Περί Μάρκου... ανάγνωσμα

Περί Μάρκου... ανάγνωσμα - Σύρος - Γράφει ο  Δημήτρης Νικολιάς

Γράφει ο  Δημήτρης Νικολιάς

 
Όταν ο πολιτισμός παραπαίει, οι κοινωνίες παρακμάζουν και χάνονται.
Όταν λογοτέχνες, και ποιητές, ζωγράφοι και γλύπτες, μουσουργοί, ηθοποιοί, σκηνοθέτες, εφευρέτες και τρανοί επιστήμονες που έχουν προσφέρει τα μέγιστα, παραγκωνίζονται και ξεχνιούνται, τότε η έκταση της παρακμής πλαταίνει.
 
Όταν ο λαός, ακούγοντας το μορφωμένο και ανεπανάληπτο ρήτορα να αγορεύει με λόγο μεστό επιχειρημάτων ορθών και ικανών αδιαφορεί..., και εκδηλώνεται με ουρανομήκεις, ζητωκραυγές για το παιδί του λαού που συνήθως δεν ξέρει τι λέει... με λύπη αντιλαμβάνεσαι ότι ο κόσμος χειροτερεύει!
 
Και όταν, τοπικοί αυτοδιοικητικοί άρχοντες, λαμβάνουν βιαστικές αποφάσεις, στα όρια ή και πέραν της υπερβολής αγνοώντας ή εσκεμμένα προσβάλλοντας τη κουλτούρα, την παιδεία και τον ψυχισμό κάποιων, πολλών άλλων, τότε ανασκουμπώνεσαι, αναρωτιέσαι και απορείς, προβληματίζεσαι και το ψάχνεις, αισθάνεσαι την ανάγκη και την υποχρέωση να αντιδράσεις και να αγωνιστείς, εκφράζοντας τουλάχιστον την γνώμη σου και την άποψή σου!
 
Γνώμη και άποψη που οι αρμόδιοι δεν σκέφτηκαν ποτέ να ζητήσουν σε μια οργανωμένη λαϊκή συνέλευση...
 
Γνώμη και άποψη που δεν ήθελαν ν' ακούσουν για να μην μπει φραγή στις ειλημμένες ήδη αποφάσεις τους...!
Να μη χαθεί ο σχεδιασμός και το αλλόκοτο όραμά τους!
 
Είναι καθολική η παραδοχή ότι ο Μάρκος Βαμβακάρης υπήρξε και παραμένει ως μια τεραστίων διαστάσεων φυσιογνωμία και αξία στο χώρο της μουσικής και ειδικότερα στη δημιουργία του ρεμπέτικου τραγουδιού.
Με ψυχή στην τέχνη, με συναίσθημα στην έκφραση καρδιάς έφτιαξε κάτι πολύ μεγάλο και μας το άφησε παρακαταθήκη και κληρονομιά. Όταν μιλούν γι' αυτόν άνθρωποι των γραμμάτων και του πνεύματος, όταν αναλύουν το έργο του εστιάζοντας μόνο σ' αυτό - αγνοώντας ως δει παραμέτρους ατυχών συγκυριών ζωής - ακούς τα καλύτερα. Κάποιοι αισθάνονται ψυχική ανάταση για όσα λέγονται.
 
Ο έπαινος προς το πρόσωπό του τους αγγίζει, γίνεται δικός τους έπαινος, η αίγλη του κι αυτή δική τους, η καταξίωσή του προσωπική!
Ενθουσιασμός! Συγκίνηση! Χαρά! Περηφάνια!
Μπράβο ρε Μάρκο!
 
Κάποιοι άλλοι τον προσπερνούν...
 
Δεν μεγάλωσαν έτσι εκείνοι. Δεν ήταν και δεν είναι το ρεμπέτικο, άκουσμα που τους συναρπάζει.
 
Οι παλιές φωτογραφίες στο σπίτι δείχνουν παππούδες και παππούδες των παππούδων τους, να χειροκροτούν ένα βιενέζικο συγκρότημα κλασσικής μουσικής, μαγεμένους από τους ήχους του βιολιού και της άρπας!
Στις βιβλιοθήκες τους έχουν βιβλία ονομαστών συγγραφέως, λογοτεχνών και ανθολογίες εξαιρέτων ποιητών της εποχής του Όθωνα και της εποχής του Ελευθερίου Βενιζέλου. Δεν ήταν ο λαϊκός στίχος ούτε η λαϊκή πενιά, αντιπροσωπευτικά στοιχεία της πνευματικής και πολιτιστικής τους κουλτούρας...!
 
Κακώς; Ίσως! Ποιός μπορεί να το ορκιστεί;
Κι όμως! Αυτοί οι παππούδες, αυτοί οι παλιού πρόγονοι εδημιούργησαν το θαύμα της Ερμούπολης. Με μόχθο, με ζήλο, με πνεύμα, με χρήμα....
Αν μπορούσαν αυτοί να μιλήσουν θα το έκαναν...!
 
Και φυσικά θα έλεγαν "όχι" σ' αυτό που απεφασίσθη να γίνει. "Όχι" λέμε κι εμείς οι απόγονοι.
 
Όχι που δεν αξίζει αναγνώρισης και τιμών ο Μάρκος. Όλα κι όλα! Αυτά τα δικαιούται ο  μέγας ρεμπέτης και υπάρχουν πολλοί και διάφοροι τρόποι για να αποδοθούν.
 
Ίσως με μια σχολή -υπό την αιγίδα του Δήμου - ρεμπέτικου τραγουδιού, που θα φέρει τ' όνομά του.
 
Ίσως με μια αίθουσα του Πνευματικού Κέντρου, μια οδό, μια προτομή ή όλα μαζί.
 
Ίσως ακόμη, μ' ένα βιβλίο που θα παρουσιάζει το τεράστιο έργο του!
Όλα τα άλλα -δηλαδή ο Ανδριάντας- είναι υπερβολές! Υπερβολές που φτάνουν και ξεπερνούν την πρόκληση. Μια πρόκληση που κορυφώνεται, όταν εκφράζονται δημοσίως κάποια "επίσημα χείλη", χαρακτηρίζοντας κατάπτυστα τα δημοσιεύματα κάποιων, που έχουν αρνητική άποψη γι' αυτό το εγχείρημα... Μια πρόκληση που με αστεία όσο και θλιβερή μορφή, ενεφανίσθη το πρώτον, με την ίδρυση συλλόγου κάποιων - δογματικού προσδιορισμού- επιστημόνων, πριν από περίπου τριάντα χρόνια!
 
Το συμβούλιο λοιπόν των του λαού εκλεγμένων προεστών, κατέληξε στην απόφαση κατασκευής Ανδριάντος.
 
Στην Ερμούπολη υπάρχει ένας!
Αυτός του Ανδρέα Μιαούλη! Η τότε Δημοτική Αρχή απεφάσισε την κατασκευή, αποτίοντας φόρο τιμής και ευγνωμοσύνης τω εκλεκτώ τέκνω, δι' εξαιρέτους υπηρεσίας προσφερθείσας στο έθνος. Δι' εξόχως ηρωικάς πράξεις που μαζί με τις αντίστοιχες, άλλων μεγάλων ανδρών, έφεραν την παλιγγενεσία και την λευτεριά...!
 
Δεν τολμώ να συνεχίσω. Αν αρχίσω την ανάλυση και την σύγκριση θα είναι σαν να διακωμωδώ και να ειρωνεύομαι...
 
Δεν το θέλω αυτό! Και δεν το θέλω γιατί τον Μάρκο -κι εγώ- τον εκτιμώ, τον αγαπώ, και τον σέβομαι...!
Ανδριάνας λοιπόν!
 
Με σύντομες και συνοπτικές διαδικασίες. Είκοσι άνθρωποι, θεωρώντας πως έχουν αυτό το δικαίωμα, απεφάσισαν, διέταξαν, υπέγραψαν...! Μεταξύ αυτών, τινές εξόχου ήθους, αμείνονος σκέψης, βέλτιστης διορατικότητας! Όμως κι αυτοί, μαζί με τους άλλους, καταχράστηκαν δικαιωμάτων και εξουσίας, και προσέβαλαν την Ερμουπολίτικη  ψυχή...!
Έπρεπε... και ήθελα να εκφράσω τη γνώμη μου.
 
Το χρωστάω αυτό, στους προγόνους μου και στον εαυτό μου...!
Στην πόλη του χτες, στην πόλη του σήμερα, στην πόλη του αύριο...
Τα οικονομικά συμφέρονται που κάποιοι προπαγανδίζουν, τα προσπερνώ. Γιατί αν δεν τα προσπερνούσα, θα ήμουν υποχρεωμένος να αναρωτηθώ: είναι δυνατόν, να θεωρούνται ευεργεσία για το νησί, κάποια έσοδα που ακόμη δεν ήλθαν;
 
Είμαι λυπημένος! Αρχικά ένιωσα οργή! Πιο πολύ για το "κιτσάρισμα" που υφίσταται αυτός ο τόπος. Και για την συμπεριφορά αυτής της Δημοτικής Αρχής, που μας γυρίζει πεντακόσια χρόνια πίσω...
 
Με όλο το σεβασμό, προς το πρόσωπο και την καλλιτεχνική -κι όχι μόνο- αξία του Μάρκου Βαμβακάρη, εμείς οι παλιοί Ερμουπολίτες, με σεβασμό και προς την καταγωγή μας, αρνούμαστε...!
 
Βέβαια η απόφαση της Δημοτικής Αρχής είναι ειλημμένη... τελεσίδικα επικυρωμένη... κι εμείς δεν έχουμε δικαίωμα νόμιμης ανταπόφασης...
Απλά επισημαίνουμε, ότι το θέμα για μας δεν έχει τελειώσει...!
Όσα έγιναν μέχρι τώρα κι όσα θα γίνουν αύριο τα θεωρούμε ουχί αμετάκλητα! Και φυσικά, δημοσιογραφικά, το όλον ζήτημα δεν κλείνει εδώ.
 
Στο εγγύς μέλλον, θα ξαναγράψουμε, θα ξανακοντραρισθούν οι απόψεις μας... και κάποιοι αστείοι που αρέσκονται και τολμούν να εμφανίζονται ως ενωτικοί παράγοντες, ενώ στην ουσία διχάζουν, θα έχουν πάλι την ευκαιρία, να μιλήσουν για "κατάπτυστα δημοσιεύματα". Το συνηθίζουν αυτό! Η όποια παρεκτροπή, κάθε οργισμένου πολίτη θεωρείται ανίερο έγκλημα. Η δική τους είναι μαγκιά, τσαμπουκάς και δικαίωμα.
 
Λόγω έλλειψης χώρου της εφημερίδας «ΛΟΓΟΣ» θα κλείσω μ' αυτό το μικρό της ψυχής παραλήρημα:
 
"Μάρκο Βαμβακάρη, σ' αγαπάμε και σε σεβόμαστε
Σε βάθρο πολιτισμικό -χρυσό- σε τοποθετούμε!
Τιμές, σου αποδίδουμε! Μεγαλοσύνη σου αναγνωρίζουμε...!
Αρνούμαστε όμως τον Ανδριάντα. Γιατί την πόλη μειώνει
κι εσένα σε γελοιοποιεί! Δεν σου αξίζει αυτό!
Μακάρι να μπορούσες να σταματήσεις αυτή την παρωδία...
Αν μπορούσες ξέρω πως θα το έκανες... Γιατί πάντα, ήσουν ντόμπρος, ηθικός και τίμιος.
Μακάρι να ήταν και όσοι, για το καλό δήθεν της Σύρας, εμπορεύονται την πενιά σου...!"
 
Υ.Γ. Οι κάποιοι μεγάλοι -ή μικροί που το παίζουν μεγάλοι- επώνυμοι μουσικοσυνθέτες, ποιητές και στιχουργοί, που έχουν -ορθή και δικαία τη κρίσει- ανεβάσει τον Μάρκο σε βάθρο τρανής καταξίωσης, ας πάρουν θέση για τον Ανδριάντα...
 
Θα έχει ενδιαφέρον να τους "ακούσουμε..." Και φυσικά να τους κρίνουμε για όσα θα πουν...!
 
Κυρίως για την Ερμούπολη που ανάρμοστα λοιδορείται!