Μια άκρως ενδιαφέρουσα εκδήλωση –  με αντικείμενο την Βυζαντινή Τέχνη –  πραγματοποιήθηκε από 1 έως 5 Μαΐου στην Ερμούπολη από την  Διεθνή Συνεργασία  για τον Πολιτισμό και τις Τέχνες «Μέθεξις» και τη στήριξη τού Λυκείου Ελληνίδων Σύρου και της Ιεράς Μητροπόλεως Σύρου, με τίτλο: «Ουρανοδρομος Ναύς: Εκκλησία εν πλώ».

Η εκδήλωση περιελάμβανε, πέραν των ομιλιών, έκθεση αγιογραφίας στην αίθουσα «Δομήνικος Θεοτοκόπουλος» του Πνευματικού Κέντρου Ι.Ν. Κοιμήσεως της Θεοτόκου, καθώς και αγιογραφικό εργαστήριο σε αίθουσα του Ι.Ν. Μεταμορφώσεως του Σωτήρος.

Οι ομιλίες που έλαβαν χώρα στην αίθουσα του ΛΕΣ ήταν εξαιρετικές και άκρως διαφωτιστικές τόσο για την επίδραση του Βυζαντίου στην διαμόρφωση της Νεώτερης Ελληνικής Ιστορίας όσο και για την περίοδο που βίωσε υπό Οθωμανική κυριαρχία ο Ελληνισμός: «Η περίοδος του Βυζαντίου υπήρξε πολυσχιδέστερο και πολυπλοκότερο πολιτιστικό φαινόμενο, από ό,τι φαντάζονται οι πολέμιοι του. Βέβαια, όπως κάθε πολιτισμός, έχει τους επικριτές του και τους φανατικούς οπαδούς του. Το μόνο βέβαιο είναι ότι δεν θα μιλούσαμε σήμερα στη βάση της ελληνικής μορφώσεως και πολιτισμού, αν δεν διέσωζε και μέσω των αιώνων διέσπειρε το ελληνικό πνεύμα σε όλο τον κόσμο» ανέφερε μεταξύ άλλων το μήνυμα του μητροπολίτη Σύρου τα οποίο ανεγνώσθη κατά την διάρκεια της εκδήλωσης, υπογραμμίζοντας επιπρόσθετα: «Γιατί τι είναι ο Ευρωπαίος; Όπως έλεγε ο Πολ Βαλερύ είναι αυτός που έχει υποστεί φιλοσοφικά την επίδραση της αρχαίας ορθολογιστικής σκέψης, που έχει ζήσει με την ιουδαϊκή χριστιανική πνευματικότητα κι έχει υποστεί την επίδραση της ρωμαϊκής διοίκησης και των ρωμαϊκών θεσμών. Αθήνα, Ιερουσαλήμ και Ρώμη. Χωρίς αυτά δεν υπάρχει Ευρώπη. Κι όλα αυτά τα τρία, συμπυκνωμένα μαζί, είναι το Βυζάντιο. Επομένως το Βυζάντιο είναι Ευρώπη, γιατί είναι ελληνόφωνο όπως η Αθήνα, χριστιανικό όπως η Ιερουσαλήμ κι έχει υιοθετήσει όλη τη ρωμαϊκή διοίκηση. Πάνω σ’ αυτούς τους τρεις πυλώνες στηρίχθηκε το Βυζάντιο, σ’ αυτούς ο Ελληνισμός, σ’ αυτούς η Ευρώπη. Γι’ αυτό, αν θέλουμε να μη λεγόμαστε, αλλά και να είμαστε Ευρωπαίοι, σ’ αυτούς τους πυλώνες πρέπει να στηριχθούμε και σήμερα ως έθνος και ως λαός και αυτούς τους πυλώνες να «έφαγε τον περίδρομο» επειδή το πινάκιο, το βαθύ πιάτο των υποδείξουμε στους Ευρωπαίους, ως μοναδικό στήριγμα του κλονιζόμενο Ευρωπαϊκού οικοδομήματος!».

Από την πλευρά του ο Πρόεδρος της  Κίνησης Καθολικών Επιστημόνων και Διανοουμένων Ελλάδος Δρ Στέφανος Προβελέγγιος  επικεντρώθηκε στη  περίοδο του Οθωμανικού Ζυγού σημειώνοντας ότι η Σύρος δεν τον βίωσε έντονα καθώς τελούσε υπό την προστασία της Γαλλίας. Δεν παρέλειψε να κάνει αναφορά στις σχέσεις του καθολικού με το Ορθόδοξο στοιχείο του Νησιού τονίζοντας ότι  αρχικά δεν ήταν ούτε καλές ούτε αρμονικές, ωστόσο έπειτα από πολλές διακυμάνσεις και χάρη στις προσπάθειες τού Μητροπολίτη Φιλάρετου Ιωαννίδη και τού Καθολικού Επισκόπου Αντώνιου Γρηγόριου Βουτσίνου από την περίοδο του Β’ Παγκοσμίου πολέμου και μετά άρχισαν να εξομαλύνονται. Ένα επιπλέον στοιχείο που ένωνε τους δύο αυτούς  φωτισμένους ιεράρχες ήταν και η αντιστασιακή τους δράση. Όπως τόνισε ο κ. Προβελέγγιος ο Ιταλός Διοικήτης της Σύρου Ντούκα εκτόπισε τον πρώτο, ενώ πολλάκις ο δεύτερος ήρθε σε αντιπαράθεση μαζί του προτρέποντας τους πιστούς να μην παρακολουθούν λειτουργίες που τελούσαν ιταλοί στρατιωτικοί Ιερείς. Τελικά συνελήφθη και βασανίστηκε άγρια από τους Γερμανούς, όταν τον κατέδωσαν ότι διατηρούσε πομπό κρυμμένο σε τάφο του Ι.Ν. Αγίου Γεωργίου και ό ίδιος ήταν πράκτορας της Ιντέλιζενς Σέρβις. Αναφορά έκανε και στην βοήθεια που παρείχε η Σύρος στον αγώνα για την απελευθέρωση της Χώρας από τον Οθωμανικό Ζυγό, οικονομική και παροχή ασύλου σε πρόσφυγες, κάτι που όπως τόνισε  πλήρωσε πολύ ακριβά όταν το μένος της υψηλής πύλης ξέσπασε επάνω της.

Τέλος ο Ιστορικός  Μεσαιωνικής Τέχνης Alessandro  Mazzucchelli εστίασε στη  κιβωτό του κατακλυσμού και τους συμβολισμούς της σε όλες τις θρησκείες, υπογραμμίζοντας ότι στην ουσία το καράβι της Κιβωτού  αποτελεί ένα οργανωμένο σύστημα το οποίο πλέει πάνω σε κάτι ανοδιοργάνωτο, δεδομένου ότι η θάλασσα δεν έχει οργάνωση καθώς δεν έχει σταθερή επιφάνεια και πολλάκις δεν μπορείς να δεις κάτω απ’ αυτήν γιατί είναι θολή.