«Οι λαοί που χάνουν τις ρίζες τους δεν έχουν μέλλον»

«Οι λαοί που χάνουν τις ρίζες τους δεν έχουν μέλλον» - Πάρος - Μαζική παρουσία κόσμου στη 13η Μικρασιατική Συνάντηση στο Άσπρο Χωριό Πάρου

Μαζική παρουσία κόσμου στη 13η Μικρασιατική Συνάντηση στο Άσπρο Χωριό Πάρου (Video-φωτο) 

 
Με μεγάλη επιτυχία  και μαζική παρουσία κόσμου ολοκληρώθηκαν χθες βράδυ στο Άσπρο Χωριό της Πάρου οι εκδηλώσεις της 13ης Μικρασιατικής Συνάντησης, από τον Πολιτιστικό Σύλλογο «ΑΤΛΑΝΤΙΣ».
 
του Γιώργου Αλβέρτη
 
2η Ημέρα Εθνικής Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων της Μικράς Ασίας από τους Τούρκους χθες (Κυριακή 10-09-2017) και τα λόγια του προέδρου του Πολιτιστικού Συλλόγου  Νίκου Τριαντάφυλλου: «Όσο ζει η μνήμη και η ιστορία αποτυπωμένες δεν υπάρχουν χαμένες πατρίδες δεν υπάρχουν χαμένοι πολιτισμοί» στην έναρξη της εκδήλωσης έδωσε ανάγλυφα το στίγμα για το τι θα ακολουθήσει.
 
 
Το δριμύ κατηγορώ της κεντρικής ομιλήτριας Λίτσας Χαραλάμπους κατά της πολιτείας και όλων όσοι απεργάζονται την αποδόμηση της ιστορίας μας και την λήθη στις επόμενες γενιές απαλείφοντας σημαντικά κεφάλαια από τα βιβλία ιστορίας και εμφανίζοντας την γενοκτονία και τις ανηλεείς σφαγές των Τούρκων στη Σμύρνη ως συνωστισμό στην παραλία,  σκόρπισαν ρίγη συγκίνησης, επιδοκιμασία, προβληματισμό, κυρίως όμως λύπη για τις αλύτρωτες πατρίδες και τους χειρισμούς των εκάστοτε κυβερνήσεων σε τέτοιου είδους ευαίσθητα θέματα που άφησαν πίσω τους εκατόμβες νεκρών και εκτοπισμένων: «Ενενήντα πέντε χρόνια πέρασαν από την καταστροφή της Σμύρνης που οι διπλωμάτες, και όχι μόνον, δεν θέλουν να τη θυμούνται.. Όμως θα ’λεγε κανείς ότι η μνήμη έχει σφρίγος νεανικό και ας κράτησε η πολιτική εθνικής αμνησίας και σιωπής εβδομήντα περίπου χρόνια» είπε χαρακτηριστικά. 
 
Η ατμόσφαιρα ελάφρυνε με το εύθυμο θεατρικό  δρώμενο του Συλλόγου Ιμβρίων, ενώ μια ψυχική ανάταση επήλθε με τα τραγούδια του Νίκου Στόκα υπό την συνοδεία της Χορωδίας του Μουσικοχορευτικού Συγκροτήματος «Νάουσας Πάρου» στα οποία γέφυρα αποτελούσαν οι εξιστορήσεις γεγονότων από την φρικαλεότητα των Τούρκων στα γεγονότα του 1922.
 
 Και φυσικά οι εκπληκτικοί χοροί του Συλλόγου Ιμβρίων και του
Μουσικοχορευτικού Συγκροτήματος «Νάουσας Πάρου» σε τραγούδια, και χορούς της Ίμβρου, της Καππαδοκίας, της Θράκης και της Πάρου άγγιξαν της ψυχές των θαμώνων συμβάλλοντας στην δημιουργία κλίματος Εθνικής περηφάνιας.
 
 
«Όσο ζει η μνήμη και η ιστορία αποτυπωμένες δεν υπάρχουν χαμένες πατρίδες δεν υπάρχουν χαμένοι πολιτισμοί.
Οι λαοί που χάνουν τις ρίζες τους δεν έχουν μέλλον και οι λαοί που θα ξεχάσουν την ιστορία τους υπάρχει μεγάλος κίνδυνος να την ξαναζήσουν.
Ας έχουμε λοιπόν ιστορική μνήμη και γνώση, και η αγάπη και η νοσταλγία για τις χαμένες πατρίδες να μην έχει μόνο συναισθηματικό χαρακτήρα αλλά και χαρακτήρα μάθησης» κατέληξε ο Νίκος Τριαντάφυλλος, ευχαριστώντας ονομαστικά όλους όσοι καθ’ οιονδήποτε τρόπο συνέβαλαν στη  επιτυχία της φετινής διοργάνωσης.
 
Αξίζει ωστόσο να παραθέσουμε το πλήρες κείμενο της κεντρικής ομιλήτριας καθώς σε αυτά θίγονται μεγάλα ζητήματα και ακούγονται αλήθειες που σπανίως στις μέρες μας μνημονεύονται, έστω και ακροθιγώς:
 
Κυρίες και Κύριοι
Ενενήντα πέντε χρόνια πέρασαν από την καταστροφή της Σμύρνης που οι διπλωμάτες, και όχι μόνον, δεν θέλουν να τη θυμούνται.. Όμως θα ’λεγε κανείς ότι η μνήμη έχει σφρίγος νεανικό και ας κράτησε η πολιτική εθνικής αμνησίας και σιωπής εβδομήντα περίπου χρόνια. 
Ας κυριολεκτήσουμε: Για πολλές δεκαετίες η τραγωδία του μικρασιατικού ελληνισμού ήταν ένα θέμα καλυμμένο με σιωπή. Ο πολιτικός κόσμος είχε επιλέξει να ξεχαστούν τα πάντα, η ιστορική επιστήμη το είχε θέσει στο περιθώριο, η τέχνη σχεδόν το αγνοούσε, για την εκπαίδευση ήταν ανύπαρκτο. Με τους κρατικούς και ιδεολογικούς μηχανισμούς να επιδιώκουν τη λήθη, ο μικρασιατικός κόσμος και η καταστροφή του βρέθηκαν έξω από το οριοθετημένο πλαίσιο της εθνικής μνήμης.
 
Ούτε λέξη για τις αποτρόπαιες ανθελληνικές διώξεις του 1914-1922, για τις τουρκικές μεθόδους εθνοκάθαρσης, για τις εκατόμβες των θυμάτων και για τις ευθύνες του νεοτουρκικού και κεμαλικού εθνικισμού. Οι πολιτικές επιλογές υπαγόρευαν την καταστολή της μνήμης με πιο κραυγαλέα την προσπάθεια να «θαφτεί» η ταινία «1922» του Νίκου Κούνδουρου. Το 1978 η ταινία απαγορεύτηκε μετά τις διαμαρτυρίες του τουρκικού υπουργείου εξωτερικών ότι «δυναμιτίζει τις ελληνοτουρκικές σχέσεις». Το 1982 επρόκειτο να προβληθεί στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βουδαπέστης, αλλά την τελευταία στιγμή και μετά από αίτημα της εκεί ελληνικής πρεσβείας η κόπια κατασχέθηκε από τις ουγγρικές αρχές!
 
Όμως η μνήμη παρέμενε ζωντανή στις κοινωνίες των προσφύγων. Όχι μόνο ως αίσθημα πόνου και νοσταλγίας. Ο προσφυγικός κόσμος της Ελλάδας και της Διασποράς με τις οργανώσεις και τους συλλόγους του λειτούργησε ως κιβωτός διάσωσης της ιστορικής του διαδρομής και παράλληλα αγωνίστηκε να καταγράψει την Καταστροφή στη συλλογική μνήμη των Ελλήνων. Η δικαίωση των προσπαθειών ήρθε τη δεκαετία του 1980. Οι προσπάθειες για τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης καρποφόρησαν με την ομόφωνη απόφαση της Βουλής των Ελλήνων η οποία, τον Οκτώβριο του 1998, καθιέρωσε ως «Ημέρα εθνικής μνήμης της γενοκτονίας των Ελλήνων της Μικράς Ασίας από το τουρκικό κράτος» τη 14η Σεπτεμβρίου, τη μέρα του 1922 που τα στρατεύματα του Νουρεντίν πυρπόλησαν τη Σμύρνη.
Όμως η ψήφιση αυτού του νόμου ενεργοποίησε τα αντανακλαστικά των νοσταλγών της λήθης. Πολιτικοί, ιστορικοί και «διανοούμενοι» άρχισαν τότε να υποστηρίζουν ότι ο όρος «γενοκτονία» δεν ανταποκρίνεται στην ιστορική πραγματικότητα, αλλά είναι άποψη ανιστόρητη και αντιεπιστημονική, ότι θα βλάψει την πολιτική της προσέγγισης με την Τουρκία, ότι θα αμαυρώσει τη διεθνή εικόνα της χώρας . Έτσι το 2001 απαλείφθηκε ο όρος «γενοκτονία» από το προεδρικό διάταγμα που καθόριζε το χαρακτήρα και τον τρόπο οργάνωσης των εκδηλώσεων!
 
Ο νόμος, παρότι ψηφίστηκε ομόφωνα από τη Βουλή και δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ 13-10-1998) με την υπογραφή του Προέδρου της Δημοκρατίας, στην πράξη έμεινε κενό γράμμα. Κάποιοι όμως έφτασαν σε σημείο να γράψουν ότι δεν υπάρχει καν λόγος να καθιερωθεί η 14η Σεπτεμβρίου ως Ημέρα Εθνικής Μνήμης, αφού όλη η Ιστορία πρέπει να είναι αντικείμενο συλλογικής μνήμης!
Λες και η Μικρασιατική Καταστροφή ήταν ένα απλό «γεγονός» και όχι ο τραγικός επίλογος μιας ελληνικής ιστορίας σχεδόν 3.000 χρόνων.
Λες και ο ξεριζωμός δεν άφησε πίσω του 700.000 νεκρούς και 1,5 εκατ. πρόσφυγες.
 
Λες και όλα αυτά  ήταν ένα απλό συμβάν που δε σημάδεψε καταλυτικά την ιστορική μας διαδρομή.
Και αν κάποιοι προσπάθησαν να περάσουν τις προσωπικές τους απόψεις στα σχολικά βιβλία, μιλώντας για συνωστισμό στην παραλία της Σμύρνης, δε χρειάζεται καθόλου η γραφίδα  του Χέμινγουεη  να καταγράφει τη Μικρασιατική Καταστροφή όπως την έζησε.  Δεν χρειάζονται αποδείξεις για ένα ιστορικό γεγονός που έγινε πριν 95 χρόνια. Υπάρχουν προσωπικές μαρτυρίες.
 
Ο παππούς μου Δημήτριος Γεωργίου Βόικος ήταν αιχμάλωτος των Τούρκων και η γιαγιά μου Καλλιόπη ήλθε από τη Σμύρνη στη Σύρο με τα πέντε παιδιά της  ανάμεσά τους και ο επτάχρονος τότε πατέρας μου Γεώργιος Δημητρίου Βόικος,  και η αδελφή του Θεοδώρα για των οποίων την προσωπική ιστορία αναφέρθηκα στη χθεσινή μου ομιλία.Έχουμε λοιπόν  ζωντανές μαρτυρίες.
  Αυτός  είναι, κυρίες και κύριοι, ο «συνωστισμός» που υπέστησαν οι Έλληνες της Μικρασίας και όχι αυτός που περιγράφεται από «υπεύθυνους» που δεν σέβονται ούτε την μνήμη των αδικοχαμένων αδελφών μας ούτε την νοημοσύνη μας..
 
Το 1922 θα παραμείνει στη μνήμη των Ελλήνων απροσπέραστο και για πάντα  αγιάτρευτο. Γιατί τα λάθη στιγμάτισαν όχι μόνο τη γενεά εκείνη αλλά και τις επόμενες.
 
Και εμείς, απόγονοι των Μικρασιατών, μάθαμε από το στόμα τους σαν ένα παραμύθι πώς ζούσαν εκεί στην πατρώα γη, την προέκταση της Ελλάδας, πώς μεγαλούργησαν, πώς έφτιαξαν περιουσίες και πώς μέσα σε λίγα μερόνυχτα όλα αυτά γίνανε στάχτες και αποκαΐδια που κάπνιζαν, αφανισμένα από τη φωτιά που έβαλε ο Τούρκος για να κάψει τον ελληνισμό. Πώς έφυγαν, τι άφησαν πίσω τους, πόση απάθεια έδειξαν οι Μεγάλες Δυνάμεις και οι πολιτικοί, απλοί θεατές μιας γενοκτονίας στην οποία συμμετείχαν σιωπηρά, νίπτοντας τας χείρας τους ως νέοι Πόντιοι Πιλάτοι.
  Η Μικρασιατική Καταστροφή του 1922, είναι η μεγαλύτερη εθνική συμφορά στην ιστορία του νεώτερου Ελληνισμού. Κυρίως, επειδή ξεριζώθηκε οριστικά η μακραίωνη ελληνική παρουσία στην περιοχή με τον πιο δραματικό τρόπο
Η πυρκαγιά της Σμύρνης ήτανε μία των μεγαλυτέρων πυρκαγιών της ιστορίας και θύμιζε την Πομπηία… Από την πυρκαγιά και τις επιθέσεις των Τούρκων κατά του τρομοκρατημένου πλήθους στους δρόμους της Σμύρνης για 3-4 ημέρες περίπου γύρω στους 12.000 ανθρώπους, από τους οποίους οι 10.000 Έλληνες έχασαν την ζωή τους. Κάηκαν 55.000 σπίτια από τα οποία τα 43.000 ήταν ελληνικά. Αποτεφρώθηκαν 117 σχολεία κοινοτικά και ιδιωτικά, ελληνικά και αρμενικά, όλα τα νοσοκομεία, 2 μουσεία και πολλά ιδρύματα. Από τις εκκλησίες οι 43 από τις 46.
 
Οι σκηνές του πανικού που εκτυλίχθηκαν, στοίχησαν τη ζωή σε εκατοντάδες που πνίγηκαν μόλις 50 μέτρα από τη στεριά, κάτω από τα αδιάφορα μάτια των πληρωμάτων των συμμαχικών πλοίων. Οι πανικόβλητοι Μικρασιάτες που συγκεντρώθηκαν στην προκυμαία, προσπαθούσαν απεγνωσμένα να επιβιβαστούν στα πλοία που ήταν συγκεντρωμένα στο λιμάνι της Σμύρνης και που εκείνες τις τραγικές στιγμές ήταν η μοναδική σανίδα σωτηρίας. Οι ξένοι ναύτες τους εμπόδιζαν με κάθε τρόπο και τους έσπρωχναν στη θάλασσα, με αποτέλεσμα να πνιγούν. Και όπως χαρακτηριστικά περιγράφεται σε άλλη μαρτυρία, «τόσα πολλά ήταν τα πτώματα που επέπλεαν στην παραλία, ώστε μπορούσες να περπατήσεις πάνω τους».
 
Κυρίες και Κύριοι
Οι Τούρκοι έκλεψαν, λεηλάτησαν, βίασαν, δολοφόνησαν.  Σκόρπισαν το θάνατο και την καταστροφή και μάτωσαν την  ιστορία.
Μέρα μνήμης και θύμησης για τους ελάχιστους εναπομείναντες εν ζωή Μικρασιάτες, αλλά μέρα μνήμης και θύμησης για εμάς, τους απογόνους τους, που ταχθήκαμε να φυλάμε τις θύμησες και τις μνήμες αυτές, πιστοί σε μια άγραφη υπόσχεση. Να μην ξεχάσουμε  και να μεταλαμπαδέψουμε  παντού τα γεγονότα  κάνοντας  όλους κοινωνούς της ιστορίας μας.Και όπως πρότεινε και ο πρόεδρος του Συλλόγου Μικρασιατών Ερμούπολης Είναι ανάγκη να υπάρξουν μηχανισμοί μέσα στην εκπαίδευση για τη συντήρηση της Μικρασιατικής ταυτότητας.
 
Σας ευχαριστώ πολύ
Από καρδιάς ευχαριστώ για την τιμή που μου κάνατε να με καλέσετε στο πανέμορφο χωριό σας, στην μαρμάρινη Πάρο από την οποία  έλκει την καταγωγή της η αείμνηστη μητέρα μου Χρυσάνθη Βόικου το γένος Αλυπράντη…» 
 
 
Η όλη διοργάνωση έκλεισε με την ανταλλαγή αναμνηστικών δώρων, και την υπόσχεση να καταβληθεί κάθε δυνατή προσπάθεια εκ μέρους όλων – σε πείσμα όσων θέλουν να σβήνουν την Εθνική Μνήμη – να την διατηρήσουν ζωντανή και άσβεστη στο διάβα του χρόνου.