑ ΑΠΟΜΕΙΝΑΡΙΑ ΤΟΥ έχουν αποτυπωθεί τα δημιουργήματα και ο μόχθος τόσων χρόνων που ματαιώνει η απουσία αλλά και τα συναισθήματα που το βάραιναν.

ΌΣΟ ΚΑΙ ΑΝ ΔΕΝ ΦΙΛΟΞΕΝΗΣΕ ΕΥΧΑΡΙΣΤΕΣ καταστάσεις, πρόσφερε διέξοδο στην αναγκαιότητα διασφαλίζοντας την ιστορικότητά του.

ΌΛΟΙ τρέχουμε να προλάβουμε κάτι. Τις πιο πολλές φορές τον χρόνο που μας κυνηγά. Σπάνια παρατηρούμε αυτό που έμεινε από την ιστορική όψη της Ερμούπολης. Και αν το κάνουμε, απογοητευόμαστε. Όχι τόσο για τον χρόνο που προκαλεί φθορά – άλλωστε τα ίχνη του δείχνουν τη συνέχεια σε μια ζωή ετών μέσα στην πόλη-¬ αλλά για την ολιγωρία που άφησε «κληρονομιά» κάποιες νησίδες μνήμης του πολιτισμού άλλων εποχών.

ΝΗΣΙΔΕΣ ΜΝΗΜΗΣ που και αυτές είναι εγκλωβισμένες σε αλλόκοτες αντιλήψεις, ενώ ιστορικά κτίρια καταρρέουν υπό το βάρος της δυσκίνητης κρατικής μέριμνας.¬
Η άλλη πλευρά της αδιαφορίας δηλαδή.

ΕΔΩ ΜΠΑΙΝΕΙ και η επίρριψη ευθυνών στους… άρχοντες και μη, για τη διαχρονική αδυναμία τους να βρουν λύσεις στην αγωνιώδη έκκληση αυτού του άψυχου κτηρίου που περικλείει τόσο έμψυχο κόσμο ο οποίος ζητά σιωπηλά την επιστροφή της ζωής στο παρόν και στο μέλλον.

ΠΩΣ ΤΟ ΓΡΑΦΕΙ Ο ΜΕΓΑΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ; «Μέσα από τα ερείπια ανοίγει η ψυχή καινούριο δρόμο».

ΙΔΟΥ ΚΑΙ Ο ΣΚΟΠΟΣ αυτής της αναφοράς. Να ευαισθητοποιήσει υπεύθυνους και λιγότερο υπευθύνους για την απέλπιδα κραυγή ενός πανέμορφου νεοκλασικού κτηρίου που στενάζει, αλλά αρνείται να αφήσει την τελευταία του πνοή.

ΑΚΟΜΗ ΥΠΑΡΧΕΙ, επιθυμεί και ελπίζει την αναζωογόνησή του.